Sigorta bedeli nedir?
Sigorta bedeli, poliçeye yazılan ve sigortacının sorumluluğunun üst sınırını gösteren tutardır (TTK md. 1461). Bedel, sigortalı malın gerçek değeri olan sigorta değerinden düşükse eksik sigorta, yüksekse aşkın sigorta doğar.
Sigorta bedeli ile sigorta değeri arasındaki fark
Sigorta değeri, sigortalanan menfaatin tam değeridir (TTK md. 1460). Sigorta bedeli ise poliçeye yazılan ve sigortacının sorumluluğunu sınırlayan tutardır (md. 1461). İki tutarın birbirine uyması gerekmez; aradaki fark tazminatın hesabını değiştirir:
- Bedel değerin altında: eksik sigorta doğar; kısmi hasar, bedelin değere oranı kadar ödenir (md. 1462).
- Bedel değerin üstünde: aşkın sigorta doğar; aşan kısım geçersizdir, bedel ve prim indirilir (md. 1463).
- Tazminat ilkesi: bedel değeri aşsa bile sigortacı uğranılan zarardan fazlasını ödemez. Aynen tazmini öngören yeni değer sigortaları bu kuralın dışındadır (md. 1461/2).
Prim de çoğu zaman bu tutara bağlanır. Zorunlu deprem sigortasında prim, sigorta bedeline risk grubu ve yapı tarzına göre binde oranlı tarife uygulanarak bulunur (ZDS Tarife ve Talimatı md. 2).
Branşa göre sigorta bedeli nasıl belirlenir?
Bedelin hangi değere göre yazılacağını branşın genel şartları veya tarifesi belirler:
| Sigorta | Sigorta bedelinin belirlenmesi | Dayanak |
|---|---|---|
| Zorunlu deprem sigortası (DASK) | Metrekare bedeli × brüt yüzölçüm; azami teminatı aşamaz | ZDS Tarife ve Talimatı md. 3–4 |
| Kasko | Tutar yazılmaz; araç hasar tarihindeki rayiç değerine kadar teminattadır | Kasko Genel Şartları B.3.3.1.1 |
| Yangın ve konut | Bina, eklentiler ve sabit tesisatın değeri; arsa değeri katılmaz | Yangın Sigortası Genel Şartları A.2 |
| Hayat | Sözleşmede kararlaştırılan tutar; ölüm veya hayatta kalma hâlinde ödenir | TTK md. 1487 |
Kaynak: ilgili genel şartlar ve TTK, Eylül 2026.
Kaskoda aracın değeri rayiç değer referansına göre hasar anında belirlendiği için poliçede sabit bir bedel bulunmaz. Yangın poliçesinde tazminat kural olarak rayiç bedelle hesaplanır; taraflar poliçeyi yeni değer (ikame bedeli) üzerinden düzenlemeyi kararlaştırabilir (Yangın Sigortası Genel Şartları B.5).
DASK’ta sigorta bedeli hesabı: Eylül 2026 metrekare bedelleri
Eylül 2026’da metrekare bedeli betonarme yapılarda 11.737 TL, diğer yapılarda 7.825 TL; bir mesken için azami teminat 2.488.318 TL’dir. İki betonarme dairenin bedeli şöyle hesaplanır:
| Kalem | 90 m² daire | 230 m² daire |
|---|---|---|
| Metrekare bedeli (TL) | 11.737 | 11.737 |
| Hesaplanan tutar (TL) | 1.056.330 | 2.699.510 |
| Poliçedeki sigorta bedeli (TL) | 1.056.330 | 2.488.318 |
| Azami teminatı aşan kısım (TL) | 0 | 211.192 |
Kaynak: Zorunlu Deprem Sigortası Tarife ve Talimatı md. 3 ve 4, Eylül 2026 değerleri.
Azami teminatı aşan kısım için, zorunlu deprem sigortası yapılmış olması şartıyla konut sigortasına ihtiyari deprem teminatı eklenebilir (ZDS Genel Şartları C.3). Ekim 2026 için ilan edilen betonarme metrekare bedeli 12.039 TL, azami teminat 2.552.268 TL’dir. Kendi konutunuzun bedelini DASK prim hesaplama aracında görebilirsiniz.
Kısmi hasar ödemesinden sonra sigorta bedeli azalır
Sorumluluk sigortaları dışında, aksine sözleşme yoksa kısmi tazminat ödemeleri sigorta bedelinden düşülür (TTK md. 1428). Yangın Sigortası Genel Şartları B.8.3, Kasko Genel Şartları B.4.1 ve ZDS Genel Şartları B.5.2 aynı kuralı içerir.
- Örnek: 1.500.000 TL bedelli konut poliçesinde 250.000 TL’lik kısmi hasar ödenirse bedel, hasar tarihinden itibaren 1.250.000 TL’ye iner.
- Bedeli yeniden yükseltme: yangın poliçesinde eksilen bedel, sigorta ettirenin istediği tarihten itibaren gün esasıyla prim alınarak yükseltilebilir (B.8.3).
- DASK’ta onarım şartı: taşıyıcı sistemi etkileyen hasarda teminatın yeniden işlemesi için konutun eksper raporundaki makul sürede onarılması gerekir; aksi hâlde poliçe süresindeki sonraki hasarlar ödenmez (B.5.2).
- Tam hasar: teminat sona erer. Kaskoda sigortacı primin tamamına hak kazanır (Kasko Genel Şartları B.4.1); DASK’ta teminat tazminatın ödenmesiyle biter (ZDS Genel Şartları B.5.2).
Deprem tazminatının hesabı ve %2 muafiyet uygulaması zorunlu deprem sigortası rehberinde ayrıntılı örneklerle yer alır.
Sık sorulan sorular
Sigorta bedelini yüksek yazdırırsam daha fazla tazminat alır mıyım?
Hayır. Sigortacı bedel ne olursa olsun uğradığınız zarardan fazlasını ödemez (TTK md. 1461). Değeri aşan kısım geçersizdir; bu kısma ait tahsil edilmiş prim size iade edilir (md. 1463).
Kasko poliçesinde neden sigorta bedeli tutarı yazmıyor?
Kasko Genel Şartları B.3.3.1.1'e göre araç, hasar tarihindeki rayiç değerine kadar teminat altındadır. Poliçe şablonu bu kısma tutar yerine bu ibarenin yazılmasını ve hasarda eksik veya aşkın sigorta uygulanmayacağının belirtilmesini öngörür.
DASK sigorta bedeli poliçe süresi içinde artar mı?
Evet. Metrekare bedeli arttığında yürürlükteki poliçenin sigorta bedeli ve azami teminat tutarı ek prim alınmadan aynı oranda artırılır (Zorunlu Deprem Sigortası Tarife ve Talimatı md. 4/2).
Konut sigortasında arsa değeri sigorta bedeline eklenir mi?
Hayır. Yangın Sigortası Genel Şartları A.2'ye göre sigorta bedelinin tespitinde arsa kıymeti dikkate alınmaz. Sabit tesisat, asansör, temeller ve istinat duvarları ise aksine sözleşme yoksa bedelin kapsamındadır.
İlgili terimler
- Eksik sigortaUnderinsurance
- Eksik sigorta, poliçedeki sigorta bedelinin sigortalı menfaatin gerçek değeri olan sigorta değerinden düşük olmasıdır.
- Aşkın sigortaOverinsurance
- Aşkın sigorta, sigorta bedelinin sigortalı menfaatin değerini aşmasıdır.
- PrimPremium
- Prim, sigortacının riski üstlenmesi karşılığında sigorta ettirenin ödediği bedeldir.
- ZeyilnameEndorsement
- Zeyilname, yürürlükteki bir poliçede teminat, sigorta bedeli, adres, riziko bilgisi veya menfaat sahibi gibi unsurları değiştirmek için düzenlenen ek belgedir.
- MuafiyetDeductible
- Muafiyet, hasarın poliçede kararlaştırılan tutar veya oran kadar kısmının sigortacı tarafından ödenmeyip sigortalıda kalmasıdır.
- Rayiç değerMarket value
- Rayiç değer, bir aracın hasar veya çalınma tarihinde piyasada alınıp satılabileceği değerdir.
