Sigorta acentesi nedir?
Sigorta acentesi, bir sözleşmeyle belirli bir yer veya bölgede sürekli olarak sigorta şirketi adına ve hesabına sözleşme yapan ya da yapılmasına aracılık eden, riski üstlenmeyen bağımsız tacirdir; faaliyet için TOBB Levhası kaydı ve SEDDK uygunluk belgesi zorunludur.
Acente kimi temsil eder, hangi yetkiyi kullanır?
Sigorta acentesi, sözleşme yaptığı sigorta şirketi adına ve hesabına çalışan bağımsız bir tacirdir; riski kendisi üstlenmez, sözleşmenin tarafı daima şirkettir (5684 sayılı Kanun md. 2/1-m). Acente, şirketin verdiği vekâletnamede açıkça yazılıysa poliçe düzenleyip prim tahsil edebilir; yetki yoksa faaliyeti teklif toplama ve sözleşmeye aracılıkla sınırlı kalır (Sigorta Acenteleri Yönetmeliği md. 17/1). Bu yönüyle acente, sigorta ettireni temsil eden ve kural olarak poliçe düzenleyemeyen sigorta brokerinden ayrılır. Acentelik gerçek kişi olarak ya da anonim veya limited şirket kurularak yürütülür; bankalar ile özel kanunla yetkilendirilmiş kurumlar Levha kaydı şartından muaftır (Kanun md. 23/3).
TOBB Levhası, teknik personel ve 2026 sermayesi: acente olmanın şartları
Acentelik, TOBB Levhası’na kayıtlı olmayı zorunlu kılar; kayıttan önce SEDDK başvuruyu inceleyip uygunluk belgesi verir (Kanun md. 23/1, Yönetmelik md. 10). Gerçek kişi acentede sahibin, tüzel kişi acentede en az bir müdürün SEGEM Teknik Personel Yeterlilik Sınavı’nı kazanmış olması ve Ek-1’deki mesleki deneyimi tamamlamış olması aranır; dört yıllık yükseköğretim mezununda bu süre 1 yıl 6 aydır. Eylül 2026 itibarıyla asgari ödenmiş sermaye 4.149.275 TL’dir; şube açan veya yalnızca mesafeli satış yapan acentede merkez için 5.106.800 TL, her şube için ayrıca 414.927,50 TL aranır. Örneğin şubesiz bir limited şirkette bu tutarın en az yarısı, yani 2.074.637,50 TL, nakit veya mevduat gibi kolay nakde çevrilebilir bir varlıkta tutulmak zorundadır. Kuruluş adımlarının tamamı sigorta acentesi nasıl kurulur rehberinde, teknik personel nitelikleri SEGEM ve teknik personel şartları rehberinde ayrıntılıdır.
Gerçek kişi acente ile tüzel kişi acente farkı
İki yapı da aynı Levha’ya kaydolur ama nitelikler farklı kişide aranır:
| Konu | Gerçek kişi acente | Tüzel kişi acente |
|---|---|---|
| Hukuki yapı | Şahıs işletmesi | Anonim veya limited şirket |
| Teknik personel unvanı kimde aranır? | Acentenin sahibinde | En az bir müdürde |
| Mali şart (2026) | En az 4.149.275 TL malvarlığı beyanı | En az 4.149.275 TL ödenmiş sermaye |
| Likit varlık payı | En az %50 | En az %50 |
Kaynak: Sigorta Acenteleri Yönetmeliği md. 4, 5, 9; tutarlar Eylül 2026 itibarıyla.
Ortak alma, şube açma ve devir işlemleri tüzel kişi yapıda daha esnek yürür; Ek-1’deki öğrenim ve deneyim şartını taşımayan bir girişimci, şartları sağlayan bir müdür atayarak şirket ortağı olabilir. Kayıt sürecinin işleyişi için TOBB Levha kaydı ve uygunluk belgesi rehberine bakabilirsiniz.
Türkiye’de acente sayısı ve dağıtım kanalındaki payı
SEDDK’nın temel göstergeler raporuna göre 30 Haziran 2025 itibarıyla Türkiye’de 19.217 sigorta acentesi faaliyet gösteriyordu; 31 Aralık 2024’te bu sayı 18.898’di. Acenteler dağıtımın en büyük kanalıdır: TSB’nin Aralık 2025 satış kanalı verisine göre hayat dışı primlerin %60,0’ı, yani 626,2 milyar TL’si acentelerden geçti; bu pay kaskoda %81,0’e, zorunlu trafikte %79,9’a çıkıyor. Kanal dağılımının branş bazındaki ayrıntısı hayat dışı dağıtım kanalı haberinde yer alır. Levha kaydı olmayan birinin acentelik izlenimi vermesi de yasaktır; aykırılığın cezası en az 100 gün adli para cezasıdır (Kanun md. 23/13, 35/20).
Sık sorulan sorular
Sigorta acentesi ile sigorta brokeri arasındaki fark nedir?
Acente sigorta şirketini temsil eder ve şirketin verdiği yetkiyle poliçe düzenleyebilir; broker sigorta ettireni temsil eder, şirketlerden teklif toplar ama poliçe düzenleyemez ve tazminat ödeyemez (Kanun md. 21; Brokerler Yönetmeliği md. 15, 17).
Acente olmak için hangi şartlar aranır?
TOBB Levhası'na kayıt, SEDDK'dan uygunluk belgesi, gerçek kişide sahipte veya tüzel kişide müdürde SEGEM sınavını kazanmış teknik personel unvanı ve 2026'da en az 4.149.275 TL sermaye veya malvarlığı gerekir (Yönetmelik md. 4, 6, 9, 10).
Acente prim tahsil edebilir ve poliçe düzenleyebilir mi?
Yalnızca sigorta şirketinin verdiği vekâletnamede bu yetki açıkça yazılıysa prim tahsil edip poliçe düzenleyebilir; yetki yoksa faaliyeti teklif toplama ve aracılıkla sınırlı kalır (Yönetmelik md. 17/1).
Levha kaydı olmadan acentelik yapılabilir mi?
Hayır. Levha'ya kayıtlı olmayan kişi acentelik yapamaz ve bu izlenimi verecek bir unvan da kullanamaz; aykırılığın cezası en az 100 gün adli para cezasıdır (Kanun md. 23/1, 35/20).
Türkiye'de kaç sigorta acentesi var?
SEDDK'nın raporuna göre 30 Haziran 2025 itibarıyla 19.217 acente faaliyetteydi; TSB'nin Aralık 2025 verisine göre hayat dışı primlerin %60,0'ı acente kanalından geçiyor.
İlgili terimler
- Sigorta brokeriInsurance broker
- Sigorta brokeri, sigorta veya reasürans sözleşmesi yaptırmak isteyeni temsil ederek şirketlerden teklif toplayan, karşılaştıran ve sunan; SEDDK ruhsatıyla çalışan, poliçe düzenlemeyen ve tazminat ödemeyen bağımsız aracıdır.
- Teknik personelLicensed sales staff (insurance agency)
- Teknik personel, bir sigorta acentesinde pazarlama, bilgilendirme ve satış işlemlerini yürütmeye SEGEM sınavını kazanarak ve Ek-1'deki mesleki deneyimi tamamlayarak yetkili kılınan kişidir; bu unvan olmadan teklif verilemez ve poliçe düzenlenemez.
- TOBB LevhasıTOBB insurance agents' register
- TOBB Levhası, Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği'nin faal sigorta acentelerinin kaydını tuttuğu sicildir; kayıt olmadan acentelik yapılamaz ve kayıttan önce SEDDK'nın verdiği uygunluk belgesi aranır.
- Sigorta sözleşmesiInsurance contract
- Sigorta sözleşmesi, sigortacının prim karşılığında, para ile ölçülebilir bir menfaati zarara uğratan rizikonun gerçekleşmesi hâlinde zararı tazmin etmeyi veya kişinin hayatına bağlı olaylarda belirli bir para ödemeyi üstlendiği sözleşmedir (TTK md.
- PrimPremium
- Prim, sigortacının riski üstlenmesi karşılığında sigorta ettirenin ödediği bedeldir.