Sigorta brokeri nedir?
Sigorta brokeri, sigorta veya reasürans sözleşmesi yaptırmak isteyeni temsil ederek şirketlerden teklif toplayan, karşılaştıran ve sunan; SEDDK ruhsatıyla çalışan, poliçe düzenlemeyen ve tazminat ödemeyen bağımsız aracıdır.
Broker kimi temsil eder, acenteden farkı nedir?
Sigorta brokeri, sigorta veya reasürans sözleşmesi yaptırmak isteyen sigorta ettireni temsil eder; şirketlerden teklif toplar, karşılaştırır ve müvekkiline sunar (Sigorta ve Reasürans Brokerleri Yönetmeliği md. 15). Yetkinin kapsamı ve süresi yetki belgesinde yazılır; broker bu yetkiyi başka bir brokere devredemez ve şirketlere portföy taahhüdünde bulunamaz (md. 16/1). Sigorta acentesinden farkı temsil ettiği taraftır: acente şirketi temsil edip onun yetkisiyle poliçe düzenler, broker ise sigorta ettireni temsil eder ve kural olarak poliçe düzenleyemez, tazminat veya avans ödeyemez (Kanun md. 21; Yönetmelik md. 17/1-2).
Broker olmanın şartları: SEDDK ruhsatı ve 2026 sermayesi
Brokerlik SEDDK ruhsatıyla yapılır; başvuru dosyası önce Sigorta ve Reasürans Brokerleri Derneği’nde incelenir, ardından SEDDK’ya iletilir (md. 12, Genelge 2015/54). Ruhsat hayat, hayat dışı ve reasürans alanlarından biri veya birkaçı için ayrı verilir. Gerçek kişi brokerde ve genel müdürde dört yıllık yükseköğretim mezunlarında 7 yıl, sigortacılıkla ilgili bölüm mezunlarında 5 yıllık mesleki deneyim aranır (Ek-1/A). 2026’da asgari ödenmiş sermaye 4.102.037,10 TL’dir; hayat veya hayat dışı alanındaki her ruhsat için 820.407,42 TL, reasürans ruhsatı için 1.640.814,84 TL, her merkez dışı teşkilat için 410.203,71 TL eklenir. Örneğin yalnızca hayat dışı ruhsatıyla kurulacak şubesiz bir broker için toplam sermaye 4.922.444,52 TL’ye çıkar. Ruhsat sürecinin tamamı sigorta brokeri nasıl olunur rehberinde anlatılır.
Acente ile brokerin temsil ettiği taraf ve yetkileri
| Konu | Sigorta acentesi | Sigorta brokeri |
|---|---|---|
| Temsil ettiği taraf | Sigorta şirketi | Sigorta ettiren |
| Poliçe düzenleme | Şirketin verdiği yetkiyle düzenler | Düzenleyemez |
| Kayıt | TOBB Levhası ve SEDDK uygunluk belgesi | SEDDK ruhsatı ve Brokerler Bilgi Sistemi (BBS) |
| 2026 asgari sermaye, şubesiz yapı | 4.149.275 TL | 4.102.037,10 TL + ruhsat başına ilave |
Kaynak: Sigorta Acenteleri Yönetmeliği md. 9; Sigorta ve Reasürans Brokerleri Yönetmeliği md. 11; SEDDK 2026 sermaye duyurusu.
Brokerin sorumluluğu: mesleki sorumluluk sigortası ve pazar payı
Broker, mesleki faaliyetinden doğabilecek zararlar için mesleki sorumluluk sigortası yaptırmadan çalışamaz; teminat tek talep için en az 1.000.000 TL, bir yıldaki tüm talepler için en az 5.000.000 TL olmalıdır (SEDDK Genelge 2015/54). TSB’nin Aralık 2025 satış kanalı verisine göre 2025’te hayat dışı primlerin %17,1’i broker kanalından geldi; bu pay kredi, genel sorumluluk ve hastalık-sağlık branşlarında sektör ortalamasının üzerindedir. Acente teknik personeli unvanını almış biri, Brokerler Yönetmeliği Ek-1/C’deki deneyimi tamamlayınca sınavsız broker teknik personeli sayılır; unvanın acentedeki şartları teknik personel ve müdür şartları rehberinde yer alır (md. 8/3).
Sık sorulan sorular
Broker ile acente arasındaki fark nedir?
Acente sigorta şirketini temsil eder ve şirketin yetkisiyle poliçe düzenler; broker sigorta ettireni temsil eder, şirketlerden teklif toplayıp karşılaştırır ama poliçe düzenleyemez, tazminat ödeyemez (Kanun md. 21; Yönetmelik md. 15, 17).
Brokerlik ruhsatını kim verir?
SEDDK verir. Başvuru dosyası önce Sigorta ve Reasürans Brokerleri Derneği'nde incelenir; ruhsat hayat, hayat dışı veya reasürans alanlarından biri ya da birkaçı için düzenlenir (Yönetmelik md. 12, Genelge 2015/54).
2026'da broker olmak için ne kadar sermaye gerekir?
Asgari ödenmiş sermaye 4.102.037,10 TL'dir; hayat veya hayat dışı alanındaki her ruhsat için 820.407,42 TL, reasürans ruhsatı için 1.640.814,84 TL ayrıca eklenir (Yönetmelik md. 11).
Broker poliçe düzenleyebilir mi?
Hayır. Broker, şirketin düzenlediği poliçeyi basıp sigortalıya teslim edebilir ama kendisi poliçe düzenleyemez, tazminat veya avans ödeyemez (Yönetmelik md. 17/1-2).
Broker mesleki sorumluluk sigortası yaptırmak zorunda mı?
Evet. Teminat tek tazminat talebi için en az 1.000.000 TL, bir yıldaki tüm talepler için en az 5.000.000 TL olmalıdır; bu poliçe olmadan faaliyet gösterilemez (Yönetmelik md. 13, Genelge 2015/54).
İlgili terimler
- Sigorta acentesiInsurance agent
- Sigorta acentesi, bir sözleşmeyle belirli bir yer veya bölgede sürekli olarak sigorta şirketi adına ve hesabına sözleşme yapan ya da yapılmasına aracılık eden, riski üstlenmeyen bağımsız tacirdir; faaliyet için TOBB Levhası kaydı ve SEDDK uygunluk belgesi zorunludur.
- Teknik personelLicensed sales staff (insurance agency)
- Teknik personel, bir sigorta acentesinde pazarlama, bilgilendirme ve satış işlemlerini yürütmeye SEGEM sınavını kazanarak ve Ek-1'deki mesleki deneyimi tamamlayarak yetkili kılınan kişidir; bu unvan olmadan teklif verilemez ve poliçe düzenlenemez.
- Mesleki sorumluluk sigortasıProfessional indemnity insurance
- Mesleki sorumluluk sigortası, sigortalının poliçede tanımlanan mesleki faaliyetini yaparken üçüncü kişilere verdiği zarardan doğan hukuki sorumluluğunu, olay veya talep esasına göre poliçede yazılı limite kadar karşılayan sorumluluk sigortasıdır.
- Sigorta ettirenPolicyholder
- Sigorta ettiren, sigortalının menfaatini sigortacı nezdinde güvence altına almak üzere sigortacıyla sigorta sözleşmesini kuran ve primi ödemekle yükümlü kişidir (Sigorta Sözleşmelerinde Bilgilendirmeye İlişkin Yönetmelik md.
- ReasüransReinsurance
- Reasürans, bir sigorta şirketinin (sedan şirket) poliçelerle üstlendiği riskin bir bölümünü, ödediği prim karşılığında başka bir sigorta veya reasürans şirketine devretmesidir; sigortalı bu sözleşmenin tarafı değildir ve poliçesindeki hak ve yükümlülükleri değişmez.