Bankasürans nedir?

Bankasürans hukuken nedir? Bankaların Levha muafiyeti

Bankasürans, bir bankanın kendi şube ağı, çağrı merkezi veya dijital kanalları üzerinden bir sigorta şirketinin ürünlerini sigorta acentesi sıfatıyla pazarlamasıdır. Acentelik faaliyeti kural olarak TOBB Levhasına kayıt şartına bağlıdır, ancak 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu’nun 23/3. maddesi bankaları ve özel kanunla yetkilendirilmiş kurumları bu kayıt şartından açıkça muaf tutar. Muafiyet yalnızca Levha kaydını kaldırır; banka yine de acentelik tanımındaki gibi (Kanun md. 2/1-m) bir sigorta şirketi adına ve hesabına, riski kendisi üstlenmeden hareket eder ve bu ilişkiyi sigorta şirketiyle yapılan bir sözleşmeyle kurar. Diğer acentelerde olduğu gibi, banka ile sigorta şirketi arasındaki komisyon ve diğer menfaatler hakkında sigorta ettirene yapılacak bilgilendirmenin usulünü de SEDDK belirler (Sigorta Acenteleri Yönetmeliği md. 17/4); banka bu bilgilendirmeyi atlayarak ürünü satamaz.

Türkiye’de bankasürans en yoğun hayat sigortasında: banka kanalı %72,7

Bankasürans, Türkiye’de en güçlü şekilde hayat sigortası dağıtımında görülür. TSB’nin satış kanalı verilerine göre 2026’nın Ocak-Temmuz döneminde hayat sigortası primlerinin %72,7’si banka kanalından, yalnızca %13,2’si acente kanalından geldi; bu ağırlık, kredi bağlantılı poliçelerdeki şirket seçme hakkını hayat sigortalılarının büyük bölümü için doğrudan önemli kılar. Bankalar ayrıca kendi gruplarındaki hayat ve emeklilik şirketlerinin bireysel emeklilik sistemi sözleşmelerini de aynı şube ağı üzerinden pazarlar.

Kredi bağlantılı sigortada bankasürans sınırları: açık talep ve şirket seçme hakkı

Bankasüransın en çok eleştirilen uygulaması, kredi kullanırken bankanın kendi anlaştığı şirketin poliçesini dayatmasıdır; mevzuat bu riske karşı açık sınırlar koyar. Bireysel Kredilerle Bağlantılı Sigortalar Uygulama Esasları Yönetmeliği’nin 13. maddesine göre yazılı veya kalıcı veri saklayıcısıyla verilmiş açık talep olmadan kredi ile ilgili sigorta yaptırılamaz ve sigorta şirketini seçme hakkı sınırlandırılamaz. Kredi tutarı ve süresiyle uyumlu, bankayı dain-i mürtehin gösteren başka bir şirketin poliçesi kabul edilmek zorundadır; belirli bir şirkete sigorta yaptırma şartı hükümsüzdür. Bilgilendirme yükümlülüğü poliçe süresince de sürer: banka, poliçe yürürlüğe girdiğinde mevzuattan doğan hakları kısa mesaj veya Kurumun belirlediği başka bir araçla aynı anda bildirmek zorundadır (Yönetmelik md. 7/7); yenilemeli bir poliçe yenilenmeyecekse banka bunu vade sonundan en az 15 iş günü önce haber verir, ancak yenileme sorumluluğu kredi kullanana aittir (md. 12/1-2). Bu kuralların işleyişi kredi bağlantılı hayat sigortası maddesinde ayrıntılıdır.

Banka gruplarıyla kurulan bankasürans örnekleri

Bankasürans ilişkileri genellikle aynı finans grubuna bağlı banka ile hayat ve emeklilik şirketi arasında kurulur, ama farklı gruplar arasında da anlaşma yapılabilir.

Kaynak: İlgili şirketlerin Sigortalk şirket sayfaları ve kurumsal açıklamaları.

Bu tabloda yer alan bankalar, acentelik ilişkisini Levha kaydı olmadan yürütür; ürünlerin fiyatı ve teminat kapsamı yine sigorta şirketi tarafından belirlenir, banka yalnızca dağıtım kanalıdır. Bankasüransın hayat sigortası pazarındaki payı ve kanal dağılımının ayrıntısı hayat sigortası rehberinde yer alır.