Muafiyet nedir?
Muafiyet, hasarın poliçede kararlaştırılan tutar veya oran kadar kısmının sigortacı tarafından ödenmeyip sigortalıda kalmasıdır. Tenzili muafiyette bu tutar her hasardan düşülür; zorunlu deprem sigortasında (DASK) muafiyet her hasarda sigorta bedelinin %2'sidir.
Muafiyet poliçede nasıl belirlenir?
Muafiyetin dayanağı, her branşın genel şartlarındaki muafiyet maddesidir. Yangın Sigortası Genel Şartları A.7 üç yol tanır: belirli bir tutara kadar olan hasar, sigorta bedelinin belli bir yüzdesine kadar olan hasar veya her hasarın belli bir yüzdesi sigortacı tarafından ödenmez. Kara Araçları Kasko Sigortası Genel Şartları A.6 aynı seçenekleri kaskoya uygular ve muafiyetin poliçeye en az 14 punto harfle yazılmasını şart koşar.
- Sözleşmeyle belirlenen muafiyet: kasko, konut ve işyeri poliçelerinde oranı veya tutarı sigortacıyla siz kararlaştırırsınız. Kaskodaki uygulama biçimleri kasko sigortası rehberinde hesaplarıyla yer alır.
- Tarifeyle belirlenen muafiyet: zorunlu deprem sigortasında oran pazarlık konusu değildir; her hasarda sigorta bedelinin %2’si sigortalıda kalır.
Muafiyet yükseldikçe sigortacının ödeyeceği hasar azalır. Bu nedenle aynı teminatı taşıyan iki teklifi karşılaştırırken muafiyet satırını da okuyun.
Tenzili ve entegral muafiyetin farkı: üç hasar tutarıyla hesap
Tenzili muafiyette poliçede yazılı tutar her hasardan düşülür, kalan kısım ödenir. Entegral muafiyette sınırın altında kalan hasar sizde kalır; hasar sınırı aştığında sigortacı kesinti yapmadan tamamını öder. Oransal muafiyette her hasarın belirli bir yüzdesi sizde kalır.
Tablo, üç yöntemde sigortacının ödeyeceği tutarı gösterir:
| Hasar tutarı (TL) | Tenzili, 20.000 TL (TL) | Entegral, 20.000 TL sınır (TL) | Hasarın %10’u (TL) |
|---|---|---|---|
| 15.000 | 0 | 0 | 13.500 |
| 45.000 | 25.000 | 45.000 | 40.500 |
| 200.000 | 180.000 | 200.000 | 180.000 |
Kaynak: Yangın Sigortası Genel Şartları A.7, Kara Araçları Kasko Sigortası Genel Şartları A.6; tutarlar varsayımsal örnektir.
Oransal muafiyet küçük hasarlarda da kesinti doğurur; 15.000 TL’lik dosyada sizde 1.500 TL kalır. Tenzili muafiyet ise hasar büyüse de aynı tutarı düşer; 200.000 TL’de iki yöntemin sonucu eşitlenir.
DASK’ta %2 muafiyet ve 72 saat kuralı
Zorunlu Deprem Sigortası Genel Şartları A.6 ve Zorunlu Deprem Sigortası Tarife ve Talimatı md. 5’e göre DASK, hasarın sigorta bedelinin %2’sini aşan kısmından sorumludur. Her 72 saatlik dönemde meydana gelen bütün hasarlar tek hasar sayılır.
Eylül 2026’da betonarme dışı (“diğer”) yapı tarzının metrekare bedeli 7.825 TL’dir. 85 m² brüt alanlı böyle bir konutun sigorta bedeli 665.125 TL, muafiyeti 13.302,50 TL olur:
| Durum | Toplam hasar (TL) | Sigortalıda kalan (TL) | DASK ödemesi (TL) |
|---|---|---|---|
| 60.000 TL’lik ana şok ve 48 saat sonra 30.000 TL’lik artçı zararı | 90.000 | 13.302,50 | 76.697,50 |
| Aynı zararlar iki ayrı 72 saatlik dönemde | 90.000 | 26.605,00 | 63.395,00 |
| Muafiyetin altında kalan tek hasar | 10.000 | 10.000,00 | 0 |
Kaynak: Zorunlu Deprem Sigortası Genel Şartları A.6; Zorunlu Deprem Sigortası Tarife ve Talimatı md. 4 ve 5 (Eylül 2026 metrekare bedeli); hasar tutarları varsayımsal örnektir.
Konutunuzun sigorta bedelini ve muafiyet tutarını DASK prim hesaplama aracında görebilirsiniz. Hasar ihbarı ve ödeme süreci zorunlu deprem sigortası rehberinde anlatılır.
Muafiyetin eksik sigorta ve sovtajdan farkı
Hasar dosyasında tazminatı azaltan üç kalem sık karıştırılır:
- Muafiyet: sözleşmede veya tarifede önceden belirlenen tutar ya da orandır. Sigorta bedelinin yeterli olup olmamasına bakılmadan uygulanır.
- Eksik sigorta: sigorta bedeli malın değerinin altındaysa kısmi hasar, bedelin değere oranı kadar ödenir (TTK md. 1462). Kasko poliçe şablonu “eksik/aşkın sigorta uygulanmayacaktır” ibaresini içerir; kaskoda tazminatı azaltan kalem muafiyettir.
- Sovtaj: pert araç hasarlı haliyle sizde kalırsa aracın bu haldeki değeri tazminattan düşülür. Pert dosyasında muafiyet ve sovtaj ayrı kalemler olarak hesaplanır.
Sık sorulan sorular
Muafiyet oranını kim belirler?
Kasko, konut ve işyeri poliçelerinde muafiyet sigortacıyla sözleşmede kararlaştırılır ve poliçeye yazılır; kaskoda en az 14 punto harf zorunludur (Kasko Genel Şartları A.6). DASK'ta oran tarifeyle belirlenmiştir ve her hasarda sigorta bedelinin %2'sidir.
Entegral muafiyette sınırı aşan hasarın tamamı ödenir mi?
Evet. Poliçede yazılı sınırın altında kalan hasar sizde kalır; hasar sınırı aştığında sigortacı kesinti yapmadan tamamını öder. 20.000 TL sınırlı poliçede 45.000 TL'lik hasarın tamamı ödenir.
DASK'ta art arda gelen depremlerde muafiyet kaç kez düşülür?
Her 72 saatlik dönemde meydana gelen bütün hasarlar tek hasar sayılır ve muafiyet bir kez düşülür (Zorunlu Deprem Sigortası Genel Şartları A.6). Ayrı bir 72 saatlik dönemde oluşan yeni hasar için muafiyet yeniden uygulanır.
Muafiyetli poliçenin primi daha düşük olur mu?
Muafiyet sigortacının ödeyeceği hasarı azalttığı için yüksek muafiyetli poliçeler genellikle daha düşük primle sunulur. İndirimin oranı şirketin tarifesine göre değişir; teklifleri aynı muafiyet koşuluyla karşılaştırın.
İlgili terimler
- Sigorta bedeliSum insured
- Sigorta bedeli, poliçeye yazılan ve sigortacının sorumluluğunun üst sınırını gösteren tutardır (TTK md.
- Eksik sigortaUnderinsurance
- Eksik sigorta, poliçedeki sigorta bedelinin sigortalı menfaatin gerçek değeri olan sigorta değerinden düşük olmasıdır.
- PoliçeInsurance policy
- Poliçe, sigorta sözleşmesinin taraflarını, teminatlarını, primini, süresini ve uygulanacak genel ve özel şartları gösteren, sigortacının yetkililerince imzalanıp sigorta ettirene verilen belgedir (TTK md.
- SovtajSalvage
- Sovtaj, tam veya ağır hasar gören aracın hasarlı haliyle taşıdığı değerdir.
- Pert (tam hasar ve ağır hasar)Total loss
- Pert, sigorta eksperinin tam hasarlı veya ağır hasarlı saydığı araçtır.
- Rayiç değerMarket value
- Rayiç değer, bir aracın hasar veya çalınma tarihinde piyasada alınıp satılabileceği değerdir.
