Muallak hasar nedir?

Muallak hasar dosyası ile muallak tazminat karşılığı arasındaki ilişki

Muallak hasar, bir sigortalının veya hak sahibinin ihbar ettiği ancak eksper raporu, uzlaşma veya mahkeme kararıyla henüz kesinleşip ödenmemiş tazminat talebidir. Şirket, bu dosyalar için bilançosunda “muallak tazminat karşılığı” adı verilen bir teknik karşılık ayırmak zorundadır (5684 sayılı Sigortacılık Kanunu md. 16/6). Karşılık üç kalemden oluşur: kayda geçmiş ancak ödenmemiş tazminat tutarları, gerçekleşmiş ancak sigorta şirketine henüz bildirilmemiş hasarların tahmini tutarı (IBNR) ve bu tutarların yetersiz kalması ihtimaline karşı ayrılan ek karşılık. Karşılık, rücu ve sovtaj gelirleri düşülerek hesaplanır; bir dosyanın muallak sayılması, sigortalının tazminat hakkını kaybettiği anlamına gelmez, yalnızca ödemenin henüz kesinleşmediğini gösterir. Karşılığın büyüklüğü, şirketin üstlendiği risklerden ne kadarının henüz kapanmadığını gösteren bir göstergedir; SEDDK, teknik karşılıkların yeterliliğini düzenleyici gözetim kapsamında izler.

SEDDK’nın iskonto oranı: 2016’dan 2025’e

Bedeni hasar ve sorumluluk dosyaları yıllarca sürebildiği için gelecekte yapılacak ödemenin bugünkü değeri nominal tutarın altında kalır. SEDDK, bu farkı bilançoya yansıtmak için 2016/22 sayılı genelgeyle nakit akışlarının hangi oranla bugünkü değere indirgeneceğini (iskonto oranını) belirler; oran yıllar içinde defalarca değişti. Genelgenin 2016’daki ilk metni Resmî Gazete’de yayımlanan son yasal faiz oranını esas alıyordu; 30 Aralık 2021’den itibaren sabit oran uygulamasına geçildi.

Kaynak: SEDDK 2016/22 sayılı genelgenin işlenmiş metni ile 2025/7, 2025/22 ve 2025/32 sayılı genelgeler. %29, Eylül 2026 itibarıyla bilinen son orandır; iskonto yalnızca genel sorumluluk ve zorunlu trafik sigortasının yer aldığı kara araçları sorumluluk branşlarında zorunludur, diğer branşlarda şirketin tercihine bağlıdır.

İskonto oranının karşılığa etkisi: 100 TL örneği

Oran düştükçe gelecekteki ödemenin bugünkü değeri ve dolayısıyla ayrılan karşılık büyür. Beş yıl sonra ödenecek 100 TL’lik bir tazminatın bugünkü değeri %30 oranıyla 26,93 TL iken, %29 oranıyla 27,99 TL’ye çıkar; on yıl sonra ödenecek aynı tutarda fark 7,25 TL’den 7,84 TL’ye çıkarak daha da belirginleşir. Etki, ödeme vadesi uzadıkça büyür. Değişiklik yalnızca şirketin bilançosundaki karşılık tutarını ve dönem kârını etkiler; poliçenin primini, teminatını veya tazminat ödeme sürecini değiştirmez.

Muallak hasarda sigortalının hakları ve sık karıştırılan noktalar

Sigortalı için muallak hasar statüsü yalnızca ödemenin sürdüğünü gösterir; ekspertiz raporu tamamlanıp taraflar mutabık kaldığında dosya kapanır ve tazminat ödenir. Acente ve broker için önemi farklıdır: çalıştıkları şirketlerin teknik kârı ve karşılık yeterliliği, muallak hasar tutarından ve uygulanan iskonto oranından etkilenir. Sık yapılan bir hata, muallak hasarı zamanaşımıyla karıştırmaktır: dosyanın muallak kalması, ayrıca işleyen zamanaşımı süresini durdurmaz. Bir diğer hata, iskonto oranındaki değişikliğin poliçe fiyatını veya tazminat tutarını etkileyeceğini düşünmektir; genelge yalnızca bilanço kaydını düzenler. Hasar ihbarından tazminata kadar geçen sürecin tamamı için kasko sigortası rehberine bakabilirsiniz.