Sigortalı nedir?
Sigortalı, zarar sigortalarında menfaati teminat altına alınan, can sigortalarında ise üzerinde rizikonun gerçekleşme ihtimali bulunan kişidir (Sigorta Sözleşmelerinde Bilgilendirmeye İlişkin Yönetmelik md. 4).
Sigortalı kimdir, sigorta ettirenden farkı nedir?
Sigorta Sözleşmelerinde Bilgilendirmeye İlişkin Yönetmelik md. 4, sigortalıyı zarar sigortalarında “menfaati teminat altına alınan”, can sigortalarında ise “üzerinde riziko gerçekleşme ihtimali bulunan” kişi olarak tanımlar. Sigorta ettiren ise sözleşmeyi kuran ve primi ödemekle yükümlü taraftır. Bireysel bir kasko veya konut poliçesinde bu iki sıfat genelde aynı kişide birleşir: aracını veya evini sigortalatan kişi hem sözleşmeyi imzalar hem güvence altındaki menfaatin sahibidir.
TTK md. 1454, sigorta ettirenin üçüncü bir kişinin menfaatini de sigortalatabileceğini düzenler; bu hâlde sigorta sözleşmesinden doğan haklar sigortalıya ait olur. Kiracının, kiraladığı evin sahibi adına yangın sigortası yaptırması bu duruma örnektir: sigorta ettiren kiracı, sigortalı ise ev sahibidir.
Branşlara göre sigorta ettiren, sigortalı ve lehtar
Üç sıfatın aynı veya farklı kişilerde toplanması branşa göre değişir:
| Poliçe türü | Sigorta ettiren | Sigortalı | Lehtar |
|---|---|---|---|
| Kendi aracı için kasko | Araç sahibi | Araç sahibi | Yok |
| İşverenin çalışanlar için yaptırdığı grup hayat sigortası | İşveren | Çalışan | Çalışanın belirlediği kişi |
| Bankadan kredi kullanırken yaptırılan hayat sigortası | Kredi borçlusu | Kredi borçlusu | Kredi veren banka (bkz. dain-i mürtehin) |
| Kiracının ev sahibi adına yaptırdığı yangın sigortası | Kiracı | Ev sahibi | Yok |
Kaynak: Sigorta Sözleşmelerinde Bilgilendirmeye İlişkin Yönetmelik md. 4; TTK md. 1454, 1489.
Grup hayat sigortası örneğinde işveren primi öder ve sözleşmeyi yönetir, ama teminat çalışanın hayatı üzerinedir; lehtar olarak atanan kişi ise vefat tazminatını isteme hakkına sahiptir.
Sigortalının yükümlülükleri
Sigortalı, sözleşmeyi bizzat kurmasa bile bazı yükümlülükleri sigorta ettirenle birlikte veya onun yerine taşır: rizikonun ağırlaşmasını bildirmek, riziko gerçekleştiğinde durumu gecikmeksizin sigortacıya haber vermek ve zararı azaltıcı önlemleri almak bunlar arasındadır. Zarar sigortalarında sigortalı, sigorta ettirenden farklıysa, sigortacı bu yükümlülüklerin ihlalini her iki tarafa karşı da ileri sürebilir.
Grup sigortalarında sigortalı sıfatı
TTK md. 1496, en az on kişilik bir grup için tek sözleşmeyle yapılan grup sigortalarını düzenler. Bu poliçelerde sigorta ettiren genellikle işveren veya bir kuruluş, sigortalılar ise gruba dâhil kişilerdir; her sigortalıya poliçe içeriğini kısaca gösteren bir belge verilir. Bir şirketin 40 çalışanı için yaptırdığı grup sağlık sigortasında sözleşmeyi şirket imzalar ve primi öder, ama teminat her çalışanın kendi sağlık giderleri içindir.
Sık sorulan sorular
Sigortalı ile sigorta ettiren her zaman aynı kişi midir?
Hayır. Çoğu bireysel poliçede aynı kişidirler, ama sigorta ettiren üçüncü bir kişinin menfaatini de sigortalatabilir (TTK md. 1454). Bu durumda sözleşmeyi imzalayan sigorta ettiren, güvence altındaki kişi ise sigortalıdır.
Sigortalının onayı olmadan onun adına poliçe yapılabilir mi?
Zarar sigortalarında evet; sigorta ettiren, sigortalının bilgisi olmadan da onun menfaatini sigortalatabilir. Sözleşmeden doğan haklar yine de sigortalıya aittir (TTK md. 1454).
Sigortalı, poliçeden doğan tazminatı doğrudan isteyebilir mi?
Evet. Sözleşmeden doğan haklar sigortalıya ait olduğu için tazminat talebini sigortalı ileri sürer; primi ödeme borcu ise sigorta ettirendedir.
Kasko poliçesinde sigortalı kimdir?
Aracın sahibi veya araç üzerinde sigortalanabilir menfaati bulunan kişidir. Aracı kendi adına sigortalatan kişi hem sigorta ettiren hem sigortalıdır.
Bir poliçede birden fazla sigortalı olabilir mi?
Evet. En az on kişilik bir grup için tek sözleşmeyle grup sigortası yapılabilir; her sigortalıya poliçe içeriğini gösteren bir belge verilir (TTK md. 1496).
İlgili terimler
- Sigorta ettirenPolicyholder
- Sigorta ettiren, sigortalının menfaatini sigortacı nezdinde güvence altına almak üzere sigortacıyla sigorta sözleşmesini kuran ve primi ödemekle yükümlü kişidir (Sigorta Sözleşmelerinde Bilgilendirmeye İlişkin Yönetmelik md.
- Sigorta sözleşmesiInsurance contract
- Sigorta sözleşmesi, sigortacının prim karşılığında, para ile ölçülebilir bir menfaati zarara uğratan rizikonun gerçekleşmesi hâlinde zararı tazmin etmeyi veya kişinin hayatına bağlı olaylarda belirli bir para ödemeyi üstlendiği sözleşmedir (TTK md.
- LehtarBeneficiary
- Lehtar, can sigortalarında sözleşmeye taraf olmamakla birlikte sözleşme lehine yapılan ve riziko gerçekleştiğinde sigorta tazminatını sigortacıdan isteme hakkı bulunan kişidir (Bilgilendirme Yönetmeliği md.
- TeminatCoverage
- Teminat, sigortacının poliçe karşılığında üstlendiği ve belirli bir rizikonun gerçekleşmesi hâlinde tazminat veya bedel ödemeyi kapsayan güvencedir.
- RizikoRisk
- Riziko, sigorta sözleşmesiyle güvence altına alınan ve gerçekleşmesi hâlinde sigortacının tazminat veya bedel ödeme yükümlülüğünü doğuran tehlike ya da olaydır (TTK md.
