Hukuksal koruma nedir?
Hukuksal koruma, sigortalının taraf olduğu hukuki uyuşmazlıklarda dava, icra ve tahkim giderleri ile avukatlık ücretini poliçede belirlenen limite kadar karşılayan bir teminattır; motorlu araç, sürücü, taşınmaz mal ve kişi-aile alanlarında ayrı ayrı verilebilir (Hukuksal Koruma Sigortası Genel Şartları A.1-A.2).
Hukuksal koruma neyi karşılar: dört alan
Hukuksal koruma sigortası, sigortalının taraf olduğu ve poliçede belirlenen konulardaki sözleşme veya mevzuattan doğan hukuki uyuşmazlıkların sulh yahut yargılama usulleri çerçevesinde giderilmesinde, hukuksal çıkarlarının korunması için gereken gider ve edimleri sigortacının üstlenmesidir (Hukuksal Koruma Sigortası Genel Şartları A.1). Genel şart, teminatı dört ayrı alanda tanımlar:
| Koruma alanı | Kapsadığı uyuşmazlık |
|---|---|
| Motorlu araca bağlı | Poliçedeki aracın maliki, işleteni, kiracısı sıfatından doğan uyuşmazlıklar |
| Sürücü | Sigortalının başkasına ait bir aracı sürücü olarak kullanmasından doğan uyuşmazlıklar |
| Taşınmaz mala bağlı | Poliçedeki taşınmazın kiralayanı, kiracısı veya ayni hak sahibi sıfatından doğan uyuşmazlıklar |
| Kişi-aile | İş, sosyal güvenlik, ceza kovuşturması ve yılda en çok iki kez aile-miras hukuku danışmanlığı |
Kaynak: Hukuksal Koruma Sigortası Genel Şartları A.2. Poliçe bu dört alandan yalnızca birini veya birkaçını kapsayacak şekilde düzenlenebilir; hangi alanların dahil olduğu poliçede ayrıca belirtilir.
Teminat kapsamındaki giderler: dava, icra, tahkim ve avukatlık ücreti
Genel şartlarda öngörülen hâllerden doğmak kaydıyla yargılama, icra ve tahkim giderleri, temyiz ve karar düzeltme giderleri ile avukatlık asgari ücret tarifesinden az olmamak kaydıyla poliçede belirlenen avukatlık ve danışmanlık ücreti teminat kapsamındadır; zararı önlemek veya azaltmak için alınan tedbirlerin masrafı da faydasız kalsa bile karşılanır (A.4). Her olayda poliçedeki üst sınır geçerlidir. Tespit olunan bir tutara veya sigorta bedelinin belli bir yüzdesine kadar olan kısmın sigortacı tarafından ödenmeyeceği, yani muafiyet uygulanacağı, poliçede kararlaştırılabilir (A.9).
Teminat dışında kalan hâller: sulh giderleri, kasıt ve sigortacıyla uyuşmazlık
Uyuşmazlığın sulh yoluyla çözülmesi hâlinde, sigortalının üstlendiği giderlerin her iki tarafın masrafının yarısını aşan kısmı ile uyuşmazlığın sigortalının kasıtlı ve hukuka aykırı hareketinden doğduğu hâllerde sigortalı aleyhine sonuçlanan kısma ait giderler teminat dışıdır (A.5). Savaş, terör, nükleer hasarlar ve ticaret hukukuna giren uyuşmazlıklar da kapsam dışındadır; sigortalı ile sigortacı arasındaki bütün uyuşmazlıklar da bu istisnaya girer (A.6). Sigortalının kasten işlediği iddia edilen bir suça ilişkin hukuksal koruma, mahkûmiyet kararı kesinleşince geçmişe etkili olarak ortadan kalkar ve sigortacı o âna kadar yaptığı giderleri gecikme faiziyle geri isteyebilir (A.7).
Başarı şansı değerlendirmesi: sigortacı ne zaman korumayı reddedebilir
Sigortacı, hukuksal çıkarların gözetiminde yeterli başarı şansı bulunmadığı görüşündeyse edimini yerine getirmeyi reddedebilir; bu kararı sigortalıya hak kaybına yol açmadan en kısa sürede ve gerekçeli olarak yazılı bildirir (B.3). Sigortalı bu kararı kabul etmezse uyuşmazlığın müştereken belirlenen hakem, anlaşamazlarsa mahkemece seçilecek hakem yoluyla çözülmesini isteyebilir; hakem de korumayı reddederse sigortalı işlemlere kendi imkânlarıyla devam edebilir. Hakem sigortalı lehine karar verirse ücret ve masraflar sigortacıya aittir. Sigortacının haklı ret kararı üzerine sigorta ettiren sözleşmeyi feshederse, geçen sürenin primi gün esasıyla hesaplanır ve fazlası geri verilir (B.3, B.7). Uygulamada hukuksal koruma, çoğunlukla kasko veya ihtiyari mali sorumluluk poliçelerine ek teminat olarak eklenir; sigortacıyla aranızdaki bir uyuşmazlıkta ise hukuksal koruma değil sigorta tahkimi yolu işler.
Sık sorulan sorular
Hukuksal koruma sigortası hangi alanlarda verilir?
Motorlu araca bağlı, sürücü, taşınmaz mala bağlı ve kişi-aile hukuksal koruması olmak üzere dört ayrı alanda, poliçede belirtilmek kaydıyla birinden veya birkaçından verilir (Hukuksal Koruma Sigortası Genel Şartları A.2).
Hukuksal koruma avukat ücretinin tamamını öder mi?
Avukatlık ücretini, asgari ücret tarifesinden az olmamak kaydıyla poliçede belirlenen tutara kadar karşılar; bu tutarı aşan kısım sigortalıda kalır (Hukuksal Koruma Sigortası Genel Şartları A.4).
Hukuksal koruma, kendi sigortacımla aramdaki uyuşmazlığı karşılar mı?
Hayır. Sigortalı ile sigortacı arasındaki bütün uyuşmazlıklar teminat dışındadır; bu tür uyuşmazlıklarda izlenecek yol sigorta tahkimi veya dava yoludur (Hukuksal Koruma Sigortası Genel Şartları A.6).
Sigortacı, dava kazanma ihtimalim düşükse korumayı reddedebilir mi?
Evet. Sigortacı yeterli başarı şansı bulunmadığı görüşündeyse edimini yerine getirmeyi reddedebilir; ancak bu kararı gerekçeli ve yazılı bildirmesi gerekir, sigortalı da kararı kabul etmeyip hakeme başvurabilir (Hukuksal Koruma Sigortası Genel Şartları B.3).
İlgili terimler
- TeminatCoverage
- Teminat, sigortacının poliçe karşılığında üstlendiği ve belirli bir rizikonun gerçekleşmesi hâlinde tazminat veya bedel ödemeyi kapsayan güvencedir.
- KaskoMotor own-damage insurance
- Kasko, aracınızın çarpışma, çarpma, devrilme, yanma, çalınma ve üçüncü kişilerin kötü niyetli hareketlerinden doğan maddi zararını hasar tarihindeki rayiç değerine kadar karşılayan, isteğe bağlı bir araç sigortasıdır.
- İhtiyari mali mesuliyet sigortası (İMM)Voluntary (excess) third-party liability insurance
- İhtiyari mali sorumluluk sigortası (İMM), zorunlu trafik sigortasının teminat limitini aşan üçüncü kişi zararlarını poliçede belirlenen ek limite kadar karşılayan, isteğe bağlı bir sorumluluk sigortasıdır.
- Sigorta tahkimiInsurance arbitration
- Sigorta tahkimi, sigortalı ile sigorta şirketi arasındaki uyuşmazlıkların mahkeme yerine Sigorta Tahkim Komisyonu bünyesindeki bağımsız hakemler eliyle çözüldüğü, şirketin sisteme üye olmasına bağlı ihtiyari bir usuldür.
- MuafiyetDeductible
- Muafiyet, hasarın poliçede kararlaştırılan tutar veya oran kadar kısmının sigortacı tarafından ödenmeyip sigortalıda kalmasıdır.
- Ek teminatAdditional (optional) cover
- Ek teminat, bir sigorta poliçesinin ana teminatına ek prim karşılığında eklenen ve ayrıca kararlaştırılmadıkça poliçe kapsamına girmeyen ilave güvencedir.