İhtiyari mali mesuliyet sigortası (İMM) nedir?

Son güncelleme: · Hazırlayan: Nazlıcan Saydam

Tanım

İhtiyari mali sorumluluk sigortası (İMM), zorunlu trafik sigortasının teminat limitini aşan üçüncü kişi zararlarını poliçede belirlenen ek limite kadar karşılayan, isteğe bağlı bir sorumluluk sigortasıdır.

İngilizcesi: Voluntary (excess) third-party liability insuranceDayanak: Motorlu Kara Taşıtları İhtiyari Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları md. 1Diğer adları: İMM, İhtiyari mali mesuliyet sigortası, Voluntary third-party liability

İMM neyi karşılar: zorunlu limitin üzerindeki sorumluluk

Zorunlu trafik sigortasının 2026’da araç başına 400.000 TL maddi, kişi başına 3.600.000 TL bedeni teminat limiti vardır. Karıştığınız kazada karşı tarafın zararı bu limitleri aşarsa, aradaki farkı kusurlu sürücü kendi malvarlığından öder; İMM tam olarak bu riski karşılamak için tasarlanmıştır. Motorlu Kara Taşıtları İhtiyari Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları md. 1’e göre İMM, zorunlu sigorta hadlerinin üzerinde kalan ve poliçede yazılı limite kadar olan kısmı teminat altına alır. Sigorta isteğe bağlıdır; daha değerli bir araca sahip olan ya da daha yüksek sorumluluk riski taşıyan sürücüler tarafından tercih edilir.

İMM manevi tazminatı da kapsar mı: Anadolu Sigorta örneği

İMM poliçelerinde manevi tazminat için ayrı bir alt limit belirlenir ve bu limit şirketten şirkete değişir. Örneğin Anadolu Sigorta, 25 Haziran 2026’dan itibaren düzenlediği kasko poliçelerinde İMM kapsamındaki manevi tazminat limitini 15 milyon TL’ye yükseltti. Poliçe seçerken yalnızca maddi ve bedeni İMM limitine değil, manevi tazminat alt limitine de bakmak gerekir; düşük bir alt limit, yüksek toplam İMM limitine rağmen ağır bedensel zararlarda yetersiz kalabilir.

İMM nereden satın alınır: kasko paketleri ve bağımsız satış

İMM genellikle tek başına değil, genişletilmiş veya tam kasko poliçelerinde bir ek teminat olarak sunulur; poliçede İMM için ayrı bir limit, prim ve varsa muafiyet satırı yer alır. Bazı şirketler İMM’yi kaskodan bağımsız, yalnızca sorumluluk riskini karşılayan ayrı bir ürün olarak da satabilir. Trafik sigortasının aksine İMM priminde SBM’nin belirlediği bir azami prim tavanı yoktur; şirket primi seçilen limite, aracın değerine ve sigortalının risk profiline göre serbestçe belirler.

İMM hesap örneği: limit aşımı nasıl kapanır

Kusurlu bulunduğunuz bir kazada karşı araçta 900.000 TL’lik maddi zarar oluştuğunu varsayalım:

KalemTutar
Karşı araçtaki toplam maddi zarar900.000 TL
Zorunlu trafik sigortasından ödenen (2026 limiti)400.000 TL
Limit aşan kısım500.000 TL
1.000.000 TL limitli İMM’den ödenen500.000 TL

Kaynak: Motorlu Kara Taşıtları İhtiyari Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları md. 1; tutarlar varsayımsal örnektir. İMM limiti de zarardan düşükse aradaki fark yine kusurlu sürücüye kalır; bu nedenle limit seçerken aracınızın değerini ve olası kusur oranınızı birlikte değerlendirmeniz gerekir. Teminat ve limitlerin tamamı için zorunlu trafik sigortası rehberine bakabilirsiniz.

İMM hasar süreci ve sık yapılan hatalar

İMM hasarı genellikle kasko hasar süreciyle birlikte yürütülür: aynı kaza tespit tutanağı ve eksper raporu, hem kasko hem İMM ödemesinin dayanağı olur. Sık yapılan bir hata, İMM limitini kendi aracınızın değerine göre seçmektir; oysa İMM’nin karşıladığı risk karşı tarafa verdiğiniz zarardır ve bu zarar aracınızın değerinden çok daha yüksek olabilir. Bir diğer hata, toplam İMM limitine bakıp manevi tazminat alt limitini kontrol etmemektir; ağır bedensel zararlarda manevi tazminat talepleri toplam limitin küçük bir alt limitine sıkışabilir. Poliçe yenilenirken İMM limitinin enflasyon karşısında güncellenip güncellenmediğini de kontrol etmek gerekir; sabit kalan bir limit birkaç yıl içinde fiilen düşük teminat anlamına gelebilir.

Sık sorulan sorular

İMM zorunlu mudur?

Hayır. İMM isteğe bağlıdır; zorunlu trafik sigortasının aksine yaptırma yükümlülüğü yoktur. Genellikle daha değerli bir araca sahip olan veya daha yüksek sorumluluk riski taşıyan sürücüler tarafından tercih edilir.

İMM neyi karşılar?

Zorunlu trafik sigortasının maddi ve bedeni teminat limitlerini aşan kısmı, poliçedeki İMM limitine kadar karşılar (İMM Genel Şartları md. 1). Manevi tazminat üst limiti de İMM poliçesinde ayrıca belirlenir ve şirkeden şirkete değişir.

İMM nereden satın alınır?

Çoğunlukla genişletilmiş veya tam kasko poliçelerinde bir ek teminat olarak sunulur; poliçede İMM için ayrı bir limit ve prim satırı yer alır. Bazı şirketler İMM'yi kaskodan bağımsız bir ürün olarak da satabilir.

İMM primi nasıl belirlenir?

Şirket İMM primini serbestçe belirler; trafik sigortasındaki gibi bir azami prim tavanı yoktur. Prim, seçilen limite, aracın değerine ve sigortalının risk profiline göre değişir.

İMM olmadan zorunlu limiti aşan zararı kim öder?

Trafik sigortası limitini aşan kısmı kusurlu sürücü kendi malvarlığından karşılamak zorunda kalır. İMM tam da bu riski, poliçedeki ek limite kadar sigortacıya devreder.

KaynaklarMotorlu Kara Taşıtları İhtiyari Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları md. 1 (SEDDK)resmîSEDDK – Zorunlu trafik sigortası teminat limitleri, 01.01.2026–31.12.2026resmîSigortacı Gazetesi – Anadolu Sigorta manevi tazminat teminatını 15 milyon TL'ye yükseltti (02.07.2026)

İlgili terimler

Zorunlu trafik sigortasıCompulsory motor third-party liability insurance
Zorunlu trafik sigortası, bir motorlu aracın işletilmesi sırasında üçüncü kişilere verdiği maddi ve bedeni zararı kaza tarihindeki yasal limitler içinde karşılayan, araç işleteni için kanunen zorunlu bir sorumluluk sigortasıdır; kendi aracınızın hasarını ödemez.
KaskoMotor own-damage insurance
Kasko, aracınızın çarpışma, çarpma, devrilme, yanma, çalınma ve üçüncü kişilerin kötü niyetli hareketlerinden doğan maddi zararını hasar tarihindeki rayiç değerine kadar karşılayan, isteğe bağlı bir araç sigortasıdır.
Kusur oranıDegree of fault
Kusur oranı, bir trafik kazasında her sürücünün kural ihlaline göre taşıdığı sorumluluğun yüzde olarak ifadesidir; kaza tespit tutanağındaki işaretlemeye veya kaza şekline göre %0, %50 ya da %100 gibi değerler alır ve ödenecek tazminatı doğrudan belirler.

Bu terimin geçtiği haberler