Eşdeğer parça nedir?
Eşdeğer parça, orijinal araç parçasıyla kıyaslanıp uygunluğu yetkili bir kuruluş belgesiyle kanıtlanan parçadır; bu belge varsa aksi ispatlanana kadar orijinaliyle eşdeğer kalitede sayılır.
Eşdeğer parça ile orijinal parça arasındaki fark: ZMSS Genel Şartları A.2 tanımı
Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları A.2, araç onarımında kullanılabilecek iki parça türünü tanımlar. Orijinal parça, aracın üretiminde kullanılan parçayla aynı kalitede ve üreticinin ölçütlerine göre üretilmiş parçadır. Eşdeğer parça ise orijinal parçayla kıyaslanıp uygunluğu yetkili bir kuruluş belgesiyle kanıtlanan, farklı bir üreticiye ait parçadır; bu belge varsa parça, aksi ispatlanana kadar orijinaliyle eşdeğer kalitede sayılır. Tanım hem trafik sigortası hem kasko hasarlarında aynı şekilde uygulanır; kusurlu bulunan sürücünün trafik sigortası, karşı taraftaki aracın onarımında da aynı orijinal veya eşdeğer parça ayrımını esas alır.
Poliçedeki parça satırı tazminatı nasıl belirler
Hangi parça türünün kullanılacağı, tazmin yöntemi ve servis seçimiyle birlikte poliçede ayrı bir satır olarak yazılmak zorundadır; satır boşsa sigortalının tercih ettiği parça türü esas alınır (Kara Araçları Kasko Sigortası Genel Şartları B.3.3.2.1). Poliçede eşdeğer parça yazılıysa tazminat bu parçanın bedeli üzerinden hesaplanır.
| Parça türü (varsayımsal örnek) | Parça bedeli | İşçilik | Toplam onarım bedeli |
|---|---|---|---|
| Orijinal far | 18.000 TL | 4.000 TL | 22.000 TL |
| Eşdeğer far | 11.000 TL | 4.000 TL | 15.000 TL |
Kaynak: Kara Araçları Kasko Sigortası Genel Şartları B.3.3.2.1; tutarlar Sigortalk’ın varsayımsal örneğidir. Poliçede eşdeğer parça yazılıysa şirket 15.000 TL öder; sigortalı aracı yine de orijinal parçayla onartmak isterse aradaki 7.000 TL’lik fark kendisine kalır. 1 Temmuz 2026’dan itibaren kullanılan ekspertiz raporu şablonunda (SEDDK 2026/11 sayılı Genelge) her parça orijinal, eşdeğer ya da yeniden kullanılabilir olarak ayrıca işaretlenir; bu işaretleme, poliçedeki parça satırıyla birlikte tazminat hesabının dayanağını oluşturur.
Kıymet artışı indirimiyle ilişkisi
Eskiyen bir parçanın yenisiyle değişmesi araçta bariz bir değer artışına yol açarsa, hangi parçaya ne oranda indirim uygulanacağı poliçede yazılı olması kaydıyla bu fark tazminattan ayrıca düşülebilir (kıymet artışı indirimi, B.3.3.2.3). Bu indirim parça türünden bağımsızdır: hem orijinal hem eşdeğer parça değişiminde, poliçede belirtilmişse uygulanabilir. Anlaşmalı serviste onarım yapılması parça türü seçimini değiştirmez; anlaşmalı servis yalnızca onarımın nerede yapılacağını, parça satırı ise neyle yapılacağını belirler.
Sık yapılan hatalar
Sık yapılan bir hata, eşdeğer parçayı taklit veya kalitesiz parçayla karıştırmaktır; eşdeğer parça yetkili kuruluş belgesiyle uygunluğu kanıtlanmış bir parçadır. Bir diğer hata, poliçedeki parça satırını kontrol etmeden eşdeğer parça yazılı bir poliçeyle orijinal parça bedeli beklemektir; bu durumda aradaki fark sigortalıya kalır. Üçüncü bir hata, eşdeğer parçayı “yeniden kullanılabilir parça” (ikinci el orijinal parça) ile karıştırmaktır; bu ikisi eksper raporunda ayrı kategoriler olarak işaretlenir ve poliçede belirtilmediği sürece şirket bu seçeneklerden birini tek taraflı uygulayamaz. Poliçe teklifleri karşılaştırılırken yalnızca prime değil, parça satırına da bakmak, aradaki gerçek maliyet farkını görmenin en pratik yoludur. Değer kaybı talebinde de eksper, onarımda hangi parça türünün kullanıldığını ayrıca işaretler; bu bilgi değer kaybı hesabındaki onarım kalitesi değerlendirmesine girer. Kasko poliçesindeki parça ve tazmin yöntemi seçeneklerinin tamamı için kasko sigortası rehberine bakabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Eşdeğer parça ile orijinal parça arasındaki fark nedir?
Orijinal parça, aracın üretiminde kullanılanla aynı kalitede ve üreticinin ölçütlerine göre üretilmiştir. Eşdeğer parça ise orijinaliyle kıyaslanıp uygunluğu yetkili bir kuruluş belgesiyle kanıtlanmış, farklı bir üreticinin parçasıdır (ZMSS Genel Şartları A.2).
Poliçemde hangi parça türü kullanılacağını nasıl anlarım?
Tazmin yöntemiyle birlikte parça türü de poliçede ayrı bir satır olarak yazılmak zorundadır; satır boşsa sigortalının tercih ettiği parça türü esas alınır (Kasko Genel Şartları B.3.3.2.1).
Eşdeğer parçanın belgesi yoksa ne olur?
Uygunluk belgesi olmayan bir parça, aksi ispatlanana kadar eşdeğer kalitede sayılma avantajından yararlanamaz; şirket böyle bir parçayı kabul etmeyebilir veya kalitesi ayrıca tartışılabilir.
Eşdeğer parça kullanımı tazminatı düşürür mü?
Poliçede eşdeğer parça yazılıysa tazminat bu parçanın bedeli üzerinden hesaplanır; bu tutar genellikle orijinal parçanın bedelinden düşüktür ve aradaki farkı orijinal parçayla onarım yaptırmak isteyen sigortalı üstlenir.
Eşdeğer parça değer kaybını etkiler mi?
Evet, dolaylı olarak. Ekspertiz raporunda onarımda eşdeğer mi orijinal mi parça kullanıldığı ayrıca işaretlenir ve bu bilgi değer kaybı hesabındaki onarım kalitesi değerlendirmesine girer.
İlgili terimler
- Anlaşmalı servisApproved repair network
- Anlaşmalı servis, kasko şirketinin hasar onarımı için sözleşme yaptığı yetkili veya özel servistir; poliçede tazmin yöntemi bu servise bağlanmışsa başka bir yerde yaptırılan onarımda tazminat yine poliçedeki tazmin yöntemine göre hesaplanır.
- KaskoMotor own-damage insurance
- Kasko, aracınızın çarpışma, çarpma, devrilme, yanma, çalınma ve üçüncü kişilerin kötü niyetli hareketlerinden doğan maddi zararını hasar tarihindeki rayiç değerine kadar karşılayan, isteğe bağlı bir araç sigortasıdır.
- Değer kaybıDiminished value
- Değer kaybı, kazada hasar gören bir aracın usulüne uygun onarılmış olsa bile ikinci el piyasasındaki satış değerinin kaza öncesine göre düşmesidir; tutar, aracın kaza öncesi ve onarım sonrası ikinci el satış değeri arasındaki farkla belirlenir.