Azami prim (tavan prim) nedir?
Azami prim, zorunlu trafik sigortasında SEDDK'nın il, araç grubu, kullanım şekli ve hasarsızlık basamağına göre belirlediği, şirketlerin üzerine çıkamayacağı üst prim sınırıdır; SBM tabloyu her ay günceller.
Azami primi belirleyen dört değişken: il, araç grubu, kullanım ve basamak
Zorunlu trafik sigortasında şirketler primi serbestçe belirler, ancak azami prim denen tavanın üzerine çıkamaz (Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasında Tarife Uygulama Esasları Hakkında Yönetmelik geçici md. 11). Tavanı dört değişken belirler: il (şirket, aracın plaka ilini veya işletenin ikamet ilini esas alabilir, md. 11/4), araç grubu (15 grup: otomobil, taksi, kamyonet, motosiklet vb.), kullanım ve yakıt türü (özel veya tüzel, elektrikli veya diğer) ve hasarsızlık basamağı (0–8). Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi (SBM) tabloyu her ay yayımlar; Eylül 2026 tablosu 81 il ve 15 araç grubu için 68.688 satırdan oluşur. Tavan bir teklif değildir: şirketler bu tutarın altında istedikleri fiyatı uygulayabilir.
Eylül 2026 tavanları: en yüksek ve en düşük il grubu
İller, aynı tavanı paylaşan sekiz tablo grubuna ayrılır. Özel kullanımlı, elektrikli olmayan otomobilin 4. basamak tavanı gruba göre şöyle değişir:
| Tablo grubu | İl (örnek) | Otomobil 4. basamak azami prim (TL) |
|---|---|---|
| 1 | İstanbul | 19.405 |
| 2 | Ankara, Bursa, Kocaeli | 18.855 |
| 4 | Adana, Eskişehir, Samsun, Trabzon | 18.123 |
| 6 | Gaziantep, Mersin, Sivas, Zonguldak | 17.757 |
| 8 | Aydın, Çanakkale, Hatay, Muğla, Şanlıurfa | 17.391 |
Kaynak: SBM Trafik Sigortası Azami Brüt Prim Tablosu, Eylül 2026 (özel kullanım, elektrikli olmayan, engelli indirimsiz). Aynı ilde araç grubu da tavanı büyük ölçüde değiştirir: Ankara’da 4. basamak tavanı otomobilde 18.855 TL iken kamyonette 24.650 TL’ye çıkar, motosiklette 7.687 TL’ye iner. Şirket bazında güncel tavanı trafik sigortası azami prim sorgulama aracında görebilirsiniz.
Tavan her ay nasıl güncelleniyor: hasar-maliyet endeksi
Mayıs 2024’ten beri aylık artış oranı hasar-maliyet endeksine bağlıdır: asgari ücret artışı %45, TÜİK’in kişisel ulaştırma araçları yedek parça ve aksesuar fiyatları %30, motorlu araç fiyatları %15, bakım ve onarım fiyatları %10 ağırlık taşır; SEDDK Kurulu bu oranı sıfıra indirebilir veya iki katına çıkarabilir (geçici md. 11/2). Eylül 2026’da otomobil, kamyonet, kamyon ve iş makinesi gruplarında artış %1,75; Ekim 2026’da genel artış %1,5 olarak duyuruldu (SEDDK 2026/28 sayılı Genelge). Mayıs 2026’dan bu yana taksi, minibüs ve otobüs gruplarına diğer gruplardan 2 puan yüksek oran uygulanıyor: Eylül’de bu gruplardaki artış %3,75, Ekim’de %3,5’tir.
Basamağa göre tavan: 0–8 arası katsayı ve hesap örneği
Tavan, 4. basamak tutarına resmî katsayı uygulanarak bulunur. İstanbul’da otomobilin 4. basamak tavanı 19.405 TL olduğuna göre diğer basamaklardaki tavan şöyle hesaplanır:
| Basamak | Katsayı | İstanbul otomobil tavanı (TL), Eylül 2026 |
|---|---|---|
| 0 | 3,00 | 58.215 |
| 2 | 1,90 | 36.870 |
| 4 (başlangıç) | 1,00 | 19.405 |
| 6 | 0,80 | 15.524 |
| 8 | 0,50 | 9.703 |
Kaynak: 4. basamak tutarı SBM Azami Brüt Prim Tablosu’ndan (Eylül 2026); diğer basamaklar bu tutara Tarife Uygulama Esasları Yönetmeliği Ek-2’deki katsayı uygulanarak hesaplanmıştır, yuvarlama farkı birkaç TL olabilir. 0. basamağa düşen bir sürücünün tavanı, 4. basamağın tam üç katıdır (58.215 ÷ 19.405 = 3,00); 8. basamaktaki bir sürücünün tavanı ise yarısı kadardır.
Azami primi sabit bir fiyat gibi okumak sık yapılan hatadır: tavan yalnızca üst sınırdır, şirketin uyguladığı gerçek prim genelde bunun altındadır. Aynı şekilde tavanın hangi ile göre hesaplandığını (plaka ili mi, ikamet ili mi) kontrol etmeden iki teklifi karşılaştırmak yanıltıcı sonuç verir; şirketler bu seçimde serbesttir (md. 11/4). Tavanların dayandığı basamak sisteminin geçiş kuralları için hasarsızlık basamağı maddesine, teminat ve hasar süreci için zorunlu trafik sigortası rehberine bakabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Azami prim, sigorta şirketinin uygulayacağı kesin fiyat mıdır?
Hayır. Azami prim şirketlerin aşamayacağı tavandır; şirketler bu tutarın altında istedikleri fiyatı serbestçe uygulayabilir. Poliçe teklifleri şirketten şirkete değişir, tek bağlayıcı olan üst sınırdır.
Azami prim ne sıklıkla ve nasıl güncellenir?
SBM tabloyu her ay yayımlar. Mayıs 2024'ten beri artış oranı hasar-maliyet endeksine göre hesaplanır; SEDDK Kurulu bu oranı sıfıra indirebilir veya iki katına çıkarabilir (geçici md. 11/2).
Hasarsızlık basamağı azami primi nasıl etkiler?
Tavan, 4. basamak tutarına 0–8 arası bir katsayı uygulanarak bulunur. Katsayı 0. basamakta 3,00, 4. basamakta 1,00, 8. basamakta 0,50'dir; aynı il ve araç grubunda basamak tek başına tavanı altıya katlayabilir.
Azami prim hangi ile göre belirlenir: plaka ili mi ikamet ili mi?
Şirket, aracın plaka ilini veya işletenin ikamet ilini esas almakta serbesttir (geçici md. 11/4). İki il farklı tablo grubundaysa şirketin seçimine göre tavan değişebilir.
Tüzel veya elektrikli araçlarda tavan nasıl değişir?
Şirket adına kayıtlı otomobilde tavan özel kullanıma göre yaklaşık %20 yüksek, elektrikli araçta ise tüm gruplarda yaklaşık %10 düşüktür; oranlar SBM'nin aylık tablosundan hesaplanır.
İlgili terimler
- Hasarsızlık basamağıNo-claims step (bonus-malus)
- Hasarsızlık basamağı, trafik sigortasında sigortalının hasar geçmişine göre 0 ile 8 arasında belirlenen ve azami primi çarpan bir katsayı sistemidir; ilk poliçe 4.
- Brüt primGross premium
- Brüt prim, sigorta ettirenin poliçe için ödediği ve net prime BSMV, yangın sigortası vergisi, Güvence Hesabı katılma payı gibi yüklerin eklenmesiyle bulunan toplam tutardır.
- BSMVBanking and insurance transaction tax
- BSMV (Banka ve Sigorta Muameleleri Vergisi), sigorta şirketlerinin poliçe primi üzerinden ödediği, 6802 sayılı Kanun'a dayanan ve genel oranı yüzde 5 olan bir işlem vergisidir; mükellefi sigorta şirketidir.
