Brüt prim nedir?
Brüt prim, sigorta ettirenin poliçe için ödediği ve net prime BSMV, yangın sigortası vergisi, Güvence Hesabı katılma payı gibi yüklerin eklenmesiyle bulunan toplam tutardır. Sektör istatistiklerinde ise reasürans payı düşülmeden önce yazılan primi ifade eder.
Branşa göre brüt prime eklenen vergi ve fonlar
Brüt prim, net prime branşa göre değişen yüklerin eklenmesiyle oluşur. Aynı net prim, trafik sigortasında kaskodan daha yüksek bir ödeme tutarına dönüşür:
| Poliçe | Net prime eklenen yükler | Brüt ÷ net | Dayanak |
|---|---|---|---|
| Zorunlu trafik sigortası | BSMV %5, Güvence Hesabı katılma payı %2, KTK md. 91 payı %5 | 1,12 | 6802 md. 33; 5684 md. 14/3; 2918 md. 91 |
| Kasko | BSMV %5 | 1,05 | 6802 md. 28 ve 33 |
| Konut ve işyeri, yangın teminatı | BSMV %5, yangın sigortası vergisi %10 | 1,15 | 6802 md. 33; 2464 md. 40–43 |
| Konut ve işyeri, diğer teminatlar | BSMV %5 | 1,05 | 6802 md. 33 |
| Zorunlu deprem sigortası | Yük yok | 1,00 | ZDS Genel Şartları C.1 |
| Hayat ve sağlık sigortaları | BSMV istisnası | 1,00 | 6802 md. 29 |
Kaynak: 6802 sayılı Gider Vergileri Kanunu ve 98/11591 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı; 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu; 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu; 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu; ZDS Genel Şartları, Eylül 2026.
Yangın sigortası vergisi, belediye sınırları ve mücavir alanlar içindeki menkul ve gayrimenkul mallar için yapılan yangın sigortalarının primlerinden alınır ve mükellefi sigorta şirketidir (2464 sayılı Kanun md. 40–41). Güvence Hesabı katılma payı ise yalnızca zorunlu sorumluluk sigortalarında uygulanır (5684 sayılı Kanun md. 14).
Konut poliçesinde net primden brüt prime örnek hesap
Konut paket poliçelerinde yangın teminatı ile hırsızlık, su basması gibi diğer teminatların primi ayrı izlenir; çünkü yangın sigortası vergisi yalnızca yangın teminatının primine uygulanır. Net primi 4.000 TL olan varsayımsal poliçe:
| Kalem | Tutar (TL) |
|---|---|
| Yangın teminatının net primi | 1.500 |
| Diğer teminatların net primi | 2.500 |
| BSMV, toplam net primin %5’i | 200 |
| Yangın sigortası vergisi, yangın priminin %10’u | 150 |
| Brüt prim | 4.350 |
Kaynak: 6802 sayılı Kanun md. 33 ve 98/11591 sayılı Karar; 2464 sayılı Kanun md. 40–43; tutarlar varsayımsal örnektir.
Tersinden hesapta brüt prim, branşın çarpanına bölünür: trafik sigortasında 11.200 TL brüt primin neti 10.000 TL, kaskoda 21.000 TL brüt primin neti 20.000 TL’dir. Farklı branşları net–brüt prim hesaplama aracında karşılaştırabilirsiniz. Teklifleri karşılaştırırken net primi net primle, brüt primi brüt primle karşılaştırın.
TSB istatistiklerinde brüt prim üretimi neyi gösterir?
Sektör istatistiklerinde ve şirket finansal tablolarında “brüt” sıfatı vergiyi değil, reasürans payı düşülmeden önceki tutarı anlatır. TSB prim üretimi tabloları branş bazında doğrudan yazılan (direkt) ve reasürans yoluyla kabul edilen (endirekt) primleri yurt içi ve yurt dışı ayrımıyla gösterir.
| Gösterge, 2025 | Kasko | Trafik |
|---|---|---|
| Brüt prim üretimi (milyar TL) | 147,6 | 262 |
| Bir önceki yıla göre artış | %31 | %41 |
| Brüt hasar/prim oranı | %69,4 | %137,6 |
| Bir önceki yılın brüt hasar/prim oranı | %67,8 | %132,8 |
Kaynak: TSB 2025 Sektör Raporu, kara araçları ve trafik branş değerlendirmeleri. TSB’nin 21.04.2026 tarihli revize çeyreklik özet tablosunda (9 Özet 2025-4) trafik sigortasının brüt hasar/prim oranı 2025 için %140,2, 2024 için %136,6’dır; sitedeki hasar/prim oranı terimi bu tabloyu kullanır.
Brüt hasar/prim oranı, reasürans öncesi hasarın reasürans öncesi prime oranıdır; trafikte %100’ün üzerindeki oran, brüt primin hasarları karşılamadığını gösterir. Hayat dışı branşlarda 2025’te 1.044,5 milyar TL olan brüt yazılan primin reasürans ve SGK payı düşüldükten sonra kalan kısmı net yazılan primdir. Yıllara göre branş verileri prim üretimi veri sayfasında yer alır.
Sık sorulan sorular
Konut poliçesinde brüt prime hangi vergiler eklenir?
Tüm teminatların net primine %5 BSMV, yangın teminatının primine ayrıca %10 yangın sigortası vergisi eklenir. 4.000 TL net primin 1.500 TL'si yangın teminatına aitse brüt prim 4.350 TL olur.
Brüt primden net prim nasıl bulunur?
Brüt prim, branşın yük çarpanına bölünür: trafik sigortasında 1,12, kaskoda 1,05. 21.000 TL brüt primli kaskonun net primi 20.000 TL'dir.
DASK primine vergi eklenir mi?
Hayır. Zorunlu deprem sigortası primi her türlü vergi, resim ve harçtan muaftır (ZDS Genel Şartları C.1). Bu nedenle DASK'ta ödenen tutar tarifeyle bulunan prime eşittir.
TSB'nin açıkladığı brüt prim üretimi neyi gösterir?
Sigorta şirketlerinin reasürans payı düşülmeden önce yazdığı primleri gösterir. TSB 2025 Sektör Raporu'na göre trafik branşında brüt prim üretimi bir önceki yıla göre %41 artışla 262 milyar TL oldu.
İlgili terimler
- PrimPremium
- Prim, sigortacının riski üstlenmesi karşılığında sigorta ettirenin ödediği bedeldir.
- Net primNet premium
- Net prim, poliçede BSMV ve Güvence Hesabı katılma payı gibi vergi ve fon yükleri eklenmeden önceki prim tutarıdır; bu yükler net prim üzerinden hesaplanır.
- Azami prim (tavan prim)Maximum premium
- Azami prim, zorunlu trafik sigortasında SEDDK'nın il, araç grubu, kullanım şekli ve hasarsızlık basamağına göre belirlediği, şirketlerin üzerine çıkamayacağı üst prim sınırıdır; SBM tabloyu her ay günceller.
- PoliçeInsurance policy
- Poliçe, sigorta sözleşmesinin taraflarını, teminatlarını, primini, süresini ve uygulanacak genel ve özel şartları gösteren, sigortacının yetkililerince imzalanıp sigorta ettirene verilen belgedir (TTK md.
