Zorunlu trafik sigortası 2026: teminat, azami prim, basamak ve hasar süreci

Zorunlu trafik sigortası kimi, hangi zarara karşı korur?

Zorunlu trafik sigortası, aracınızın başkalarına verdiği zararı karşılayan bir sorumluluk sigortasıdır; kendi aracınızın hasarını ödemez. Sigortacı, aracın işletilmesi sırasında üçüncü kişilerin ölümüne, yaralanmasına veya malının zarar görmesine yol açtığınızda KTK’ya göre size düşen tazminatı kaza tarihindeki limitler içinde öder (ZMSS Genel Şartları A.3). Teminat Türkiye sınırları içinde geçerlidir (A.4). Kendi aracınızın hasarı için kasko sigortası rehberine bakın.

Sigortayı yaptırma yükümlülüğü sürücüye değil işletene aittir. KTK md. 3’e göre işleten araç sahibidir; mülkiyeti muhafaza kaydıyla satışta alıcı, uzun süreli kiralamada kiracı işleten sayılır. Poliçesiz trafiğe çıkmanın üç sonucu vardır:

• Trafikten men: Geçerli teminat tutarları üzerinden sigortası bulunmayan araç trafikten men edilir (KTK md. 91).
• İşlem yapılmaması: İzin veya ruhsat veren kurumlar zorunlu sigortayı sorgular; geçerli teminatlı poliçe yoksa işlem yapmaz (5684 sayılı Sigortacılık Kanunu md. 13/3).
• Gecikme ek primi: İşleten sıfatını kazandığı günden itibaren sigorta yaptırmayan ya da poliçesini bitiminde yenilemeyen işletenin sonraki primine her 30 gün için %5, en fazla %50 eklenir (Tarife Uygulama Esasları Hakkında Yönetmelik md. 7 ve 9).

Ödediğiniz primin %5’i şirket tarafından İçişleri Bakanlığı hesabına aktarılır (KTK md. 91); sigorta ettirenden ayrıca safi primin %2’si oranında Güvence Hesabı katılma payı alınır (5684 sayılı Kanun md. 14/3). Poliçedeki net ve brüt tutar farkını net–brüt prim hesaplama aracında görebilirsiniz.

2026 trafik sigortası teminat limitleri: 400.000 TL maddi, 3,6 milyon TL bedeni

SEDDK’nın 1 Ocak–31 Aralık 2026 dönemi için belirlediği limitler, sigortacının bir kazada ödeyeceği azami tutarlardır. Maddi zarar limiti bütün araç gruplarında aynıdır; kaza başına bedeni limit araç grubuna göre değişir.

Kaynak: SEDDK, Zorunlu Trafik Sigortası Teminat Limitleri, 01.01.2026–31.12.2026. Kaza başına bedeni limit, sağlık gideri ile sakatlanma ve ölüm teminatlarının her biri için ayrı uygulanır.

Limitler kaza tarihine göre uygulanır (ZMSS Genel Şartları A.1); 2025’te başlayan poliçe döneminde 2026’da yaşanan kazaya 2026 limitleri uygulanır. Önceki dönemde araç başına maddi limit 300.000 TL, kişi başına bedeni limit 2.700.000 TL’ydi (2026 limit artışı haberi).

Teminat dört kalemden oluşur (A.5):

• Maddi zararlar: Karşı araçtaki hasar ve değer kaybı dahil doğrudan mal kaybı.
• Sağlık giderleri: Kaza tedavi bedellerini KTK md. 98 uyarınca SGK öder; sigortacı tedavi süresindeki ve tıbben gereken sürekli bakıcı giderlerini bu teminattan karşılar (SGK tedavi gideri haberi).
• Sakatlanma: Geçici iş göremezlik ve sürekli sakatlık tazminatı, Türk Borçlar Kanunu’nun haksız fiil hükümlerine göre hesaplanır.
• Destekten yoksun kalma: Ölen kişinin desteğini kaybedenlerin zararı.

Manevi tazminat, sigortalının kendi aracı, araçta taşınan eşya, gelir ve kâr kaybı gibi dolaylı zararlar, hak sahibinin kendi kusuruna düşen kısım ile hasar nedeniyle trafikten çekilen veya hurdaya ayrılan araçların değer kaybı teminat dışıdır (A.6). Limiti aşan kısım için ilave primle ihtiyari mali sorumluluk (İMM) teminatı alınabilir (Tarife Uygulama Esasları Yönetmeliği md. 14).

Trafik sigortası azami prim tarifesi: il grubu, araç grubu ve aylık artış

Trafik sigortasında şirketler primi kendileri belirler, ancak azami prim denilen tavanı aşamaz. Tavanın dayanağı Tarife Uygulama Esasları Hakkında Yönetmelik’in geçici 11. maddesidir: 4. basamak primi Yönetmelik ekindeki tutarları geçemez, diğer basamaklar bu tutara uygulanan oranlarla bulunur. SBM tabloyu her ay yayımlar; Eylül 2026 tablosu 81 il ve 15 araç grubu için 68.688 satırdır.

Tavanı dört değişken belirler:

1. İl: Şirket, aracın plaka ilini ya da işletenin ikamet ilini esas alabilir (geçici md. 11/4). İller Eylül 2026’da sekiz tablo grubuna ayrılır.
2. Araç grubu: 15 grup vardır. Ankara’da 4. basamak tavanı otomobilde 18.855 TL, kamyonette 24.650 TL, motosiklette 7.687 TL, takside 55.855 TL’dir.
3. Kullanım ve yakıt türü: Özel veya tüzel kullanım, elektrikli veya diğer yakıt.
4. Basamak: 0–8 arası hasarsızlık basamağı.

Kaynak: SBM Trafik Sigortası Azami Brüt Prim Tablosu, Eylül 2026 (özel kullanım, elektrikli olmayan, engelli indirimsiz). Her il ve araç grubu için dokuz basamaklı tabloyu trafik sigortası azami prim sorgulama aracında görebilirsiniz.

Tavan her ay bir önceki ayın tutarı üzerinden artırılır. Mayıs 2024’ten beri oran hasar maliyet endeksine bağlıdır: asgari ücret artışı %45, TÜİK’in kişisel ulaştırma araçları yedek parça ve aksesuar fiyatları %30, motorlu araç fiyatları %15, bakım ve onarım fiyatları %10 ağırlık taşır; SEDDK Kurulu oranı sıfıra indirebilir veya iki katına çıkarabilir (geçici md. 11/2). Eylül 2026 artışı %1,75 (SEDDK Genelgesi 2026/25), Ekim 2026 artışı %1,5’tir (2026/28). Mayıs 2026’dan bu yana genelgeler taksi, minibüs ve otobüs gruplarına 2 puan yüksek oran uyguluyor; Ekim’de bu gruplardaki artış %3,5’tir.

Ankara’da otomobilin 4. basamak tavanı on bir ayda 14.489 TL’den 18.855 TL’ye çıktı (%30,1). En büyük aylık artış yaklaşık %12,5 ile Şubat 2026 tablosunda görüldü. Bu seri tavanı gösterir; fiilen yazılan primlerin Türkiye geneli ortalamasını SBM ayrıca yayımlar ve ortalama trafik primi aracı bu ortalamayı seçtiğiniz il ve araç grubunun azami primiyle karşılaştırır.

Hasarsızlık basamakları: 0–8 katsayıları ve geçiş kuralları

Hasarsızlık basamağı, azami primin hangi katsayıyla çarpılacağını belirler. İlk kez işleten olan kişi 4. basamaktan (katsayı 1,00) başlar; 8. basamakta tavan 4. basamağın yarısına iner, 0. basamakta üç katına çıkar.

Kaynak: SBM Azami Brüt Prim Tablosu, Eylül 2026 (Ankara, özel kullanım, elektrikli olmayan otomobil); katsayı, basamak tutarının 4. basamak tutarına oranıdır. Taksi, minibüs ve otobüs gruplarında 7. basamak katsayısı 0,70’tir.

Basamak geçişleri Yönetmelik’in geçici 11. maddesine göre işler:

• Sözleşme süresince tazminat ödenmezse sonraki poliçe bir üst basamaktan yapılır.
• Her maddi tazminat ödemesi bir, her sakatlanma veya destekten yoksun kalma tazminatı iki alt basamak demektir.
• 8. basamağa, en az beş sigorta süresi 7. basamakta kalan ve dönemini tazminatsız kapatan işleten geçer.
• 0. basamak, 1. basamaktaki işletene bir sigorta süresinde üç veya daha fazla kazadan tazminat ödendiğinde uygulanır.

İndirim ve artırım işleteni izler (md. 5/4): aracınızı sattığınızda basamağınız araçla birlikte yeni malike geçmez. Birden fazla aracınız varsa her araç için ayrı poliçe yapılır ve basamak her araç için ayrı belirlenir (md. 5/5). Küçük bir hasarı sigortadan ödetmenin yıllara yayılan maliyetini hasarsızlık basamak simülatörüyle hesaplayabilirsiniz.

Tüzel kişi, elektrikli araç ve engelli sigortalı için tavan prim farkları

SBM tablosunda her il, araç grubu ve basamak için dört ayrı tavan bulunur: özel veya tüzel kullanım, elektrikli veya diğer yakıt. Eylül 2026 tablosundan hesaplanan oranlar şöyledir:

Kaynak: SBM Azami Brüt Prim Tablosu, Eylül 2026; oranlar tüzel ve elektrikli tavanların özel kullanım, diğer yakıt tavanına bölünmesiyle Sigortalk tarafından hesaplanmıştır (yuvarlama farkı en fazla 1 TL).

• Tüzel kullanım: Şirket adına kayıtlı otomobilde tavan %20 yüksektir. 1 Ocak 2026’dan itibaren gerçek kişi işletenin aynı araç grubundaki ilk beş aracı özel, altıncı ve sonraki araçları tüzel tarifeden fiyatlanır; kısa süreli sigortalar bu kuralın dışındadır (Resmî Gazete 27.12.2025/33120).
• Elektrikli araç: Tavan tüm gruplarda %10 düşüktür. Yönetmelik md. 4/8, SEDDK’ya yakıt cinsi ve emisyona göre %20’ye kadar indirim veya artırım getirme yetkisi verir.
• Engelli sigortalı: Ulusal Engelli Veri Sistemi’ne kayıtlı sigortalıya 1 Şubat 2026’dan itibaren tavan üzerinden 4–8. basamakta %20, 3. basamakta %10, 2. basamakta %5 indirim uygulanır. 0 ve 1. basamak, taksi, minibüs ve otobüs grupları ile kısa süreli poliçeler kapsam dışıdır; indirim tek sözleşmede kullanılır (SEDDK Genelgesi 2025/26). Sistem sorgusu yapılamazsa 24 Şubat 2026’dan itibaren engelli kimlik kartı ibrazı yeterlidir (2026/5). Ayrıntılar engelli indirimi haberinde.

Ankara’da otomobil için adım adım prim hesabı: 4. basamaktan 5. basamağa

Senaryo: Ankara plakalı, özel kullanımlı, elektrikli olmayan otomobiliniz 4. basamakta. Poliçe dönemi tazminatsız geçti, yenileme Eylül 2026’da yapılıyor.

1. Tablo grubunu bulun. Ankara, Bursa ve Kocaeli ile aynı tabloyu kullanan 2. gruptadır.
2. 4. basamak tavanını okuyun. Eylül 2026’da tutar 18.855 TL’dir.
3. Yeni basamağı belirleyin. Tazminatsız dönem basamağı bir artırır: yeni basamak 5, katsayı 0,95.
4. Katsayıyı uygulayın. 18.855 × 0,95 = 17.912,25 TL. SBM tablosundaki tutar 17.913 TL’dir; fark yuvarlamadan kaynaklanır.
5. Farkı hesaplayın. 18.855 − 17.913 = 942 TL; tavan %5 düşer.
6. Kişisel oranları kontrol edin. Aynı basamakta tavan tüzel kullanımda 21.495 TL, elektrikli araçta 16.121 TL, engelli indirimiyle 14.330 TL’dir.
7. Ekim yenilemesini öngörün. Ekim 2026 artış oranı %1,5’tir: 17.913 × 1,015 ≈ 18.182 TL. Kesin tutar SBM’nin Ekim tablosunda yer alır.

Aynı dönemde bir maddi tazminat ödenmiş olsaydı yenileme 3. basamaktan, 27.340 TL tavanla yapılırdı; 5. basamağa göre fark 9.427 TL’dir. Bu tutarlar tavandır, şirketinizin fiyatı daha düşük olabilir. Ankara’daki bütün araç grupları için Ankara azami prim tablosuna bakabilirsiniz.

Kazadan tazminata hasar süreci: tutanak, eksper, değer kaybı ve 8 iş günü

Kazadan sonraki sıra tutanak, ihbar, ekspertiz ve ödemedir; her aşamanın mevzuatta tanımlı bir süresi vardır.

1. Tutanak. Yalnız maddi hasarlı kazada taraflar Kaza Tespit Tutanağı’nı birlikte doldurabilir; kusur %0, %50 veya %100 olarak belirlenir (SEDDK Genelgesi 2017/18). Yaralanmalı veya ölümlü kazada tutanağı trafik zabıtası düzenler (KTK md. 83). Tutanak düzenlemek için aracı güvenli bir yere çekmek sigortalının yükümlülüğüdür (ZMSS Genel Şartları B.1).
2. İhbar. Sigortalı, sorumluluğunu doğuran olayı öğrendiği andan itibaren 10 gün içinde sigortacısına bildirir (B.1). Zarar gören, 1 Eylül 2026’dan itibaren Alo 193 Ortak Hasar İhbar Merkezi’ne (OHİM) de başvurabilir; başvuru SBM veri tabanına ulaştığı an karşı aracın trafik sigortacısına yapılmış sayılır, şirket takip eden iş günü içinde başvuru sahibini arar (SEDDK Genelgesi 2026/22). Ayrıntı: Alo 193 haberi.
3. Onarım ve parça. Hak sahibi aracını dilediği serviste onartabilir; sigortacı anlaşmalı servis bedeliyle ödeme yapacaksa bunu ihbardan itibaren 2 iş günü içinde bildirir (B.2.2). Onarılamayan orijinal parça orijinaliyle değiştirilir; eşdeğer veya yeniden kullanılabilir parça, hak sahibinin onayıyla ya da orijinal parçayla değişim imkânı yoksa kullanılır (B.2.1, 1 Temmuz 2026 değişikliği).
4. Değer kaybı. Araç hasarı başvurusu değer kaybı talebini de kapsar. Eksper, kaza öncesi ve onarım sonrası ikinci el satış değeri farkını esas alır; sigortacı tutarı nihai eksper raporunun kendisine ulaştığı günü izleyen iş günü içinde bildirir (A.5). Rapor içeriği için değer kaybı ekspertiz haberine bakın.
5. Tam ve ağır hasar. Onarım masrafı aracın kaza tarihindeki değerini aşar ve eksper aracı onarılamaz bulursa tam hasar söz konusudur; tazminat hurda tescil belgesi ibraz edilince ödenir. Ağır hasarda “trafikten çekilmiştir” kaşeli tescil belgesi istenir (B.2.3). Eşikleri araç pert hesaplama aracında görebilirsiniz.
6. Ödeme. Sigortacı, Genel Şartlar Ek-6’daki belgelerin tamamı ulaştıktan sonra 8 iş günü içinde öder (KTK md. 99).

Kaynak: 2918 sayılı KTK; ZMSS Genel Şartları (RG 12.06.2026/33278 değişikliği dahil); SEDDK Genelgesi 2026/22.

Sigortacının ödediği tazminatı sizden geri isteyebileceği hâller

Sigortacı mağdura ödemeyi yapar, ardından bazı hâllerde ödediği tutarı sigortalıya rücu eder (B.4): kast veya ağır kusur; ehliyetsiz, ehliyeti geçersiz veya ehliyetine el konulmuş sürücü; yasal sınırın üzerinde alkollü ya da uyuşturucu etkisinde araç kullanma; ruhsatsız yolcu taşıma veya istiap haddini aşma; can güvenliği ve sağlık kuruluşuna gitme gibi zorunlu hâller dışında olay yerini terk etme ya da tutanak ve alkol raporu yükümlülüğüne uymama. Sigortacı rücu sebebini mağdura ödemeyi geciktirme gerekçesi yapamaz.

Güvence Hesabı: sigortasız, tespit edilemeyen veya çalıntı araçla kaza

Kazaya karışan aracın geçerli trafik sigortası yoksa veya araç tespit edilemiyorsa bedensel zararınızı Güvence Hesabı öder. 5684 sayılı Kanun md. 14’e göre Hesaba şu hâllerde, kaza tarihindeki limitler içinde başvurulur:

• Sigortalının tespit edilemediği kazalarda bedensel zararlar,
• Geçerli teminatla sigortası olmayan araçların verdiği bedensel zararlar,
• Sigorta şirketinin iflası veya bütün branşlarda ruhsatının iptali hâlinde maddi ve bedensel zararlar,
• Çalınan veya gasp edilen aracın karıştığı ve işletenin sorumlu tutulmadığı kazalarda bedensel zararlar.

Sigortasız aracın verdiği maddi zarar Hesap kapsamında değildir; bu zararı araç işleteninden talep edersiniz, kaskonuz varsa kaskodan karşılatabilirsiniz. OHİM’e yapılan başvuru Hesap kapsamındaysa doğrudan Hesaba iletilir (Genelge 2026/22 md. 5). Hesap 2025’te 1.820 dosyaya 822,7 milyon TL ödedi; bunun 636 milyon TL’si sakatlık tazminatıdır (Güvence Hesabı 2025 haberi).

Trafik sigortası iptali ve prim iadesi: araç satışında gün esası

Araç satıldığında trafik sigortası satış tarihinde kendiliğinden sona erer ve kullanılmayan günlerin primi gün esasına göre iade edilir (ZMSS Genel Şartları C.4). Sözleşme aracı değil sigortalıyı izlediği için yeni malik kendi poliçesini yaptırır. Devreden işleten değişikliği 15 gün içinde sigortacıya bildirmekle yükümlüdür (KTK md. 94). Vade sonundan önce sonlandırmanın diğer usul ve esaslarını SEDDK belirler (A.7).

Örnek: 18.000 TL prim ödenmiş yıllık poliçede araç 146. gün satılıyor. Kullanılan süre 146/365, yani %40’tır; iade 18.000 × 219/365 = 10.800 TL olur. Tarihlerle hesabı poliçe iptal ve iade hesaplama aracında yapabilirsiniz; kesin tutarı şirketin iptal işlemi belirler.

Sigorta süresi bir yıldır. Kısa süreli poliçe yalnızca geçici plakalı araçlar, uluslararası taşımacılar ve Türkiye’de geçerli sigortası olmayan yabancı plakalı araçlar için yapılır (Yönetmelik md. 13). Prim peşin ödenir; taraflar anlaşırsa en az dörtte biri peşin olmak koşuluyla taksit yapılabilir (ZMSS Genel Şartları C.1).

Sigorta Tahkim Komisyonu’na başvuru: süre, ücret ve parasal sınırlar

Tazminat talebiniz reddedilir, eksik karşılanır veya süresinde cevaplanmazsa mahkemeye ya da Sigorta Tahkim Komisyonu’na gidebilirsiniz. Önce sigortacıya yazılı başvuru şarttır; trafik sigortasında şirket 15 gün içinde yazılı cevap vermezse veya cevap talebi karşılamazsa başvuru yolu açılır (KTK md. 97). Zorunlu sigortalarda şirket tahkim sistemine üye olmasa da Komisyona başvurulabilir (5684 sayılı Kanun md. 30/1).

Kaynak: Sigorta Tahkim Komisyonu, başvuru ücret tarifesi değişikliği duyurusu, 13.07.2026. Ücretlere KDV dahildir; tebligat gideri KEP adresi bildirenler için 75 TL, bildirmeyenler için 325 TL’dir.

60.000 TL’lik değer kaybı uyuşmazlığında başvuru ücreti 1.750 TL, KEP adresiyle tebligat gideri 75 TL, toplam 1.825 TL’dir. Hakem, görevlendirildiği tarihten itibaren en geç 4 ay içinde karar verir (md. 30/16). 2026 parasal sınırlarına göre 35.000 TL ve üzerindeki uyuşmazlıklarda karara 10 gün içinde itiraz edilebilir; 383.000 TL’yi aşan uyuşmazlıklarda itiraz kararı temyize taşınabilir. SEDDK’nın 2026/02 sayılı Kurum Sirküleri’ne göre eksper süresinde atanmışsa ve rapor şirkete yüklenemeyen bir nedenle gecikiyorsa, rapor tamamlanmadan talep reddedilmiş sayılmaz (sirküler haberi). Ücreti tahkim başvuru ücreti hesaplama aracıyla kontrol edebilirsiniz.

Trafik sigortasında sık yapılan hatalar ve istisnalar

• Yenilemeyi geciktirmek: Poliçe bitiminden sonraki her 30 gün sonraki prime %5 ekler (en fazla %50); araç bu sürede trafikten men edilebilir.
• Küçük hasarı hesapsız ihbar etmek: Ankara örneğinde tek maddi tazminat, ertesi dönemin tavanını 9.427 TL artırıyor; hasar tutarını basamak kaybının maliyetiyle karşılaştırın.
• Olay yerinden tutanaksız ayrılmak: Zorunlu hâller dışında olay yerini terk etmek ve tutanak yükümlülüğüne uymamak rücu sebebidir.
• Eksper raporunu beklemeden tahkime gitmek: Eksper süresinde atanmışsa rapor çıkmadan yapılan başvuru, talebin reddedildiği şartını karşılamaz.
• Kısa süreli poliçe beklemek: Geçici plakası olmayan Türkiye plakalı araçlar için trafik sigortası bir yıllıktır.