SEDDK değer kaybı ekspertiz raporu şablonunu 2025/25 sayılı genelgeyle yeniledi

Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu (SEDDK), araç değer kaybı taleplerinde kullanılan ekspertiz raporu şablonunu 5 Kasım 2025 tarihli 2025/25 sayılı genelgeyle yeniledi. Genelge, 21 Nisan 2022 tarihli 2022/12 sayılı genelgenin amaç maddesini ve ekindeki şablonu değiştirdi. Kurum 12 Kasım’daki duyurusunda yeni şablonun “gerçek zarar” ilkesine ve yargı kararlarına uygun hazırlandığını açıkladı.

2025/25 sayılı genelge 2022/12’nin amaç maddesini ve ekini değiştirdi

Dört maddelik genelgenin ilk maddesi, 2022/12 sayılı genelgenin amacını değer kaybı taleplerinde yürütülecek ekspertizin usul ve esaslarını belirlemek olarak yeniden tanımlıyor. İkinci madde, genelgenin ekindeki Değer Kaybı Ekspertiz Raporu Şablonu’nu yenisiyle değiştiriyor. SEDDK sitesinde yayımlanan imzalı belge beş sayfa: ilk sayfada genelge maddeleri, kalan dört sayfada şablon yer alıyor.

Kaynak: SEDDK 2025/25 sayılı Genelge, 5 Kasım 2025.

SEDDK, 12 Kasım 2025 tarihli basın duyurusunda düzenlemenin hedeflerini uyuşmazlıkları azaltmak, taleplerin mahkemeye gitmeden sonuçlanmasını sağlamak ve sigortalıların hak ve menfaatlerini korumak olarak sıraladı. Kurum, değer kaybı ihtilaflarını azaltacak ilave tedbirleri kısa sürede uygulamaya alacağını da bildirdi; bu tedbirlerin içeriği duyuruda yer almadı.

Yeni şablonda piyasa rayiç değeri hangi verilerle belirleniyor?

Şablonun en ayrıntılı bölümü piyasa rayiç değer tespiti. Eksper; aracın kodunu, TSB kasko değer listesindeki ve SEİK araç değer listesindeki bedelini hem kaza tarihi hem güncel tarih için ayrı ayrı yazıyor. Ardından kendi tespit ettiği piyasa rayicini ve ekspertiz ücretini belirtiyor. Fiyat araştırması yetkili bayilerin ikinci el birimleri, galeriler ve internet portalları üzerinden yapılıyor; çevrim içi satış ilanlarının ekran görüntüsü veya çıktısı rapora ekleniyor. Kavramın tanımı için rayiç değer maddesine bakabilirsiniz.

Aracın geçmişi de rapora giriyor. SBM sorgusuyla aracın çekme veya hurda belgeli işlem görüp görmediği işaretleniyor, beşe kadar geçmiş hasar tarihleriyle listeleniyor. Talep edilen aracın kullanım şekli (ticari, kiralık, diğer) ve kilometresi ayrı alanlarda yer alıyor.

Kaynak: SEDDK 2025/25 sayılı Genelge eki Değer Kaybı Ekspertiz Raporu Şablonu.

Değer kaybı tutarı: kaza öncesi ve onarım sonrası ikinci el satış değeri farkı

Şablon hesap yöntemini açıkça yazıyor: gerçek piyasa alış ve satış koşullarına dayanan piyasa analiziyle aracın kazadan önceki ikinci el satış değeri ile onarıldıktan sonraki ikinci el satış değeri arasındaki fark, değer kaybı tutarıdır. Bu farkı etkileyen ölçütler de tek tek sayılıyor. Marka, model yılı ve donanım; kullanım amacı ve süresi; kilometre, metal aksam yoğunluğu, korozyon ve önceki hasarlar nedeniyle orijinalliğin yitirilip yitirilmediğini kapsayan yıpranma payı; hasarın ağırlığı ve bölgesi; onarımda orijinal parça kullanılıp kullanılmadığı.

Parça tablosunda her hasarlı parça için işlem türü ve aynı parçada eski hasar olup olmadığı işaretleniyor. Eksper, parça türü ve aynı parçanın tekrar hasar görmesi gibi hususlara bakarak değer kaybı doğup doğmadığını gerekçesiyle açıklıyor. Hesap özeti ise aşağıdaki sırayı izliyor:

Kaynak: SEDDK 2025/25 sayılı Genelge eki şablonun hesap özeti sırası; tutarlar Sigortalk’ın varsayımsal örneğidir.

Rapor, şirketin ödeyeceği tutarı poliçedeki araç başına maddi teminat limitiyle ve onarım için daha önce ödenen tutarla aynı tabloda gösteriyor. Sonuç ve kanaat bölümünde eksper, değer kaybı tutarını, ödenebilir tazminatı ve hak sahibinin talep ettiği tutarı ayrı ayrı yazıyor.

AYM’nin 2020 iptal kararından 2025/25 sayılı genelgeye değer kaybı hesabı

Değer kaybında formüle dayalı hesap dönemi 2020’de kapandı. 2016’da 6704 sayılı Kanun’la Karayolları Trafik Kanunu’nun 90. ve 92. maddelerine eklenen atıf, tazminatın trafik sigortası genel şartları ekindeki formüllere göre hesaplanmasının dayanağıydı. Anayasa Mahkemesi 17 Temmuz 2020 tarihli E.2019/40, K.2020/40 sayılı kararıyla 90. maddedeki genel şartlara yapılan atfı iptal etti. Bu karardan sonra zarar ve kapsamı, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun haksız fiil hükümleri ve yargı içtihadıyla belirleniyor.

Kaynak: Anayasa Mahkemesi Norm Kararlar Bilgi Bankası; SEDDK 2025/25 sayılı Genelge; SEDDK duyurusu.

Şirket aşamasında çözülemeyen değer kaybı talepleri tahkime veya mahkemeye taşınıyor; başvuruların son dönem seyri için Sigorta Tahkim Komisyonu’nun 9 aylık 2025 verileri haberine bakabilirsiniz.

Değer kaybı talebinde araç sahibi, eksper ve sigorta şirketi neye dikkat etmeli?

• Araç sahibi: Onarım faturası, hasar fotoğrafları ve kilometre bilgisi talep dosyasında hazır olmalı. Rapor bayi, galeri ve ilan fiyatlarına dayandığından benzer araçların ilanlarını siz de kaydedebilirsiniz. SBM’deki önceki hasar kayıtları ve aynı parçadaki eski hasar, hesaba katılan ölçütler arasında.
• Eksper: Rapor; emsal ilanların ekran görüntüsünü veya çıktısını, iki değer listesinin kaza ve güncel tarihli bedellerini ve parça bazında işlem tablosunu içermeli. Mesleğe giriş şartları için sigorta eksperi nasıl olunur rehberine bakabilirsiniz.
• Sigorta şirketi: Sorumluluk tutarı, hesap özetinde değer kaybı, kusur oranı ve poliçe limitiyle birlikte gösteriliyor. Kısmi ödemede tutarı hangi kalemin düşürdüğü rapordan izlenebiliyor.
• Acente: Müşterinin talebi şirket aşamasında sonuçlanmazsa Sigorta Tahkim Komisyonu yolu açık. Başvuru ücretini tahkim başvuru ücreti hesaplama aracı ile güncel tarifeye göre görebilirsiniz.