Sovtaj nedir?
Sovtaj, tam veya ağır hasar gören aracın hasarlı haliyle taşıdığı değerdir. Araç sigortalıya bırakılırsa bu değer tazminattan düşülür; sigorta şirketi bildirdiği sovtaj bedelini bildirimden itibaren bir ay süreyle garanti etmiş sayılır.
Sovtaj nedir?
Sovtaj, pert kararı verilen aracın hasarlı haliyle ne kadar ettiğini gösteren tutardır. Sigorta şirketi tazminatı iki yoldan öder: araç şirkete bırakılır ve rayiç değer üzerinden ödeme yapılır ya da araç hak sahibinde kalır ve rayiç değerle hasarlı halin değeri arasındaki fark ödenir. İkinci yolda düşülen tutar sovtajdır.
Kara Araçları Kasko Sigortası Genel Şartları B.3.3.2.2 ve Zorunlu Trafik Sigortası Genel Şartları B.2.3 bu işlemi hak sahibinin onayına bağlar. Trafik sigortasında fark, kaza tarihindeki teminat limitleri dahilinde ödenir.
Sovtajın tazminata etkisi: 1.000.000 TL rayiçli araç
Rayiç değeri 1.000.000 TL, sovtaj teklifi 300.000 TL, kasko muafiyeti 20.000 TL olan pert araçta iki seçenek şöyle sonuçlanır:
| Seçenek | Sigortadan ödeme (TL) | Sizde kalan araç (TL) | Toplam (TL) |
|---|---|---|---|
| Araç şirkete bırakılır | 980.000 | 0 | 980.000 |
| Araç sizde kalır | 680.000 | 300.000 | 980.000 |
Kaynak: Kara Araçları Kasko Sigortası Genel Şartları B.3.3.2.2 ve A.6; hesap Sigortalk araç pert hesaplama aracıyla yapılmıştır.
İki toplamın eşit görünmesi, hasarlı aracı sovtaj teklifi kadar bir fiyata satabileceğiniz varsayımına dayanır. Satış fiyatı teklifin altında kalırsa aracı şirkete bırakmak daha yüksek tutar sağlar.
Bir ay garanti ve terk yasağı
- Bir ay garanti: şirket, tespit edip size bildirdiği sovtaj bedelini bildirim tarihinden itibaren bir ay süreyle garanti etmiş sayılır. Bildirimin tarihini saklayın; süre bu tarihten işler.
- Belge şartı: araç hasarlı haliyle size bırakıldığında da tam hasarda hurda tescil belgesi, ağır hasarda “trafikten çekilmiştir” kaşeli tescil belgesi ibraz edilmeden tazminat ödenmez (Genelge 2025/12 md. 4/3, 5/5).
- Terk yasağı: pert niteliği taşımayan araç için terk işlemi yapılamaz (md. 8/1). Kısmi hasarda sovtaj düşülmez; araç onarılır ve onarım masrafı varsa poliçedeki muafiyet düşülerek ödenir.
Sovtajla ilgili sık hatalar
- Sovtajı ek ödeme sanmak: sovtaj ayrı bir para değildir; aracın hasarlı haliyle değeridir ve araç sizde kaldığında tazminattan düşülür.
- Garanti süresini kaçırmak: bir aylık süre bildirimden itibaren işler; satış planını bu tarihe göre yapın.
- Trafik limitini hesaba katmamak: karşı tarafın trafik sigortası farkı kusur oranı ve araç başına 400.000 TL (2026) maddi limitle öder; sovtaj düşülse bile limit aşılabilir.
- Muafiyeti iki kez düşmek: muafiyet tazminattan bir kez düşülür; sovtaj ile muafiyet ayrı kalemlerdir.
Sık sorulan sorular
Sovtaj teklifini kabul etmek zorunda mıyım?
Hayır. Aracın hasarlı haliyle size bırakılması ve rayiç değer ile hasarlı hali arasındaki farkın ödenmesi hak sahibinin onayına bağlıdır (Kasko Genel Şartları B.3.3.2.2; ZMSS Genel Şartları B.2.3). Onay vermediğinizde bu yol uygulanmaz.
Sovtaj bedeli ne kadar süre garanti edilir?
Hasarlı aracı size bırakarak ödeme yapmak isteyen şirket, tespit edip bildirdiği sovtaj bedelini bildirimden itibaren bir ay süreyle garanti etmiş sayılır. Bu kural hem kasko hem trafik sigortası genel şartlarında yer alır.
Pert olmayan araçta sovtaj uygulanır mı?
Hayır. Tam veya ağır hasar niteliği taşımayan araçlar için hasar tazmini kapsamında aracın şirkete veya üçüncü kişilere terk edilmesi işlemi yapılamaz (SEDDK Genelge 2025/12 md. 8/1); bu araçlar onarılarak tazmin edilir.
İlgili terimler
- Pert (tam hasar ve ağır hasar)Total loss
- Pert, sigorta eksperinin tam hasarlı veya ağır hasarlı saydığı araçtır.
- Rayiç değerMarket value
- Rayiç değer, bir aracın hasar veya çalınma tarihinde piyasada alınıp satılabileceği değerdir.
- MuafiyetDeductible
- Muafiyet, hasarın poliçede kararlaştırılan tutar veya oran kadar kısmının sigortacı tarafından ödenmeyip sigortalıda kalmasıdır.
