Ferdi kaza sigortası nedir?
Ferdi kaza sigortası, ani ve dıştan gelen bir olayın sigortalının iradesi dışında yol açtığı ölüm veya bedensel zarar hâlinde poliçedeki vefat ve sürekli sakatlık bedelini ödeyen bir can sigortasıdır; hastalık sonucu ölüm veya sakatlık kapsam dışıdır.
Ferdi kaza sigortasının dört teminatı: vefat, sakatlık, gündelik tazminat, tedavi
Ferdi kaza sigortası, kazaların yol açtığı ölüm ve bedensel zararlar için poliçede yazılı tutarları ödeyen bir can sigortasıdır (TTK md. 1507). Ferdi Kaza Sigortası Genel Şartları, kazayı üç unsurla tanımlar: olay ani olmalı, dıştan gelmeli ve sigortalının iradesi dışında ölüme ya da bedensel zarara yol açmalıdır (md. 2). Poliçenin çekirdeğini vefat ve sürekli sakatlık teminatları oluşturur; gündelik tazminat ve tedavi giderleri bunlara ek olarak verilebilir.
| Teminat | Ne öder? | Süre koşulu |
|---|---|---|
| Vefat | Poliçedeki bedelin tamamı | Ölüm kazadan sonraki 1 yıl içinde olmalı |
| Sürekli sakatlık | Bedelin cetveldeki oranı | Sakatlık kazadan sonraki 2 yıl içinde doğmalı |
| Gündelik tazminat | Poliçedeki günlük tutar | En çok 200 gün ödenir |
| Tedavi giderleri | Hekim, ilaç, hastane gideri | Kazadan sonraki 1 yıl içindeki giderler |
Kaynak: Ferdi Kaza Sigortası Genel Şartları md. 8; TTK md. 1507.
Kaza sayılan hâller, kaza sayılmayanlar ve özel şartla eklenebilenler
Genel Şartlar hastalıkları, kazaya bağlı olmayan güneş çarpmasını, intiharı ve kazanın gerektirmediği ameliyatı kaza saymaz (md. 4); hastalık kaynaklı ölüm riski için hayat sigortası gerekir. Savaş, terör eylemine katılma ve kendini bile bile ağır tehlikeye atma her durumda teminat dışıdır (md. 5). Motosiklet kullanmak, dağcılık ve profesyonel spor gibi faaliyetler ile deprem ve sel gibi doğal afetler ise ancak poliçeye özel şart yazılırsa kapsama girer (md. 6); yazılmamışsa bu faaliyetler sırasındaki kaza ödenmez.
Sürekli sakatlık tazminatı: cetvel oranı ve örnek hesap
Sürekli sakatlık tazminatı, poliçedeki sakatlık bedelinin Genel Şartlar’daki cetvelde karşılık gelen oranla çarpılmasıyla bulunur (md. 8/B). Oran, sağ elin tamamen kaybında %60, bir kulağın tam sağırlığında %10’dur; iki gözün veya iki kolun kaybı gibi ağır hâllerde %100’e çıkar. Örneğin 1.000.000 TL bedelli poliçede sağ işaret parmağını kaybeden ve bu yüzden %15 oranla değerlendirilen bir sigortalıya 150.000 TL ödenir; maluliyet kavramı bu oranlamanın genel çerçevesini anlatır.
Zorunlu koltuk ferdi kaza sigortası: yolcu taşımacılığında istisna
İsteğe bağlı ferdi kaza sigortasından farklı olarak, şehirlerarası ve uluslararası karayolu yolcu taşımacılığında koltuk başına ferdi kaza sigortası yaptırmak zorunlu sigortalar arasındadır; taşımacı her araç için ayrı sözleşme yapar ve sigorta yolcuları, sürücüyü ve yardımcılarını kapsar. Vefat teminatının bedeli poliçede adı yazılı lehtara, lehtar gösterilmemişse yasal hak sahiplerine ödenir; tedavi giderlerinde SGK’nın karşıladığı kısım sigortacının ödemesinden düşülür (md. 8/D). Kazayı öğrendiğiniz tarihten itibaren 5 gün içinde bildirmeniz gerekir; genel çerçeve ihbar yükümlülüğü maddesinde, tazminat talebi süreleri zamanaşımı maddesinde anlatılır. Ayrıntılı oranlar, koltuk sigortası teminat tutarları ve hasar süreci ferdi kaza sigortası rehberinde yer alır.
Sık sorulan sorular
Ferdi kaza sigortası hangi durumlarda ödeme yapar?
Ani ve dıştan gelen bir olay iradeniz dışında ölümünüze ya da bedensel zarara yol açarsa ödeme yapar; vefat ve sürekli sakatlık temel teminatlardır (Ferdi Kaza Sigortası Genel Şartları md. 2 ve 8).
Hastalık sonucu ölüm ferdi kaza sigortasından karşılanır mı?
Hayır. Her türlü hastalık ve sonuçları kaza sayılmaz (Genel Şartlar md. 4); bu risk için hayat sigortası gerekir.
Sürekli sakatlık tazminatı nasıl hesaplanır?
Poliçedeki sakatlık bedeli, Genel Şartlar'daki cetvelde sakatlığa karşılık gelen oranla çarpılır; örneğin sağ elin tamamen kaybı %60 oranıyla hesaplanır (md. 8/B).
Ferdi kaza sigortası ile hayat sigortası arasındaki fark nedir?
Ferdi kaza sigortası yalnızca kaza sonucu ölüm ve sakatlığı karşılar; hastalık sonucu ölüm kapsam dışıdır. Hayat sigortası ise poliçe süresinde, teminat dışı hâller ayrık olmak üzere, her türlü ölümü güvenceye alır.
Hangi yolcu taşımacılığında ferdi kaza sigortası zorunludur?
Şehirlerarası ve uluslararası karayolu yolcu taşımacılığında taşımacı, her araç için koltuk başına zorunlu ferdi kaza sigortası yaptırmak zorundadır; bu sigorta yolcuları, sürücüyü ve yardımcılarını kapsar.
İlgili terimler
- MaluliyetDisability
- Maluliyet, bir kazanın veya hastalığın vücutta yol açtığı kalıcı işlev kaybıdır.
- Vefat teminatıDeath benefit
- Vefat teminatı, hayat sigortalısının poliçe süresinde teminat dışı bir sebeple ölmesi hâlinde sigorta bedelinin lehtara veya kanuni hak sahiplerine ödenmesini sağlayan temel hayat sigortası teminatıdır (TTK md.
- LehtarBeneficiary
- Lehtar, can sigortalarında sözleşmeye taraf olmamakla birlikte sözleşme lehine yapılan ve riziko gerçekleştiğinde sigorta tazminatını sigortacıdan isteme hakkı bulunan kişidir (Bilgilendirme Yönetmeliği md.
- HalefiyetSubrogation
- Halefiyet, sigortacının ödediği tazminat tutarınca, sigortalının zarardan sorumlu üçüncü kişilere karşı sahip olduğu haklara kanunen ve kendiliğinden sahip olmasıdır (TTK md.
- İhbar yükümlülüğüDuty of notification
- İhbar yükümlülüğü, sigorta ettirenin sözleşme kurulurken önemli hususları, sözleşme süresince rizikonun ağırlaşmasını ve rizikonun gerçekleştiğini süresi içinde sigortacıya bildirme yükümlülüğüdür.
- ZamanaşımıStatute of limitations
- Zamanaşımı, sigorta sözleşmesinden doğan tazminat ve bedel taleplerinin kanunda öngörülen süre içinde ileri sürülmezse dava yoluyla istenemez hâle gelmesidir; genel süre, alacağın muaccel olduğu tarihten itibaren iki yıldır.
- Zorunlu sigortalarCompulsory insurances
- Zorunlu sigortalar, kanun veya Cumhurbaşkanı kararıyla belirli bir faaliyeti yürütenlere yaptırma yükümlülüğü getirilen sigortalardır; kapsam ve asgari teminat mevzuatla belirlenir, şirket teklifi reddedemez.