Vefat teminatı nedir?
Vefat teminatı, hayat sigortalısının poliçe süresinde teminat dışı bir sebeple ölmesi hâlinde sigorta bedelinin lehtara veya kanuni hak sahiplerine ödenmesini sağlayan temel hayat sigortası teminatıdır (TTK md. 1487; Hayat Sigortası Genel Şartları md. 8).
Vefat teminatının kapsamı ve teminat dışı kalan hâller
Vefat teminatı, hayat sigortasının iki temel teminatından biridir ve sigortalının poliçe süresinde ölmesi hâlinde işler (Hayat Sigortası Genel Şartları md. 8). Ancak her ölüm bedeli doğurmaz. İntihar veya intihara teşebbüs sonucu ölümde, sözleşme yenilemeler dahil en az 3 yıldır sürüyorsa bedel ödenir; ilk 3 yıl içindeki intihar kural olarak teminat dışıdır ve genellikle prim karşılığı iade edilir. Ölüm akli melekelerdeki bir rahatsızlıktan kaynaklanıyorsa ilk 3 yılda da bedel ödenir (Genel Şartlar md. 9/1; TTK md. 1503).
Sigorta ettirenin sigortalıyı öldürmesi hâlinde sigortacı ödeme borcundan tamamen kurtulur (md. 9/2). Savaş, ihtilal, isyan veya terör eylemine bizzat katılma ile nükleer, biyolojik ve kimyasal saldırı da aksi kararlaştırılmadıkça teminat dışıdır (md. 10). Sözleşme öncesinden var olan ve poliçede açıkça yazılan bir rahatsızlık nedeniyle ölüm de kapsam dışı bırakılabilir; poliçede yazılı değilse bu gerekçeyle ret yapılamaz (md. 9/4).
Vefat tazminatı için belgeler ve 15 günlük ödeme süresi
Hak sahipleri, ölümü öğrenince gecikmeksizin sigortacıya bildirmeli ve Genel Şartlar’ın 23. maddesinde sayılan belgeleri makul sürede vermelidir: vukuatlı nüfus kayıt örneği, gerekirse ölüm nedenini açıklayan doktor raporu, ölüm belgesi veya gömme izni, gaiplikte mahkeme kararı, lehtar atanmamışsa mirasçılık belgesi.
| Aşama | Süre veya belge | Dayanak |
|---|---|---|
| İhbar | Ölümü öğrenince gecikmeksizin | Genel Şartlar md. 23; TTK md. 1446 |
| Belgelerin tamamlanması | Kimlik, ölüm nedeni, gerekirse gaiplik kararı | Genel Şartlar md. 23 |
| Ödeme | İnceleme bitince, her hâlde ihbardan itibaren 15 gün | Genel Şartlar md. 26; TTK md. 1427 |
| Uzayan inceleme | 3 ayda bitmezse bedelin en az %50’si avans | TTK md. 1427/3 |
| Zamanaşımı | Muacceliyetten itibaren 2 yıl, her hâlde ölümden itibaren 6 yıl | TTK md. 1420 |
Kaynak: SEDDK Hayat Sigortası Genel Şartları md. 23 ve 26; 6102 sayılı TTK md. 1420, 1427 ve 1446.
Vefat teminatı bedeli nasıl belirlenir?
Doğru bedel, geride kalanların gelir ihtiyacı ile ödenmemiş borçların toplamından mevcut birikim ve teminatların düşülmesiyle bulunur. Varsayımsal örnek: 42 yaşında, yıllık net geliri 720.000 TL olan bir kişi, ölümü hâlinde ailesinin 6 yıl boyunca yılda 500.000 TL’ye ihtiyaç duyacağını öngörüyor. Taşıt kredisinin kalan borcu 350.000 TL, bir çocuğun eğitimi için 400.000 TL ayırmak istiyor. Birikimi 250.000 TL, işvereninin grup hayat poliçesindeki teminatı 300.000 TL.
| Adım | Hesap | Tutar (TL) |
|---|---|---|
| Gelir ihtiyacı | 500.000 × 6 | 3.000.000 |
| Borç | Taşıt kredisi kalan tutarı | 350.000 |
| Eğitim fonu | Tek seferlik ihtiyaç | 400.000 |
| Toplam ihtiyaç | 3.000.000 + 350.000 + 400.000 | 3.750.000 |
| Mevcut kaynaklar | 250.000 + 300.000 | 550.000 |
| Gereken vefat teminatı | 3.750.000 − 550.000 | 3.200.000 |
Kaynak: Sigortalk’ın varsayımsal örneğidir; tutarlar kişisel duruma göre değişir ve bir sigorta teklifi değildir.
Ödeme reddedilirse: itiraz ve Sigorta Tahkim Komisyonu
Talep reddedilir veya eksik ödenirse önce şirkete yazılı başvurulur. Başvuru reddedilir ya da 15 iş günü içinde cevap verilmezse, şirket tahkim sistemine üyeyse Sigorta Tahkim Komisyonu’na başvurulabilir (5684 sayılı Kanun md. 30). 16 Temmuz 2026’dan itibaren 85.001 TL ve üzerindeki uyuşmazlıklarda başvuru ücreti tutarın %1,8’idir; örneğin 2.000.000 TL’lik bir vefat tazminatı uyuşmazlığında ücret 36.000 TL olur.
Süre sınırlarının genel çerçevesi zamanaşımı maddesinde, tazminatın hesabında esas alınan sigorta bedeli kavramı ayrı bir maddede anlatılır; vefat tazminatı sürecinin tamamı hayat sigortası rehberinde örneklerle işlenir.
Sık sorulan sorular
Vefat teminatı hangi durumlarda ödenmez?
İntihar veya intihara teşebbüs sonucu ölümde sözleşme en az 3 yıldır sürmüyorsa, sigorta ettirenin sigortalıyı öldürmesinde ve aksi kararlaştırılmadıkça savaş, terör veya nükleer rizikoda bedel ödenmez; bu hâllerde genellikle prim karşılığı iade edilir (Genel Şartlar md. 9 ve 10; TTK md. 1503).
Vefat tazminatı için hangi belgeler istenir?
Vukuatlı nüfus kayıt örneği, gerekirse ölüm nedenini açıklayan doktor raporu, ölüm belgesi veya gömme izni, gaiplikte mahkeme kararı ve lehtar atanmamışsa mirasçılık belgesi istenir (Genel Şartlar md. 23).
Vefat tazminatı kaç günde ödenir?
Belgeler eksiksiz teslim edilip sigortacının incelemesi bitince ve her hâlde ihbardan itibaren 15 gün içinde ödenir; bu sürede ödenmezse sigortacı ihtara gerek olmadan temerrüde düşer (Genel Şartlar md. 26; TTK md. 1427).
Vefat teminatının bedelini kim, nasıl belirler?
Bedeli sigorta ettiren teklifte ister; şirket sağlık beyanına ve risk kabul kurallarına göre kesinleştirir. Doğru tutar genellikle geride kalanların gelir ihtiyacı ile ödenmemiş borçların toplamından mevcut birikim ve teminatların düşülmesiyle bulunur.
Vefat tazminatı reddedilir veya eksik ödenirse ne yapılır?
Önce şirkete yazılı başvurun. Talep reddedilir ya da 15 iş günü içinde cevap verilmezse, şirket tahkim sistemine üyeyse Sigorta Tahkim Komisyonu'na başvurabilirsiniz (5684 sayılı Kanun md. 30).
İlgili terimler
- Hayat sigortasıLife insurance
- Hayat sigortası, sigortacının prim karşılığında sigortalının ölümü veya belirli bir süre sonunda hayatta olması hâlinde poliçede yazılı sigorta bedelini ödemeyi üstlendiği sözleşmedir; vefat ve yaşam olmak üzere iki temel teminatı vardır (TTK md.
- LehtarBeneficiary
- Lehtar, can sigortalarında sözleşmeye taraf olmamakla birlikte sözleşme lehine yapılan ve riziko gerçekleştiğinde sigorta tazminatını sigortacıdan isteme hakkı bulunan kişidir (Bilgilendirme Yönetmeliği md.
- Sigorta bedeliSum insured
- Sigorta bedeli, poliçeye yazılan ve sigortacının sorumluluğunun üst sınırını gösteren tutardır (TTK md.
- ZamanaşımıStatute of limitations
- Zamanaşımı, sigorta sözleşmesinden doğan tazminat ve bedel taleplerinin kanunda öngörülen süre içinde ileri sürülmezse dava yoluyla istenemez hâle gelmesidir; genel süre, alacağın muaccel olduğu tarihten itibaren iki yıldır.
- Sigorta tahkimiInsurance arbitration
- Sigorta tahkimi, sigortalı ile sigorta şirketi arasındaki uyuşmazlıkların mahkeme yerine Sigorta Tahkim Komisyonu bünyesindeki bağımsız hakemler eliyle çözüldüğü, şirketin sisteme üye olmasına bağlı ihtiyari bir usuldür.