Sigorta acentesi nasıl kurulur? 2026 şartları, süreci ve maliyeti

Sigorta acentesi kimdir, kimler acente açamaz?

Sigorta acentesi, bir sözleşmeye dayanarak belirli bir yer veya bölgede sürekli olarak sigorta şirketleri adına ve hesabına sözleşmelere aracılık eden ya da bu sözleşmeleri şirket adına yapan bağımsız tacirdir (5684 sayılı Kanun md. 2/1-m). Acente risk üstlenmez. Poliçe düzenleme ve prim tahsil yetkisi, ancak şirketin vekâletnamesinde yazılıysa kullanılır (Yönetmelik md. 17/1).

Acentelik gerçek kişi olarak (şahıs işletmesi) veya anonim ya da limited şirket olarak yapılır (Kanun md. 23/1, Yönetmelik md. 5/1-a). Bankalar ile özel kanunla yetkilendirilmiş kurumlar Levha kaydı ve uygunluk belgesi şartından muaftır (md. 23/3); bu rehber onları kapsamaz.

Pazarın ölçeği şöyledir. SEDDK’nın 2025 Ocak–Haziran raporuna göre 30 Haziran 2025’te 19.217 acente ve 223 broker faaliyetteydi. TSB’nin Aralık 2025 satış kanalı verisinde hayat dışı primlerin %60,0’ı, yani 626,2 milyar TL acentelerden geldi; kaskoda bu pay %81,0, zorunlu trafikte %79,9 oldu. Kanal ayrıntısı hayat dışı dağıtım kanalı haberinde yer alıyor. Levha’ya kayıtlı acenteleri il ve ilçe bazında Sigortalk acente rehberinden arayabilirsiniz.

Aşağıdaki kişiler acente olamaz veya acentede görev alamaz:

• Sigorta şirketi, broker ve eksper yöneticileri: Yönetim ve denetimde bulunanlar ile imza yetkilileri acentede görev alamaz, ortak olamaz; sınır eş ve velayet altındaki çocuklara da uygulanır (Kanun md. 23/12). Aykırılığın cezası en az 300 gün adli para cezasıdır (md. 35/20).
• Gerçek kişi sigorta eksperleri: Eksperlik süresince acentelik ve brokerlik yapamaz (md. 22/10).
• Sayılı suçlardan hüküm giyenler: Kasten işlenen suçtan 5 yıldan fazla hapis cezası alanlar ile zimmet, rüşvet, dolandırıcılık, sahtecilik, hileli iflas veya suç gelirlerini aklama gibi suçlardan hüküm giyenler; af bu engeli kaldırmaz (Yönetmelik md. 4/1-c).
• Başka ticari faaliyet yürütenler: Acente, bireysel emeklilik aracılığı ve SEDDK’nın uygun gördüğü bağlantılı işler dışında ticari faaliyette bulunamaz (Kanun md. 23/10). Mevcut bir işletme acenteliği “yan iş” olarak yürütemez.

Gerçek kişi acente mi, tüzel kişi acente mi?

İki model aynı Levha’ya kaydolur ama şartlar farklı kişilerde aranır. Gerçek kişi acentede tüm nitelikler sahibin kendisinde, tüzel kişi acentede ise müdürde ve ortaklarda ayrı ayrı sorgulanır.

Kaynak: Sigorta Acenteleri Yönetmeliği md. 4, 5, 7, 9 ve Ek-1; TOBB İcra Komitesi Usul ve Esasları ve TOBB-AEKS belge ekleri, Eylül 2026.

Ortak alma, şube açma ve devir işlemleri şirket yapısında daha kolay yürür. Ek-1 şartını taşımayan bir girişimci de şirket ortağı olarak acente kurabilir; bu durumda şartları taşıyan bir müdür atanır. Vergi ve sorumluluk sonuçları için karar öncesinde mali müşavirinize danışın.

Acente kurmanın beş temel şartı ve 2026 ölçütleri

Şartların tamamı başvuru anında belgeyle kanıtlanır ve oda tarafından yerinde incelenir. Beş temel şart ve Eylül 2026 itibarıyla ölçütleri şöyledir:

Kaynak: 5684 sayılı Kanun, Sigorta Acenteleri Yönetmeliği, SEDDK 2026 sermaye duyurusu, SEGEM 2026 kılavuzu.

Sermaye tutarları her Ocak ayında Yİ-ÜFE oranında güncellenir; 2026 artışı %27,67 oldu (Ek Madde 1/2). Yeni tutarlar, 22 Ocak 2025’te faaliyette olan acentelere ve o tarihte odaya başvurmuş olanlara uygulanmaz (Geçici Madde 7). Ayrıntılar acente ve broker sermaye tutarları haberinde. Her şartın madde madde açıklaması için acente kurma şartları rehberine bakın.

Sigorta acentesi kurma süreci: SEGEM sınavından ilk poliçeye 10 adım

Süreç, sizin hazırlığınızla başlar ve oda, TOBB ve SEDDK incelemesinden geçer. Sıra aşağıdaki gibidir.

1. SEGEM sınavını kazanın. Teknik Personel Yeterlilik Sınavı 50 sorudan oluşur, 60 dakika sürer ve 60 puan ister; yanlış cevap doğruyu götürmez. Eylül 2026 itibarıyla başvurusu açılacak sınavlar 14 Kasım (başvuru 1–22 Ekim) ve 19 Aralık’tır (başvuru 2–26 Kasım). Hazırlık için SEGEM deneme sınavını ve SEGEM soru bankasını kullanabilirsiniz; sınav ayrıntısı SEGEM sınavı rehberinde.
2. Öğrenim ve deneyim şartını kontrol edin. Ek-1’e göre dört yıllık mezun teknik personelde deneyim aranmaz, lise mezununda 1 yıl aranır. Gerçek kişi acente ve müdür için süre dört yıllık mezunda 1 yıl 6 ay, sigortacılıkla ilgili iki yıllık bölüm mezununda 2 yıldır. Tablo için teknik personel ve müdür şartları rehberine bakın.
3. İşletmeyi kurun. Ticaret sicil tescili ve oda kaydı yapılır; unvanda “sigorta acenteliği” veya “sigorta aracılığı” ifadesi yer alır (md. 12).
4. Sermayeyi ödeyin veya malvarlığını belgeleyin. 2026 için 4.149.275 TL gerekir; en az 2.074.637,50 TL’si nakit, mevduat veya devlet iç borçlanma senedi gibi likit varlıkta tutulur (md. 9/5).
5. Ofisi hazırlayın. Mekân müstakil girişli olur ve yalnızca acentelik için kullanılır. Elektrik, telefon, su, doğalgaz veya internet faturalarından en az ikisi acente adına düzenlenir; statik IP alınır.
6. TOBB-AEKS ön başvurusunu yapın. Ön başvuru TOBB’un elektronik sistemi üzerinden bağlı olduğunuz odaya iletilir. TOBB kılavuzuna göre tamamlanan ön başvuruda değişiklik yapılamaz. Belge listesi gerekli belgeler rehberinde.
7. Oda incelemesi ve fiziki tetkik. Oda belgeleri eşleştirir ve işyerini yerinde inceler; şartlardan biri eksikse başvuru işleme konulmaz.
8. Uygunluk belgesini alın. TOBB, belgeleri tamamlanan başvuruyu elektronik ortamda SEDDK onayına sunar. SEDDK’nın uygun bulduğu acenteyi TOBB’a bildirmesi uygunluk belgesi yerine geçer (md. 10/3).
9. Levha kayıt ücretini yatırın. 2026 kayıt ücreti 260.000 TL’dir. Ücreti ödeyen acente İcra Komitesi gündemine alınmadan doğrudan Levha’ya kaydedilir (Usul ve Esaslar md. 5.1). Adımlar TOBB Levha kaydı rehberinde.
10. Sözleşme yapın ve poliçe düzenlemeye başlayın. Levha kaydını izleyen 6 ay içinde en az bir şirketle sözleşme imzalanır ve poliçe kesilir (md. 14/4); sözleşme başvuru yapılan odaya bildirilir. Sözleşme içeriği için acentelik sözleşmesi rehberine bakın.

Oda, TOBB ve SEDDK incelemesi ne kadar sürer?

Mevzuat inceleme zincirine sabit bir süre koymaz; süreyi SEGEM takvimi, belgelerin eksiksiz teslimi ve fiziki tetkikin ilk seferde olumlu sonuçlanması belirler. Buna karşılık başvurudan sonraki her aşamanın yasal son tarihi vardır:

Kaynak: 5684 sayılı Kanun; Sigorta Acenteleri Yönetmeliği; TOBB İcra Komitesi Usul ve Esasları, Eylül 2026.

Başvuru belgelerinin düzenleniş tarihi 6 aydan eski olamaz. İnceleme uzarsa adli sicil ve ikametgâh gibi belgeler yenilenir. Altı aylık sözleşme süresi kaçırılırsa Levha kaydı silinir; silinme nedeni ortadan kalkınca yeniden yazılabilirsiniz ve bu durumda kayıt ücreti yeniden alınmaz (Kanun md. 23/6).

2026 kuruluş maliyeti: sermaye, Levha ücreti ve sınav

Maliyetin en büyük kalemi sermayedir ve harcanmaz; şirkette bağlı kaynak olarak kalır. Mevzuatla belirlenen ücretler bunun yanında küçük kalır.

Kaynak: SEDDK 2026 sermaye duyurusu; TOBB 2026 Levha ücreti duyurusu (07.01.2026); SEGEM 2026 kılavuzları.

Şubesiz limited şirket için adım adım kuruluş bütçesi

İki ortaklı, şubesiz bir limited şirket kurduğunuzu ve iki teknik personelin sınava gireceğini varsayalım:

1. Asgari ödenmiş sermaye: 4.149.275 TL.
2. Likit tutulacak en az tutar: 4.149.275 × %50 = 2.074.637,50 TL.
3. Tek seferlik resmî ücretler: 260.000 TL Levha kaydı + 2 × 1.750 TL SEGEM = 263.500 TL.
4. İlk yıl Levha aidatı eklenince resmî ücretler: 263.500 + 650 = 264.150 TL.
5. Kuruluşta ayırmanız gereken kaynak: 4.149.275 + 264.150 = 4.413.425 TL; kira, yazılım, oda ve noter giderleri bunun üzerine eklenir.

Aynı yapı üç şubeyle kurulursa sermaye 6.351.582,50 TL’ye, yıllık aidat 2.600 TL’ye çıkar. Kendi rakamlarınızla hesap için acente kuruluş maliyeti hesaplama aracını kullanın.

Levha kaydından sonraki ilk altı ay: sözleşme, plaka ve eğitim

Levha kaydı faaliyetin başlangıcıdır, sonu değildir. İlk altı ayda en az bir sigorta şirketiyle sözleşme yapıp poliçe düzenlemezseniz kaydınız silinir (Kanun md. 23/4-c). Sigorta şirketleri Levha kaydı olmayanla sözleşme yapamaz ve sözleşmenin tescili Levha kaydı görülmeden işlenmez (Yönetmelik md. 14/3). Bu yüzden şirket görüşmelerini uygunluk belgesi aşamasında başlatmak süreyi rahatlatır.

• Sözleşme içeriği: Taraflar, süre ve fesih, yetkinin branş ve bölge kapsamı, Levha kayıt numarası, branş bazında komisyon ve mutabakat hükümleri sözleşmede yer alır (md. 15/1). Belirsiz süreli sözleşme 3 ay önceden ihbarla feshedilebilir (md. 15/3).
• Yetki devri yasağı: Şirketin verdiği yetki başka acentelere veya kişilere devredilemez (md. 14/1); teknik personel olmayan kişiler şirketin verdiği kullanıcı adı ve şifreyi kullanamaz (md. 17/3).
• Plaka ve reklam: Acente unvanı ile Levha kayıt numarasını gösteren plaka işyeri girişine asılır; tabela ve internet sitesinde “sigorta” kelimesi “acenteliği” veya “aracılığı” ifadesi olmadan kullanılamaz (md. 19).
• Eğitim takvimi: Teknik personel 5 yılda bir yenileme eğitimine katılır; eğitimi süresinde tamamlamayanın faaliyeti durdurulur (md. 20/3). Levha kayıtlı acentelerin yetkili ve çalışanları her yıl MASAK e-eğitimini de tamamlar (MASAK e-eğitimi haberi).

SEGEM sertifikanızı e-Devlet’ten barkodlu olarak alabilirsiniz (SEGEM sertifika sorgulama haberi). Faaliyet sonrası tüm yükümlülükler açılıştan sonraki yükümlülükler rehberinde toplanmıştır.

Acente kurarken en sık yapılan hatalar

• Lise mezunu kurucuyla gerçek kişi acente başvurusu: Ek-1’de gerçek kişi acente ve müdür için lise satırı yoktur; başvuru bu aşamada reddedilir. Çözüm, şartları taşıyan müdürle tüzel kişi acente kurmaktır.
• Sermayeyi gayrimenkulle göstermek: TOBB’un sermaye ve malvarlığı beyan formları gayrimenkulü likit varlık saymaz; %50 likit şartı mevduat, devlet iç borçlanma senedi, fon, döviz veya altın gibi araçlarla sağlanır.
• Ofisi konutta veya başka bir işletmeyle paylaşımlı açmak: Fiziki tetkik olumsuz sonuçlanır. Bölümleri ve personeli ayrı olmak şartıyla en fazla üç acente aynı mekânda çalışabilir; acente şubeleri ise başka acenteyle mekân paylaşamaz (Usul ve Esaslar md. 4).
• Teknik personeli başka işte çalıştırmak: Teknik personel mesai içinde veya dışında, izin süresinde bile başka işte ücretli ya da ücretsiz çalışamaz. Bir kişi yalnızca bir acentede görev alabilir; en fazla üç acentede %51 pay sahipliği hâlinde tek müdür istisnası vardır.
• Altı aylık süreleri kaçırmak: Uygunluk belgesinden sonra Levha başvurusu ve Levha kaydından sonra ilk poliçe için ayrı ayrı 6 ay vardır.
• Levha kaydı gelmeden satış yapmak: Yetkisiz acentelik izlenimi uyandırmak en az 100 gün, acentelik yetkisini veya unvanını başkasına kullandırmak ve kullanmak en az 500 gün adli para cezası gerektirir (Kanun md. 35/20). Sahada yetkisiz sigortacılık şikâyetleri Bandırma acente toplantısı haberinde de gündeme geldi.

Sigorta acenteliğini düzenleyen mevzuat ve kurumlar

Acentelik üç katmanlı bir düzenlemeye tabidir: kanun, yönetmelik ve TOBB bünyesindeki Sigorta Acenteleri İcra Komitesi’nin kararları.

• 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu: Md. 23 Levha kaydını, silinme hâllerini ve yasakları; md. 27 İcra Komitesi’nin fiziki şart belirleme, Levha kaydı ve disiplin yetkisini; md. 35/20 ve 35/21 adli para cezalarını düzenler.
• Sigorta Acenteleri Yönetmeliği (RG 22.04.2014/28980): Gerçek ve tüzel kişi şartları, sermaye, uygunluk belgesi, sözleşme ve yenileme eğitimi hükümlerini içerir. Son büyük değişiklik 22 Ocak 2025’te yapıldı; Ek-1 tablosu 16 Ocak 2016’da yayımlanıp 16 Temmuz 2016’da yürürlüğe giren değişiklikle bugünkü hâlini aldı.
• İcra Komitesi Usul ve Esasları: Müdür zorunluluğu, şube teşkilatı, asgari fiziki şartlar ve Levha kayıt-silme işlemlerini ayrıntılandırır.
• Kurumlar: Uygunluk belgesini SEDDK onaylar, Levha’yı TOBB tutar, yeterlilik sınavını ve yenileme eğitimini SEGEM düzenler.

Acente yerine sigorta ettireni temsil eden bir aracı olmak istiyorsanız şartlar farklıdır; sigorta brokeri nasıl olunur rehberine bakın. Bu rehber hukuki danışmanlık yerine geçmez; başvurmadan önce bağlı olacağınız odanın sigortacılık birimiyle güncel belge listesini teyit edin.

Acente kurma serisi: sekiz rehberin okuma sırası

1. Sigorta acentesi nasıl kurulur? (bu sayfa)
2. Acente kurma şartları: gerçek ve tüzel kişi
3. Acente kurmak için gerekli belgeler
4. TOBB Levha kaydı ve uygunluk belgesi
5. SEGEM, teknik personel ve müdür şartları
6. Sigorta acentesi kurma maliyeti
7. Sigorta şirketiyle acentelik sözleşmesi
8. Açılıştan sonraki yükümlülükler

Sermaye tutarları Ocak’ta, Levha ücretleri her yıl İcra Komitesi kararıyla değişir; bu sayfa Eylül 2026 verileriyle güncellenmiştir.