Sigorta acentesi kurma şartları 2026: gerçek ve tüzel kişi için tam liste

Acente kurma şartlarının dayanağı: Kanun, Yönetmelik ve İcra Komitesi kararları

Acentelik şartları üç katmanda düzenlenir. 5684 sayılı Kanun md. 23/2, nitelikleri yönetmeliğe bırakır ve adayın bu nitelikleri belgeleyerek Levha kaydına başvurmasını ister. 22 Nisan 2014 tarihli Sigorta Acenteleri Yönetmeliği gerçek kişi (md. 4), tüzel kişi (md. 5), teknik personel (md. 6), yönetici (md. 7), şube (md. 8) ve sermaye (md. 9) şartlarını sayar.

Üçüncü katman, Kanun md. 27 uyarınca TOBB bünyesinde kurulan Sigorta Acenteleri İcra Komitesi’dir. Komite asgari fiziki şartları, müdür zorunluluğunu ve personel kurallarını “Usul ve Esaslar” metniyle ayrıntılandırır. 22 Ocak 2025 değişikliği yetkiyi SEDDK’ya geçirdi, sermayeyi yeniledi ve yıllık Yİ-ÜFE güncellemesi getirdi (Ek Madde 1). Başvuru süreci ayrıca sigorta acentesi nasıl kurulur rehberinde adım adım anlatılıyor.

Gerçek kişi acente olma şartları (Yönetmelik md. 4)

Gerçek kişi acentede altı şartın tamamı işletme sahibinde aranır.

Kaynak: Sigorta Acenteleri Yönetmeliği md. 4 (mevzuat.gov.tr), SEDDK 2026 sermaye duyurusu.

Sahip bizzat teknik personel olmak zorundadır; unvan başkasından “ödünç” alınamaz. Yanında satış yapacak her çalışan da ayrıca teknik personel unvanı taşır (md. 6/1). Unvanın sınav ve e-Devlet adımları teknik personel ve müdür şartları rehberinde yer alıyor; sınava SEGEM deneme sınavıyla hazırlanabilirsiniz.

Tüzel kişi acente şartları: şirket türü, ortaklar ve müdür

Tüzel kişi acentede şartlar şirkete, ortaklara ve yöneticilere dağıtılır:

1. Şirket türü: Merkez Türkiye’de olmalı, şirket anonim veya limited şirket biçiminde kurulmalıdır (md. 5/1-a). Kooperatif, kolektif şirket veya dernek acente olamaz.
2. Sermaye: Asgari ödenmiş sermaye şartı sağlanır (md. 5/1-b).
3. Ortaklar: Gerçek kişi ortaklarda ve tüzel kişi ortakların gerçek kişi ortaklarında suç kaydı şartı aranır (md. 5/4). Ortaklarda öğrenim, deneyim veya sınav şartı yoktur.
4. Müdür: Şirkette en az bir müdür bulunur; Levha’da kayıtlı genel müdür veya genel müdür yardımcısı da bu şartı karşılar (md. 7/2, Usul ve Esaslar md. 2).
5. Şube teşkilatı: Şube açan acente merkezde genel müdür ve en az bir genel müdür yardımcısı, her şubede ticaret siciline tescilli bir şube müdürü görevlendirir.
6. Unvan: Unvanda “sigorta acenteliği” veya “sigorta aracılığı” ifadesi ya da türevi bulunur; şube aynı unvanı “şube” ibaresiyle taşır (md. 8/2, md. 12).

Kaynak: Yönetmelik md. 4, 5/4, 6/2, 7/2; Kanun md. 23/10; İcra Komitesi Usul ve Esasları md. 2. GM: genel müdür, GMY: genel müdür yardımcısı.

2026 asgari sermaye ve malvarlığı: 4.149.275 TL ve %50 likit şartı

Tüzel kişi acentenin asgari ödenmiş sermayesi 1 Ocak 2026’dan itibaren 4.149.275 TL’dir. Gerçek kişinin beyan ettiği malvarlığı bu tutardan az olamaz (md. 9/3).

Kaynak: Yönetmelik md. 9 (RG 22.01.2025/32790); SEDDK duyurusu, Yİ-ÜFE güncellemesi %27,67.

Sermaye için üç ek kural geçerlidir:

• Likit kısım: Sermayenin veya malvarlığının en az %50’si, şubesiz acentede en az 2.074.637,50 TL, kolay nakde dönen araçlarda tutulur (md. 9/5). TOBB’un mali müşavir imzalı beyan formları mevduat, devlet iç borçlanma senedi, fon, döviz ve altını sayar; gayrimenkulü dışarıda bırakır.
• Özkaynak: Şubeli veya mesafeli satış yapan acente, yıl sonunda aracılık ettiği primin en az %4’ü kadar özkaynak tutar; eksik ilgili yılın Haziran sonuna kadar tamamlanır (md. 9/4). Yönetmelikteki 4.000.000 TL’lik taban aynı oranla güncellendiğinde 5.106.800 TL’ye karşılık gelir; SEDDK duyurusu bu kalemi ayrıca listelemedi.
• Geçiş hükmü: Yeni tutarlar 22 Ocak 2025’te faaliyette olan acentelere ve o tarihte odaya başvurmuş olanlara uygulanmaz (Geçici Madde 7); %4 özkaynak şartı bu istisnaya girmez.

Sermaye dışındaki kalemleri acente kuruluş maliyeti hesaplama aracıyla toplayabilirsiniz; tutarların arka planı acente ve broker sermaye tutarları haberinde.

Ek-1 öğrenim ve deneyim süreleri: acente sahibi ve müdür için 1 yıl 6 ay

Ek-1, göreve ve öğrenim düzeyine göre asgari mesleki deneyimi belirler; tablo 16 Ocak 2016’da yayımlanıp 16 Temmuz 2016’da yürürlüğe giren değişiklikle bugünkü hâlini aldı. Teknik personelde lise mezunu için 1 yıl, iki yıllık yüksekokul mezunu için 6 ay deneyim aranır; dört yıllık mezunda ve sigortacılıkla ilgili iki yıllık bölüm mezununda deneyim aranmaz.

Kaynak: Sigorta Acenteleri Yönetmeliği Ek-1 (RG 16.01.2016/29595 değişikliği, yürürlük 16.07.2016). Sigortacılıkla ilgili bölümler: sigortacılık, bankacılık ve sigortacılık, risk yönetimi ve aktüerya.

Ek-1’de gerçek kişi acente ve müdür için lise veya ilgisiz iki yıllık okul satırı yoktur. Bu öğrenim düzeyindeki kişi teknik personel olabilir, ancak acente sahibi ya da müdür olamaz; şirket ortağı olarak acente kurup şartı taşıyan bir müdür atayabilir. Deneyim SGK kaydı veya ticaret sicil kaydı gibi resmî belgeyle kanıtlanır.

Suç kaydı ve meslek yasakları: kimler acente olamaz?

Yönetmelik md. 4/1-c iki tür engel sayar. Birincisi cezanın süresine bağlıdır: kasten işlenen suçtan, affa uğramış olsa bile 5 yıldan fazla hapis cezası; sigortacılık mevzuatına aykırılıktan hapis veya birden fazla adli para cezası. İkincisi suçun türüne bağlıdır ve süreye bakılmaz: devletin güvenliğine ve anayasal düzene karşı suçlar, casusluk, zimmet, irtikâp, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, güveni kötüye kullanma, hileli iflas, ihaleye ve edimin ifasına fesat karıştırma, bilişim suçları, banka veya kredi kartlarının kötüye kullanılması, suç gelirlerini aklama, terörün finansmanı, kaçakçılık, vergi kaçakçılığı ve haksız mal edinme.

Bu şart sahip, ortak, yönetici ve teknik personel için ayrı ayrı sorgulanır ve arşiv kayıtlı adli sicil belgesiyle kanıtlanır. Adli sicilde herhangi bir kayıt çıkarsa oda belgeyi ilgili mahkeme kararlarıyla TOBB’a gönderir ve kararı TOBB verir (Usul ve Esaslar md. 1).

Suç kaydı dışında dört meslek yasağı vardır:

• Sigorta şirketi, broker ve eksperlerin yönetim ve denetimindeki kişiler ile imza yetkilileri, eş ve velayet altındaki çocuklarıyla birlikte acentede görev alamaz ve ortak olamaz (Kanun md. 23/12).
• Acentelikten yasaklananlar acentelik faaliyetinde çalıştırılamaz ve bunlarla işbirliği yapılamaz (md. 23/14).
• Gerçek kişi sigorta eksperleri eksperlik süresince acentelik yapamaz (md. 22/10); eksperlik şartları için sigorta eksperi nasıl olunur rehberine bakın.
• Acente, bireysel emeklilik aracılığı ve SEDDK’nın uygun gördüğü bağlantılı işler dışında ticari faaliyette bulunamaz (md. 23/10); aykırılık en az 100 gün adli para cezası gerektirir (md. 35/20).

Asgari fiziki şartlar ve personel kuralları

Fiziki şartları Kanun md. 27/3-f uyarınca İcra Komitesi belirler; oda her merkez ve şubeyi yerinde inceler ve şartlardan biri eksikse uygunluk belgesi başvurusu işleme konulmaz. Usul ve Esaslar md. 4’e göre merkez veya şube:

• Müstakil bir binada ya da iş merkezinde fiziki olarak ayrılmış, müstakil girişli, bağımsız bir mekân olur ve bu mekânda yalnızca acentelik yapılır.
• Elektrik, telefon, su, doğalgaz veya internet faturalarından en az ikisini acente adına alır.
• En az birer bilgisayar, yazıcı ve faks cihazı bulundurur; internet bağlantısı ve sigortacılık işlemleri için statik IP kullanır.
• Poliçe düzenleme ve aracılıkta kullandığı tüm bilişim programlarını tetkike açar.

Kendi bölümleri ve personeli ayrı olmak şartıyla en fazla üç acente aynı mekânda çalışabilir; acente şubeleri başka bir acenteyle aynı mekânı paylaşamaz. Bir kişi yalnızca bir acentede yönetici veya teknik personel olabilir; tek istisna, kişinin ya da birinci derece yakınlarının en az %51 payına sahip olduğu en fazla üç acentede tek müdür çalıştırılmasıdır.

Şartları sonradan kaybeden acenteye ne olur?

Şartlar yalnızca başvuruda değil, faaliyet boyunca aranır. Usul ve Esaslara göre şartı kaybeden acente durumunu 30 gün içinde düzeltir (md. 5.5). Düzeltmezse Kanun md. 23/5 uyarınca yazılı savunması istenir ve gerekli nitelikleri kaybetmiş acentenin kaydı Levha’dan silinir (md. 23/4-a).

• Sermaye veya malvarlığı eksiği: İlgili yılın Haziran sonuna kadar tamamlanır. Tamamlanmazsa savunma istenir; 15 gün içinde uyum kanıtlanmazsa acente şubelerinde faaliyet gösteremez ve şube kayıtları Levha’dan silinir (md. 5.7).
• Şube yöneticisi eksiği: Genel müdür veya yardımcısı şartı kaybedilirse tüm şubelerde, şube müdürü ya da teknik personel eksikse ilgili şubede faaliyet durur (md. 5.6).

Değişikliklerin 15 iş günü içinde odaya bildirimi gibi sürekli yükümlülükler açılıştan sonraki yükümlülükler rehberinde yer alıyor.

Başvurudan önce şart kontrol listesi

1. Sahip veya müdür SEGEM sertifikasına ve Ek-1 deneyimini gösteren SGK dökümüne sahip mi?
2. Şirket anonim veya limited mi; unvanda “sigorta acenteliği” ya da “sigorta aracılığı” var mı?
3. Sermaye ödendi mi, en az yarısı gayrimenkul dışı likit araçta mı ve mali müşavir beyanı hazır mı?
4. Tüm ortaklar, yöneticiler ve teknik personel için arşiv kayıtlı adli sicil belgesi alındı mı?
5. Ofis müstakil girişli mi; iki fatura acente adına mı; statik IP belgesi alındı mı?
6. Teknik personel başka bir işte çalışmıyor ve acentenin bulunduğu ilde mi oturuyor?

Kontrol listesini tamamladıktan sonra gerekli belgeler rehberiyle dosyanızı hazırlayın ve TOBB Levha kaydı rehberindeki adımlarla başvurun.