Bilgilendirme formu nedir?

Bilgilendirme formunun verilme zamanı ve teslim şekli

Sigorta Sözleşmelerinde Bilgilendirmeye İlişkin Yönetmelik md. 8 ve 9, sözleşmenin kurulmasından önceki müzakere safhasında, sigortacının sözleşmeye taraf olmak isteyen kişiye şekli ve içeriği düzenleyici otoritece belirlenen bir bilgilendirme formu vermesini zorunlu kılar. Form, sigortacı tarafından kaşelenip imzalandıktan sonra sigorta ettirene imza karşılığı teslim edilir ve sigortacı bir nüshasını saklamak zorundadır. Bu teslim, poliçenin düzenlenmesinden önce gerçekleşir; form, henüz kurulmamış bir sigorta sözleşmesi hakkında karar vermeden önceki son aydınlatma adımıdır.

Formda yer alan bilgilerin niteliği

Bilgilendirme yükümlülüğünün usulüne göre yerine getirilmiş sayılması için sözlü veya yazılı olarak sağlanan bilgilerin eksik, yanlış veya yanıltıcı olmaması gerekir. Form, sigortacının kimlik ve iletişim bilgilerinin yanında sözleşmenin konusunu, teminatın kapsamını, prim ödeme esaslarını ve sigorta ettirenin sözleşme öncesi ve sonrasındaki temel haklarını kısa ve anlaşılır biçimde aktarır; ayrıntılı kapsam ve istisnalar branşın genel şartlarında düzenlenir. Bilgilendirme formu, genel şartların yerine geçmez; sigorta ettirenin sözleşmeye girmeden önce okuyabileceği kısa bir aydınlatma metnidir. Bu nedenle formun içeriği ile genel şartlar veya poliçe arasında bir çelişki çıkarsa, sigorta ettiren lehine olan yorum esas alınır.

Yazılı bilgilendirme kuralı ve uzaktan satışta istisna

Bilgilendirmenin yazılı olarak yapılması esastır. Ancak telefon, çağrı merkezi, internet ve benzeri iletişim araçları kullanılarak uzaktan kurulan sigorta sözleşmelerinde yazılı bilgilendirme şartı aranmayabilir; bu durumda bilgilendirme, sözleşmenin kurulma yöntemine uygun bir iletişim aracıyla yapılır. Uygulamada dijital kanaldan satılan poliçelerde form, e-posta veya onay ekranı üzerinden elektronik olarak sunulur ve sigorta ettirenin bunu okuduğunu onaylaması istenir.

Kaynak: Sigorta Sözleşmelerinde Bilgilendirmeye İlişkin Yönetmelik md. 8, 9.

Bilgilendirme eksik veya yanıltıcıysa sonuçları

Sigortacının bilgilendirme yükümlülüğünü gereği gibi yerine getirmemesi, sigorta ettirenin sözleşme hakkında yanlış bir karar vermesine yol açabilir. Bu durumda sigorta ettiren, eksik veya yanıltıcı bilgilendirmeyi sonradan öğrendiğinde cayma hakkını kullanma veya sigortacıdan bu ihlalden doğan zararının giderilmesini isteme yoluna gidebilir. Uygulamada sigortacılar, bu riski azaltmak için formun teslim edildiğini ve okunduğunu sigorta ettirenin imzasıyla belgeler; imzalı form, ileride çıkabilecek “bilgilendirilmedim” itirazlarına karşı sigortacının elindeki temel kanıttır.

Bilgilendirme formu, sigorta ettirenin sözleşme öncesi aydınlatılmasını güvence altına alan asgari bir standarttır; formun kapsamadığı ayrıntılar için branşın genel şartlarına ve poliçe özel şartlarına bakılması gerekir.

Acente ve brokerin bilgilendirmedeki rolü

Formun fiilen elden veya elektronik yolla ulaştırılması çoğu zaman sigorta şirketinin kendisi yerine acente ya da broker aracılığıyla gerçekleşir. 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu md. 2, brokerin sözleşme öncesi hazırlık çalışmalarını “teminat almak isteyen kişilerin hak ve menfaatlerini gözeterek” yürüttüğünü belirtir; bu görev, bilgilendirme formunun eksiksiz ve zamanında verilmesini de kapsar. Acenteler ise sigorta şirketi adına hareket ettiğinden, formun sigorta ettirene ulaştırılmamasından doğan sorumluluk kural olarak temsil ettikleri şirkete yansır. Sigorta ettiren, formu vermeyen veya soruları yanıtsız bırakan bir acente ya da brokerle karşılaşırsa, bu durumu sigorta şirketine veya Sigorta Tahkim Komisyonuna bildirebilir.