Sözleşme ve süreç terimleri

Sözleşme ve süreç alanındaki 14 sigorta terimi, alfabetik sırayla.

B 2 terim

Beyan yükümlülüğüPre-contractual duty of disclosure: Beyan yükümlülüğü, sigorta ettirenin sözleşme kurulurken bildiği veya bilmesi gereken, sözleşmenin hiç ya da aynı şartlarla yapılmamasını gerektirecek önemli hususları sigortacıya bildirme yükümlülüğüdür (TTK md. 1435).
Bilgilendirme formuInsurance information form: Bilgilendirme formu, sigortacının sözleşme kurulmadan önce sigorta ettirene imza karşılığı vermek zorunda olduğu, teminatın kapsamını ve tarafların temel haklarını kısaca anlatan standart belgedir.

Cayma hakkıRight of withdrawal: Cayma hakkı, sigorta ettirenin kanunda veya sözleşmede öngörülen hâllerde, gerekçe göstermeksizin ve genellikle kısmi ya da tam prim iadesiyle sözleşmeden dönebilmesidir; süresi ve koşulları sigorta türüne göre değişir.

Dain-i mürtehinLoss payee: Dain-i mürtehin, sigortalı bir malın üzerinde rehin veya ipotek hakkı bulunan ve bu hakkını korumak için poliçeye alacaklı olarak kaydettiren kişi ya da kurumdur. Kayıt geçerli olduğu sürece tazminat öncelikle bu alacaklıya ödenir (TTK md. 1456).

Gün esasıPro-rata (daily) basis: Gün esası, sigorta sözleşmesi süresinden önce sona erdiğinde işlemeyen günlere ait ödenmiş primin, kalan gün sayısının toplam poliçe süresine oranına göre sigorta ettirene iade edilmesidir (TTK md. 1419).

İhbar yükümlülüğüDuty of notification: İhbar yükümlülüğü, sigorta ettirenin sözleşme kurulurken önemli hususları, sözleşme süresince rizikonun ağırlaşmasını ve rizikonun gerçekleştiğini süresi içinde sigortacıya bildirme yükümlülüğüdür.

Kısa dönem esasıShort-rate basis: Kısa dönem esası, sigortalının kendi isteğiyle erken iptal ettiği poliçelerde, kalan süreye orantılı gün esası yerine şirketin kısa süreli tarife tablosuna göre daha düşük bir prim iadesi hesaplanmasıdır.
KlozClause: Kloz, bir sigorta poliçesinin genel şartlarına ek olarak konulan, teminatın kapsamını genişleten veya daraltan ve poliçede ayrı bir başlık altında yer alan özel şart maddesidir.

Mesafeli satışDistance selling: Mesafeli satış, sigorta veya bireysel emeklilik sözleşmesinin, taraflar aynı anda fiziksel olarak bir araya gelmeden telefon, internet veya benzeri bir uzaktan iletişim aracıyla kurulmasıdır; tüketici bu sözleşmelerden 14 gün içinde gerekçe göstermeksizin cayabilir (6502 sayılı Kanun md. 49).

PoliçeInsurance policy: Poliçe, sigorta sözleşmesinin taraflarını, teminatlarını, primini, süresini ve uygulanacak genel ve özel şartları gösteren, sigortacının yetkililerince imzalanıp sigorta ettirene verilen belgedir (TTK md. 1424, 1425).
Poliçe iptaliPolicy cancellation: Poliçe iptali, sigorta sözleşmesinin süresi dolmadan taraflardan birinin talebiyle veya kanunda sayılan bir nedenle sona erdirilmesidir; kanunda aksi öngörülmemişse işlemeyen güne ait ödenmiş prim sigorta ettirene geri verilir (TTK md. 1419).

Rizikonun ağırlaşmasıIncrease of risk: Rizikonun ağırlaşması, sigorta sözleşmesi kurulduktan sonra rizikonun gerçekleşme ihtimalini veya olası zarar tutarını artıran değişikliktir; sigortacıya, öğrendiği tarihten itibaren bir ay içinde sözleşmeyi feshetme veya prim farkı isteme hakkı tanır (TTK md. 1444, 1445).

Sigorta sözleşmesiInsurance contract: Sigorta sözleşmesi, sigortacının prim karşılığında, para ile ölçülebilir bir menfaati zarara uğratan rizikonun gerçekleşmesi hâlinde zararı tazmin etmeyi veya kişinin hayatına bağlı olaylarda belirli bir para ödemeyi üstlendiği sözleşmedir (TTK md. 1401).

ZeyilnameEndorsement: Zeyilname, yürürlükteki bir poliçede teminat, sigorta bedeli, adres, riziko bilgisi veya menfaat sahibi gibi unsurları değiştirmek için düzenlenen ek belgedir. Değişiklik primi etkiliyorsa zeyilnameyle ek prim tahakkuk ettirilir ya da prim iadesi yapılır.