Zeyilname nedir?
Zeyilname, yürürlükteki bir poliçede teminat, sigorta bedeli, adres, riziko bilgisi veya menfaat sahibi gibi unsurları değiştirmek için düzenlenen ek belgedir. Değişiklik primi etkiliyorsa zeyilnameyle ek prim tahakkuk ettirilir ya da prim iadesi yapılır.
Zeyilname gerektiren poliçe değişiklikleri
Zeyilname, poliçeyi süresi içinde değiştiren ektir. Kanun bu eki poliçeyle aynı güvenceye bağlar: poliçenin ve zeyilnamenin eklerinde teklifnameden veya kararlaştırılan hükümlerden farklı olup sigorta ettiren, sigortalı ve lehtar aleyhine olan hükümler geçersizdir (TTK md. 1425/2).
| Değişiklik | Prim etkisi | Dayanak |
|---|---|---|
| Rizikoyu ağırlaştıran durum | Sigortacı bir ay içinde prim farkı isteyebilir veya feshedebilir | TTK md. 1444, 1445 |
| Rizikoyu hafifleten durum | Prim indirilir; kalan süre için fark gün esasıyla iade edilir | TTK md. 1433; Yangın Sigortası Genel Şartları C.3.2 |
| Kısmi hasardan sonra bedelin yükseltilmesi | İstenen tarihten itibaren gün esasıyla ek prim | Yangın Sigortası Genel Şartları B.8.3 |
| Eksik sigortada orantı kuralının kaldırılması | Tarifedeki prim farkı | Yangın Sigortası Genel Şartları A.5 |
| DASK’ta satış dışı menfaat değişikliği | Menfaat değişikliği zeyli 24 saat içinde verilir | ZDS Genel Şartları C.4 |
Kaynak: 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu; Yangın Sigortası ve Zorunlu Deprem Sigortası Genel Şartları.
TTK md. 1433 ilâ 1449 sigorta ettiren, sigortalı ve lehtar aleyhine değiştirilemez; poliçe veya genel şart bu maddelerden daha ağır bir hüküm öngörse de kanun uygulanır (md. 1452/3).
Ek prim ve prim iadesi gün esasıyla nasıl hesaplanır?
Süre içindeki değişikliklerde prim farkı, yıllık fark ile kalan gün sayısının 365’e oranı çarpılarak bulunur. Örnek poliçe: 1 Ocak 2026–1 Ocak 2027 süreli, 1.500.000 TL bedelli ve binde 2 fiyatlı yangın poliçesi.
| Kalem | Bedeli yeniden yükseltme | Rizikonun hafiflemesi |
|---|---|---|
| Değişiklik | 250.000 TL’lik kısmi hasardan sonra bedel 1.500.000 TL’ye çıkarılır | Fiyat binde 2’den binde 1,6’ya iner |
| Değişiklik tarihi | 1 Temmuz 2026 | 1 Ekim 2026 |
| Poliçe bitişine kalan gün | 184 | 92 |
| Yıllık prim farkı (TL) | 500 | 600 |
| Zeyilname tutarı (TL) | 252,05 ek prim | 151,23 iade |
Kaynak: Yangın Sigortası Genel Şartları B.8.3 ve C.3.2; fiyat ve tutarlar varsayımsal örnektir.
Tablodaki tutarlar net primdir; sigortacının aldığı ek prime BSMV gibi yükler eklenerek brüt prim bulunur. Sigorta bedelinin kısmi hasardan sonra neden düştüğü ve eksik sigortanın tazminata etkisi ilgili terim sayfalarında anlatılır. Poliçenin tümden sona ermesinde iade tutarını poliçe iptal ve iade hesaplama aracıyla hesaplayabilirsiniz.
DASK’ta devir zeyilnamesinden yeni poliçeye geçiş
Zorunlu deprem sigortasında satış işlemlerinde zeyilname dönemi 5 Eylül 2026’da kapandı. Eski C.4 maddesine göre yeni malik devir zeyilnamesi yaptırıp tapu müdürlüğüne ibraz ediyordu. 21 Ağustos 2026 tarihli ve 33347 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan değişiklik iki ayrı yol öngörür:
- Satış ve muadili işlemler: sözleşme tapudaki tescil tarihinde sona erer. Sigorta ettiren veya önceki malik başvurursa işlemeyen günlerin primi iade edilir; tapu müdürlüğü yeni malik adına zorunlu deprem sigortası olup olmadığını kontrol eder.
- Diğer devirler: sözleşme yeni menfaat sahibiyle devam eder. Yeni menfaat sahibi değişikliği 15 gün içinde bildirir; şirket veya acentesi 24 saat içinde menfaat değişikliği zeyli içeren poliçeyi verir.
Değişikliğin tapu işlemlerine etkisi DASK poliçesinin konut satışında sona ermesine ilişkin haberde yer alır.
Gerekli zeyilnameyi yaptırmamanın sonuçları
Rizikoyu ağırlaştıran değişikliği bildirmemek tazminatı doğrudan azaltabilir:
- Bildirim süresi: sigorta ettiren, rizikoyu ağırlaştıran işlemi derhâl; bilgisi dışında yapılmışsa öğrendiği tarihten itibaren en geç on gün içinde sigortacıya bildirir (TTK md. 1444/2).
- Oranlı ödeme: sigortacının fesih bildirim süresi içinde değişiklikle bağlantılı riziko gerçekleşirse tazminat, ödenen primin ödenmesi gereken prime oranıyla hesaplanır (md. 1445/7). Ödenen prim 3.000 TL, gereken prim 4.000 TL ise 100.000 TL’lik zararın 75.000 TL’si ödenir.
- İhmal ve kast: riziko gerçekleştikten sonra ihmal belirlenirse ihmalin derecesine göre indirim yapılır; kastta değişiklik ile riziko arasında bağlantı varsa tazminat ödenmez (md. 1445/5).
- Hekim sorumluluk sigortası: zeyilname yapılması gereken durumda sigortalı talepte bulunmazsa ödenen tazminatın eksik prim oranına denk gelen kısmı sigortalıya rücu edilir (Tıbbi Kötü Uygulamaya İlişkin Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları B.6).
Sık sorulan sorular
Aracımı satarsam kasko poliçesi zeyilnameyle alıcıya geçer mi?
Kural olarak hayır. Kasko Genel Şartları C.5'e göre menfaat sahibi değişince sözleşme kendiliğinden feshedilmiş olur ve fesih tarihine kadar geçen sürenin primi gün esasıyla hesaplanıp fazlası iade edilir. Poliçede yeni malikle devam hükmü varsa sözleşme sürebilir.
Zeyilnamedeki ek primi kabul etmezsem ne olur?
Riziko ağırlaşması nedeniyle istenen prim farkı on gün içinde kabul edilmezse sözleşme feshedilmiş sayılır (TTK md. 1445/1). İşlemeyen günlere ait ödenmiş prim size geri verilir (md. 1419).
DASK poliçesi olan evi sattığımda zeyilname yapılır mı?
5 Eylül 2026'dan itibaren hayır. Satışta sözleşme tapudaki tescil tarihinde sona erer ve alıcı kendi adına poliçe yaptırır; başvurursanız işlemeyen günlerin primi size iade edilir (ZDS Genel Şartları C.4).
Adresim değişirse konut poliçeme zeyilname gerekir mi?
Evet, değişikliği sigortacıya bildirmeniz gerekir. Yangın ve konut poliçesinde teminat sözleşmede belirtilen yer için geçerlidir; sigortalı şeylerin yeri değişirse prim farkı veya fesih hükümleri uygulanır (Yangın Sigortası Genel Şartları C.3 ve C.6).
İlgili terimler
- PoliçeInsurance policy
- Poliçe, sigorta sözleşmesinin taraflarını, teminatlarını, primini, süresini ve uygulanacak genel ve özel şartları gösteren, sigortacının yetkililerince imzalanıp sigorta ettirene verilen belgedir (TTK md.
- Sigorta sözleşmesiInsurance contract
- Sigorta sözleşmesi, sigortacının prim karşılığında, para ile ölçülebilir bir menfaati zarara uğratan rizikonun gerçekleşmesi hâlinde zararı tazmin etmeyi veya kişinin hayatına bağlı olaylarda belirli bir para ödemeyi üstlendiği sözleşmedir (TTK md.
- PrimPremium
- Prim, sigortacının riski üstlenmesi karşılığında sigorta ettirenin ödediği bedeldir.
- Net primNet premium
- Net prim, poliçede BSMV ve Güvence Hesabı katılma payı gibi vergi ve fon yükleri eklenmeden önceki prim tutarıdır; bu yükler net prim üzerinden hesaplanır.
- Sigorta bedeliSum insured
- Sigorta bedeli, poliçeye yazılan ve sigortacının sorumluluğunun üst sınırını gösteren tutardır (TTK md.
- Eksik sigortaUnderinsurance
- Eksik sigorta, poliçedeki sigorta bedelinin sigortalı menfaatin gerçek değeri olan sigorta değerinden düşük olmasıdır.
- Aşkın sigortaOverinsurance
- Aşkın sigorta, sigorta bedelinin sigortalı menfaatin değerini aşmasıdır.
