Retrosesyon nedir?

Retrosesyon reasüranstan nasıl ayrılır? Bir kademe geriden aynı mantık

Retrosesyon, reasürans zincirinin bir halka ötesidir. Sigortalı ile sigorta şirketi arasındaki poliçe ilişkisinden sonra, sigorta şirketi (sedan şirket) üstlendiği riskin bir bölümünü reasüröre devreder; retrosesyonda ise bu kez reasürör, kendi devraldığı riskin bir bölümünü ayrı bir sözleşmeyle başka bir reasürans şirketine, yani retrosesyonere devreder. Her kademe kendi içinde bağımsız bir sözleşmedir: sigortalının muhatabı hâlâ yalnızca poliçeyi düzenleyen sigorta şirketidir; sedan şirketin alacağı anlaşmanın tarafı olan reasürördedir, retrosesyonerle arasında doğrudan bir hukuki bağ yoktur. Bu zincirlenme, riski koasüranstan farklı bir yolla, tek bir poliçeyi bölmeden, ardışık sözleşmelerle piyasaya yaymanın bir biçimidir. Retrosesyon anlaşmaları da reasürans anlaşmalarıyla aynı yöntemlerle kurulur: bölüşmeli (kotpar, eksedan) anlaşmalarda prim ve hasar sabit bir oranla paylaşılır; bölüşmesiz (hasar fazlası) anlaşmalarda ise retrosesyoner yalnızca belirli bir önceliği aşan hasarı, anlaşmadaki limite kadar öder. Yöntemlerin işleyişi reasürans rehberinde ayrıntılıdır.

Reasürör neden retrosesyona başvurur?

Reasürörün retrosesyona başvurma gerekçeleri, sedan şirketin reasürans kullanma gerekçeleriyle aynı mantığı bir kademe yukarıda tekrarlar: tek bir büyük rizikonun veya deprem gibi aynı anda çok sayıda poliçeyi etkileyen bir olayın kendi özkaynağını aşmasını önlemek, kapasitesini büyütmek ve sonuçlarını istikrara kavuşturmak. Özellikle katastrof programlarının üst katmanlarında devralınan büyük tutarlar, reasürörler tarafından sıklıkla retrosesyonla parçalanarak piyasaya yayılır; böylece tek bir reasürörün tüm katmanı kendi özkaynağıyla taşıması gerekmez.

60 milyon TL’lik bir örnek: katastrof katmanının retrosesyonla paylaşımı

Varsayımsal bir örnek işleyişi somutlaştırır: bir reasürör, bir katastrof hasar fazlası programının bir katmanından 60 milyon TL’lik pay almış olsun. Bu payın %25’ini retrosesyonla devrederse:

Kaynak: Sigortalk’ın varsayımsal örneğidir; oran ve tutarlar gerçek bir anlaşmaya ait değildir.

Bu paylaşımda reasürör, aynı olaydan doğan hasarın da %25’ini retrosesyonere devreder; kalan %75’i kendi payı olarak taşır. Örneğin bu katmanda gerçekleşen 40 milyon TL’lik bir hasarda retrosesyoner, üstlendiği %25 pay oranında 10 milyon TL öder; kalan 30 milyon TL reasürörün üzerinde kalır (varsayımsal örnek). Retrosesyonerin ödeme yükümlülüğü yalnızca reasürörle yaptığı bu ayrı sözleşmeden doğar.

DASK’ın retrosesyon planı ve reasürans piyasasındaki yeri

Retrosesyon Türk mevzuatında en somut biçimde DASK’ta düzenlenir. 6305 sayılı Afet Sigortaları Kanunu’na göre DASK Yönetim Kurulu, Kurumun risk paylaşımı, reasürans ve retrosesyon planını onaylar (md. 5/1-c); Kurumun gelirleri arasında yurt içi ve yurt dışı reasürans ödemeleri ile reasürans ve retrosesyon primleri ve bu işlemlerden elde edilen komisyonlar sayılır (md. 9). DASK’ın reasürans programı dahil teknik işlerini 2020’den beri Türk Reasürans yürütür; piyasada ayrıca 1929’da kurulan Millî Reasürans ve İstanbul merkezli VHV Reasürans faaliyet gösterir. Reasürans ve retrosesyon anlaşmalarının Türkiye piyasasındaki büyüklüğü ve yenileme takvimi reasürans rehberinde ayrıntılıdır.