Konut sigortası nedir?
Konut sigortası, meskeni ve içindeki eşyayı yangın, deprem, sel, dahili su ve hırsızlık gibi risklere karşı güvenceye alan, DASK'ın aksine isteğe bağlı bir paket mal sigortasıdır; yangın ana teminat olup diğer riskler ek sözleşmeyle eklenir.
Konut sigortasının kapsadığı teminatlar: yangın ana, diğerleri ek sözleşme
Konut sigortası, bir meskeni ve içindeki eşyayı birden fazla riske karşı tek poliçede güvenceye alan isteğe bağlı bir paket sigortasıdır. Ana teminat yangın, yıldırım ve infilaktır; DASK’ın aksine zorunlu değildir ve yalnızca binayı değil eşyayı, kira kaybını ve bazı sorumlulukları da kapsayabilir (Yangın Sigortası Genel Şartları A.1). Deprem, sel, dahili su, fırtına ve kar ağırlığı gibi riskler yangın poliçesine ek sözleşmeyle eklenir; hırsızlık ise ayrı bir genel şarta dayandığı için poliçeye ayrı satır olarak girer. Poliçe iki ana kalemden oluşur: bina bedeli (arsa hariç yeniden yapım maliyeti) ve eşya bedeli (sigortalının, ailesinin ve çalışanlarının malları).
Konut sigortası ile DASK arasındaki görev ayrımı
DASK yalnızca binanın deprem zararını, metrekare bedeline dayalı bir tarifeyle ve azami teminata kadar öder; eşyayı, kira kaybını ve DASK bedelini aşan bina değerini karşılamaz. Konut sigortasındaki deprem klozu tam da bu boşluğu doldurmak için verilir, ancak sigorta şirketi klozu verirken DASK poliçesinin varlığını kontrol eder. İki poliçe birbirinin yerine geçmez: yalnızca DASK’a sahip bir hanede eşya hasarı hiç karşılanmaz, yalnızca konut sigortasına sahip bir hanede ise deprem klozu genellikle DASK’sız devreye girmez.
Bina bedeli ve eksik sigorta: 100 m² dairede hesap
Bina bedeli, arsa hariç yeniden yapım maliyetidir ve genellikle Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’nın yıllık yapı yaklaşık birim maliyet tebliğiyle tahmin edilir. Örnek: üç kata kadar apartman sınıfındaki (III-A) 100 m² bir dairenin 2026 birim maliyeti 19.800 TL/m² olduğu için değeri 1.980.000 TL’dir. Poliçedeki bedel iki yıl güncellenmeyip 1.500.000 TL’de kalmışsa, 200.000 TL’lik bir dahili su hasarında ödeme şöyle hesaplanır:
| Adım | Hesap | Tutar (TL) |
|---|---|---|
| Oran | 1.500.000 ÷ 1.980.000 | %75,76 |
| Orantılı hasar | 200.000 × %75,76 | 151.520 |
| Eksik sigorta kesintisi | 200.000 − 151.520 | 48.480 |
Kaynak: TTK md. 1462; Yangın Sigortası Genel Şartları A.5; tutarlar varsayımsal örnektir. Eksik sigortadan kaçınmanın yolu, her yenilemede sigorta bedelini güncel yeniden yapım maliyetine yükseltmektir; bedeli değerin üstünde tutmak da tazminatı artırmaz, yalnızca gereksiz prim doğurur (aşkın sigorta).
Ev sahibi, kiracı ve kredi bağlantılı poliçelerde sık yapılan hatalar
Ev sahibi binayı ve komşuluk sorumluluğunu, kiracı ise kendi eşyasını ve malike karşı sorumluluğunu sigortalatır; aynı daire için iki taraf ayrı poliçe yaptırabilir. Konut kredisi kullananlar, bankanın önerdiği şirket dışında bir poliçeyi de kredi tutarı ve süresiyle uyumlu olması ve krediyi vereni dain-i mürtehin göstermesi şartıyla kullanabilir. Sık yapılan hatalar: bina bedelini güncellememek, DASK’ı konut sigortasının yerine yeterli saymak, mücevher ve nakit gibi kalemleri poliçede ayrıca yazdırmamak ve sel ile dahili suyu aynı teminat sanmak. Hasarı öğrendiğiniz tarihten itibaren en geç 5 iş günü içinde bildirmeniz gerekir; kesinleşen tazminat en geç 1 ay içinde ödenir. Teminatların ayrıntısı ve hesap örnekleri için konut sigortası rehberine bakabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Konut sigortası ile DASK aynı şey mi?
Hayır. DASK zorunludur ve yalnızca binanın deprem zararını azami teminata kadar öder. Konut sigortası isteğe bağlıdır; yangın ana teminatına eklenen deprem, sel, dahili su ve hırsızlık gibi teminatlarla eşyayı, kira kaybını ve DASK bedelini aşan bina değerini de güvenceye alır.
Konut sigortası hangi teminatları içerir?
Ana teminat yangın, yıldırım ve infilaktır. Deprem, sel, dahili su, fırtına ve kar ağırlığı ek sözleşmeyle yangın poliçesine eklenir; hırsızlık ise ayrı bir genel şarta dayandığı için poliçeye ayrı satır olarak girer.
Konut sigortasında bina bedeli nasıl belirlenir?
Bina bedeli, arsa hariç yeniden yapım maliyetidir. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı'nın yıllık yapı yaklaşık birim maliyet tebliği, sınıfa göre metrekare tutarı vererek bu bedelin tahmininde kullanılabilir.
Kiracı konut sigortası yaptırabilir mi?
Evet. Kiracı kendi eşyasını ve malike karşı sorumluluğunu sigortalatabilir; DASK'ı ise kendi adına yaptıramaz, bu binanın malikine aittir.
Konut sigortasında hasar kaç gün içinde bildirilmeli?
Rizikoyu öğrendiğiniz tarihten itibaren en geç 5 iş günü içinde bildirmeniz gerekir; kesinleşen tazminat en geç 1 ay içinde ödenir (Yangın Sigortası Genel Şartları B.1.1, B.8.1).
İlgili terimler
- DASKTurkish Catastrophe Insurance Pool
- DASK, 6305 sayılı Kanun'a göre tapuya kayıtlı meskenler için zorunlu olan deprem sigortasını hem yürüten kurumu hem de gündelik dilde bu poliçenin kendisini ifade eder; prim, metrekare bedeli ve deprem risk grubuna göre hesaplanır.
- Yangın sigortasıFire insurance
- Yangın sigortası, yangının, yıldırımın ve infilakın sigortalı bina veya eşyada doğrudan yol açtığı maddi zararı sigorta bedeline kadar karşılayan ve konut ile işyeri paket poliçelerinin ana teminatını oluşturan mal sigortasıdır.
- Dahili su teminatıInternal water damage cover
- Dahili su teminatı, bina içindeki su, kalorifer ve pis su tesisatının patlaması, taşması, sızması, tıkanması veya donmasıyla ortaya çıkan zararı karşılayan ve yangın sigortasına ek sözleşmeyle eklenen bir teminattır.
- Hırsızlık teminatıTheft insurance cover
- Hırsızlık teminatı, sigortalı yere kırma, tırmanma, kopya anahtar veya gizlice girme yoluyla ya da cebir ve tehditle yapılan hırsızlık veya hırsızlığa teşebbüsün sigortalı mallarda doğrudan yol açtığı zararı karşılayan, ayrı bir genel şarta dayanan teminattır.
- Eksik sigortaUnderinsurance
- Eksik sigorta, poliçedeki sigorta bedelinin sigortalı menfaatin gerçek değeri olan sigorta değerinden düşük olmasıdır.
- Sigorta bedeliSum insured
- Sigorta bedeli, poliçeye yazılan ve sigortacının sorumluluğunun üst sınırını gösteren tutardır (TTK md.