İşyeri sigortası rehberi 2026: teminatlar, kâr kaybı, bedel ve zorunlu sigortalar

İşyeri paket poliçesinin dayandığı genel şartlar

İşyeri sigortası, bir işletmenin binasını, makine ve demirbaşını, emtiasını, gelirini ve üçüncü kişilere karşı sorumluluğunu tek poliçede toplayan paket üründür. Paketin her teminatı, SEDDK’nin listelediği ayrı bir genel şarta dayanır; hangi genel şartların uygulandığı poliçenizde yazar.

Kaynak: SEDDK sigortacılık genel şartları listesi, Eylül 2026.

Yangın teminatı paketin temelidir. Yangın, yıldırım ve infilakın yanında bunların yol açtığı duman, buhar ve hararetin doğrudan verdiği maddi zararlar sigorta bedeline kadar ödenir (Yangın Sigortası Genel Şartları A.1). Konut poliçesiyle ortak olan ek teminatların ayrıntıları için konut sigortası rehberine bakabilirsiniz.

Bina, demirbaş, makine ve emtia teminatları

Her kıymet grubu poliçeye ayrı bedelle yazılır ve sigortacının sorumluluğu o grubun bedeliyle sınırlıdır (B.6.1). Grupların kapsamı ve tazminatın hesap esası birbirinden farklıdır.

Kaynak: Yangın Sigortası Genel Şartları A.2–A.5, B.5 ve B.6.

Enkaz kaldırma masrafları, kira kaybı ve yangın ve infilak mali sorumluluğu da bedelleri ayrıca yazılırsa teminata girer (A.3.3.6–A.3.3.8). Sigortalı rizikoların doğrudan veya dolaylı yol açtığı çevre kirliliği zararları da ek sözleşme ve ayrı bedel olmadan kapsam dışıdır (A.3.3.9); SEDDK listesinde bu risk için ayrıca Çevre Kirliliği Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları bulunur.

İşyeri bina bedeli: 2026 yapı sınıflarına göre birim maliyetler

İşyeri binasının bedeli, arsa hariç yeniden yapım maliyetidir ve yapı sınıfına göre hesaplanabilir. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’nın 3 Şubat 2026’da Resmî Gazete’de yayımladığı tebliğ, mimarlık ve mühendislik hizmet bedelleri için 2026 birim maliyetlerini belirler. Tutarlar KDV hariç olup %15 genel gider ve %10 yüklenici kârı içerir; sigorta şirketlerini bağlamaz, ancak bedel için resmî bir karşılaştırma ölçüsü sunar.

Kaynak: RG 03.02.2026/33157, 2026 Yılı Yapı Yaklaşık Birim Maliyetleri Hakkında Tebliğ.

Hesap basittir: döşeme hareketli yükü 501–3.000 kg/m² olan 1.200 m² tek katlı bir üretim tesisi III-B sınıfındadır; bina bedeli 1.200 × 21.050 = 25.260.000 TL olur. Aynı alanda genel amaçlı depo için 1.200 × 8.100 = 9.720.000 TL bulunur. Poliçenin yeni değer esaslı olup olmadığına bakın: yeni değer esasında ikame bedeline vergi, resim ve harç masrafları dahildir (B.5.1.2). Yangın teminatının primine BSMV ile belediye sınırlarında yangın sigortası vergisi eklendiğinden ödeyeceğiniz tutar brüt prim üzerinden hesaplanır.

Emtia stokunda eksik sigorta: adım adım hesap

Poliçedeki bedel, sigortalı kıymetin hasar anındaki değerinden düşükse sigortacı kısmi hasarı bedelin değere oranı kadar öder (TTK md. 1462; Yangın Sigortası Genel Şartları A.5). Stoku mevsime göre dalgalanan işletmelerde eksik sigorta en çok emtia grubunda ortaya çıkar. Tutarlar varsayımsaldır.

Senaryo: Bir toptancı, poliçe başında ortalama stoğa göre emtia bedelini 3.000.000 TL yazdırdı. Sezon öncesinde depodaki mal 4.500.000 TL’ye çıktı ve yangında 900.000 TL’lik emtia zarar gördü. Poliçede 20.000 TL tenzili muafiyet var.

Kaynak: TTK md. 1462; Yangın Sigortası Genel Şartları A.5 ve A.7; tutarlar varsayımsaldır.

Bedel 4.500.000 TL olsaydı ödeme 880.000 TL olurdu. Emtiada mutabakatlı değer yoluyla sözleşme yapılamadığı için (B.5.2) iki yol kalır: bedeli yıl içindeki en yüksek stok değerine göre belirlemek ya da riziko gerçekleşmeden önce noter aracılığıyla bildirim yaparak sözleşmeyi bedeli aşmayan zararın tamamının ödeneceği şekle çevirmek. İkinci yolda değişiklik bildirimi izleyen günden geçerli olur ve tarifedeki prim farkı ödenir (A.5). Tam hasarda ise sigortacı sigorta bedelini öder; orantı yalnızca kısmi hasarda sonuç doğurur (TTK md. 1461).

Kâr kaybı ve iş durması: brüt kâr, tazminat süresi ve hesap örneği

Kâr kaybı sigortası, yangın poliçesinde teminat altındaki bir rizikonun binaya, makineye, demirbaşa veya emtiaya verdiği hasar yüzünden faaliyetin durması ya da aksaması sonucu oluşan brüt kâr kaybını öder (Yangına Bağlı Kar Kaybı Sigortası Genel Şartları A.1). İki ön şart vardır: maddi hasarın geçerli bir yangın poliçesinden tazmin edilmiş veya sigortacının sorumluluğu kabul etmiş olması ve kâr kaybı teminatı verilen rizikonun bu yangın poliçesinde yer alması (A.1, A.2, A.4.1). Deprem nedeniyle kâr kaybı için yangın poliçesinde deprem klozu bulunmalıdır.

Genel şartlardaki temel kavramlar şunlardır:

• Brüt kâr: Ciro ve kapanış stokları toplamından açılış stokları ile poliçede belirtilen işletme giderleri düşüldükten sonra kalan pozitif fark.
• Brüt kâr oranı: Hasardan önceki faaliyet yılındaki brüt kârın ciroya oranı.
• Standart ciro: Hasardan hemen önceki 12 ayda, tazminat süresine karşılık gelen dönemin cirosu.
• Azami tazminat süresi: Hasardan faaliyetin normale döndüğü ana kadar geçen ve poliçeye yazılan üst süre (A.3).
• Muafiyet: Tutar, yüzde veya en az 72 saatlik süre olarak kararlaştırılabilir (A.8).

Senaryo (tutarlar varsayımsaldır): Bir üretim işletmesinin hasardan önceki 12 aylık cirosu 24.000.000 TL, brüt kâr oranı %35. Azami tazminat süresi 12 ay, poliçedeki kâr kaybı bedeli 6.300.000 TL. Yangından sonra üretim 4 ay aksadı.

1. Olması gereken bedel: 24.000.000 × %35 = 8.400.000 TL. Poliçedeki bedel bunun %75’i olduğu için eksik sigorta var (A.6).
2. Ciro kaybı: Standart ciro 8.000.000 TL, bu 4 ayda elde edilen ciro 2.000.000 TL; azalma 6.000.000 TL.
3. Ciro kaybından brüt kâr kaybı: 6.000.000 × %35 = 2.100.000 TL.
4. Ek maliyet: Fason üretime verilen 300.000 TL, 1.200.000 TL’lik ciro kaybını önledi. Sınır 1.200.000 × %35 = 420.000 TL olduğu için 300.000 TL’nin tamamı hesaba girer (B.6).
5. Tasarruf edilen giderler: Hasar nedeniyle ödenmeyen 150.000 TL işletme gideri düşülür: 2.100.000 + 300.000 − 150.000 = 2.250.000 TL.
6. Eksik sigorta indirimi: 2.250.000 × 6.300.000 ÷ 8.400.000 = 1.687.500 TL ödenir.

Hesaplarda KDV hariç tutulur (B.6). Faaliyeti başka bir yerde sürdürürseniz elde ettiğiniz gelir ciroya eklenir (B.3). Ayrıntılı tazminat talebini tazminat süresinin bitiminden itibaren 30 gün içinde yazılı verirsiniz; sigortacı belgeleri aldıktan sonra 30 gün içinde incelemesini tamamlar ve tazminat, sorumluluk süresinin bitiminden itibaren en geç 30 gün içinde ödenir. Taraflar dönemsel ödeme de kararlaştırabilir (B.1.7, B.4, B.8.1). İşletmenin iflasından veya faaliyete son vermesinden sonraki kâr kayıpları teminat dışıdır (A.4.3).

Deprem ve sel teminatı: işyerleri büyük ölçüde DASK dışında

Tamamı ticari veya sınai amaçla kullanılan binalar zorunlu deprem sigortasına tabi değildir; mesken olarak yapılmış binadaki dükkân, büro gibi bağımsız bölümler ise kapsamdadır (6305 sayılı Afet Sigortaları Kanunu md. 10). Fabrika, depo, otel veya iş merkezi gibi binalarda deprem güvencesinin tek yolu yangın poliçesine eklenen Deprem ve Yanardağ Püskürmesi Klozu’dur.

Kaynak: 6305 sayılı Kanun md. 10; Yangın Sigortası Genel Şartları A.3.1 ve Deprem ve Yanardağ Püskürmesi Klozu; DASK Sıkça Sorulan Sorular.

Deprem klozu olmayan poliçede depremin çıkardığı yangın bile ödenmez; grev, halk hareketleri ve terörde de kural aynıdır (A.3.1). Klozda muafiyet, depremin yangın dışındaki zararlarında 72 saatlik kesintisiz süre içindeki bütün zararlara bir kez uygulanır ve hasar, bu sürenin bitiminden ve her hâlde öğrenmeden itibaren en geç 5 gün içinde bildirilir. Mesken binasındaki dükkânınızın DASK bedelini DASK prim hesaplama aracında, kuralları DASK rehberinde görebilirsiniz.

Sel veya su baskını teminatı nehir, çay, dere ve kanal taşmasını, yağış selini, yağış nedeniyle kanalizasyonun geri tepmesini ve yeraltı sularını kapsar; boru patlaması ve yağmur oluğu taşması dahili su teminatına girer. Kar ağırlığı, fırtına ve sel gibi olayların çıkardığı yangın ise ek sözleşme olmasa da ödenir (A.3.2). Bodrum katta veya dere yatağına yakın depoda emtia tutan işletme için bu ayrım belirleyicidir.

İşveren ve üçüncü şahıs sorumluluk sigortaları

İşveren sorumluluk sigortası, işyerinde meydana gelen iş kazası nedeniyle işverenin hukuki sorumluluğunu karşılar. Poliçe iki kalemi limitine kadar öder: çalışanın veya hak sahiplerinin SGK’nın sağladığı yardımların üstünde ve dışında işverenden istediği tazminat ile SGK’nın işverene açtığı rücu davalarında ödenecek tutar. Dava hâlinde mahkeme masrafları ve avukatlık ücreti de ödenir; hükmedilen tazminat bedeli aşarsa bu masraflara bedel oranında katılınır (İşveren Sorumluluk Sigortası Genel Şartları md. 1).

• Aksine sözleşme yoksa kapsam dışı: işverenin sağladığı taşıtla toplu taşıma sırasında ve görevle başka yere gönderilen çalışanın asıl işini yapmadığı sürede oluşan kazalar, yurt dışındaki kazalar, meslek hastalıkları ve manevi tazminat talepleri (md. 2).
• Her durumda kapsam dışı: kasıt, sözleşmeyle kanuni sorumluluğu aşan talepler, savaş, nükleer riskler ve terör (md. 3).
• Yükümlülük: İş kazasını 5 gün içinde yazıyla ihbar edin; sigortacının onayı olmadan tazminat talebini kabul etmeyin ve ödeme yapmayın. Ceza soruşturması masrafları ve para cezaları teminat dışıdır (md. 8, md. 9).

Üçüncü şahıs sorumluluk teminatı ise müşteri, ziyaretçi veya komşu gibi çalışan olmayan kişilere faaliyet nedeniyle verilen zararlar içindir ve Üçüncü Şahıslara Karşı Mali Mesuliyet Sigortası Genel Şartları’na dayanır. Tehlikeli maddeler zorunlu sigortası da çalışanların zararlarını kapsamaz (Genel Şartlar A.4); iki teminat birbirinin yerine geçmez. Sorumluluk poliçelerinde limit, muafiyet ve rücu kuralları sorumluluk sigortaları rehberinde ele alınır.

İşletmeleri ilgilendiren zorunlu sigortalar

İşyeri paket poliçesi isteğe bağlıdır, ancak bazı faaliyetler kanun veya Bakanlar Kurulu kararıyla sigorta zorunluluğu doğurur. Aşağıdaki tablo, SEDDK genel şartlar listesinde “zorunlu” olarak yer alan ve işletmeleri ilgilendiren sigortaları faaliyete göre eşleştirir.

Kaynak: SEDDK genel şartlar listesi (Eylül 2026); 2918 ve 6305 sayılı Kanunlar; SEDDK 2026 trafik sigortası limitleri; Tehlikeli Maddeler ve Tehlikeli Atık Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları A.1–A.2; Tehlikeli Maddeler İçin Yaptırılacak Zorunlu Sorumluluk Sigortalarına İlişkin Tarife ve Talimat; Tıbbi Kötü Uygulamaya İlişkin Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları A.1.

Tehlikeli maddeler sigortası, sigortalının Karar kapsamındaki bütün mesleki faaliyetlerini kapsayacak şekilde yapılır. Sözleşmeden veya kanundan doğan ve tazminatı kaldıran ya da azaltan hâller zarar görene karşı ileri sürülemez; sigortacı ödemeyi yapar, sonra kasıt gibi hâllerde sigortalıya rücu eder. Zarar gören, zararını limitler içinde doğrudan sigortacıdan isteyebilir (Genel Şartlar B.3, B.5). Tüpgaz kaynaklı bir kaza işyerindeki yanıcı maddelere de zarar verdirirse önce tüpgaz sigortası, limiti yetmezse tehlikeli maddeler sigortası işler (A.2). Şirket araçlarının trafik sigortası için zorunlu trafik sigortası rehberine bakabilirsiniz.

KOBİ için işyeri poliçesi kontrol listesi

Poliçenizi yenilemeden önce şu soruları tek tek cevaplayın:

1. Bina bedeli: Yapı sınıfınızın 2026 birim maliyetiyle hesaplanan yeniden yapım bedeline ulaşıyor mu?
2. Emtia: Bedel, yıl içindeki en yüksek stok değerini karşılıyor mu?
3. Makine ve elektronik: Yangın çıkmadan oluşan arızalar için Makina Kırılması ve Elektronik Cihaz teminatı var mı?
4. Deprem ve sel: Deprem ve sel klozları poliçede yazılı mı; muafiyet tutarını biliyor musunuz?
5. Kâr kaybı: Azami tazminat süresi, makineyi yeniden tedarik etme ve üretime dönme süreniz kadar uzun mu?
6. Ayrıca yazılması gerekenler: Kalıplar, ticari defterler, nakit, emanet mallar ve park hâlindeki taşıtlar bedelleriyle poliçede var mı?
7. Sorumluluk: Çalışanlar için işveren sorumluluk, müşteri ve ziyaretçiler için üçüncü şahıs sorumluluk teminatı ayrı ayrı var mı?
8. Zorunlu sigortalar: Faaliyetiniz tehlikeli madde, tüpgaz, yolcu taşımacılığı veya özel güvenlik içeriyor mu?
9. Değişiklik bildirimi: Adres, kullanım şekli veya faaliyet değişikliğini 8 gün içinde bildirdiniz mi (Yangın Sigortası Genel Şartları C.3; Kâr Kaybı Genel Şartları C.3)?
10. Kira kaybı ve enkaz: Kiracıysanız binaya karşı sorumluluğunuz, malikseniz kira kaybınız ve enkaz kaldırma masrafı teminatta mı?

İşyeri hasarında ihbar, belgeler ve ödeme süreleri

Hasarı öğrendiğiniz anda sigortacıya bildirin, zararı azaltacak önlemleri alın ve eksper incelemesine kadar hasar yerinde zorunlu olmayan değişiklik yapmayın (Yangın Sigortası Genel Şartları B.1). Kâr kaybında sigortacı muhasebe defterleri, faturalar ve bilanço isteyebilir; bu belgelerin gideri size aittir (Kâr Kaybı Genel Şartları B.1.4).

Kaynak: SEDDK genel şartları; GŞ: genel şartlar.

Zarar miktarında anlaşamazsanız yangın ve kâr kaybı genel şartlarındaki hakem-bilirkişi usulüne başvurabilirsiniz; hakem-bilirkişi kararına ancak zarar gerçek durumdan önemli ölçüde farklıysa tebliğden itibaren 7 gün içinde itiraz edilebilir (Yangın GŞ B.4; Kâr Kaybı GŞ B.5). Şirketiniz tahkim sistemine üyeyse, şirkete yazılı başvurunuz reddedildikten veya 15 iş günü cevapsız kaldıktan sonra Sigorta Tahkim Komisyonu’na gidebilirsiniz (5684 sayılı Kanun md. 30). 16 Temmuz 2026’dan itibaren 85.000 TL’yi aşan uyuşmazlıkta başvuru ücreti tutarın %1,8’idir ve 1.750 TL’den az olamaz; tutarı tahkim başvuru ücreti hesaplama aracında görebilirsiniz.