İşveren sorumluluk sigortası nedir?
İşveren sorumluluk sigortası, işyerinde meydana gelen bir iş kazası nedeniyle çalışanın veya hak sahiplerinin Sosyal Güvenlik Kurumu yardımlarının üstünde ve dışında işverenden istediği tazminatı ile SGK'nın işverene açtığı rücu davalarında ödenecek tutarı, poliçe limitine kadar karşılayan sorumluluk sigortasıdır.
Kapsam: SGK yardımlarının üstünde kalan tazminat ve rücu davaları
İşveren sorumluluk sigortası, işyerinde meydana gelen bir iş kazası sonucunda işverene düşen hukuki sorumluluğu karşılar. Genel Şartlar’ın 1. maddesine göre teminat iki kalemden oluşur: hizmet akdiyle işverene bağlı ve Sosyal Güvenlik Kurumu’na (SGK) tabi çalışanın veya hak sahiplerinin, SGK’nın sağladığı yardımların üstünde ve dışında işverenden talep ettiği tazminat; ve SGK’nın iş kazası nedeniyle işverene karşı açtığı rücu davası sonunda ödenecek tutar. Sigortacı ayrıca, dava açılması hâlinde hükmedilen mahkeme masrafı ve avukatlık ücretini de öder; ancak hükmedilen tazminat poliçedeki sigorta bedelini aşarsa, sigortacı bu masraflara yalnızca sigorta bedeli oranında katılır.
Bu ürün, üçüncü şahıslara karşı mali mesuliyet sigortasından burada ayrılır: üçüncü şahıs poliçesi işyeri dışındaki kişilere verilen zararı, işveren sorumluluk poliçesi ise işverenin kendi çalışanına karşı doğan sorumluluğu kapsar. Varsayımsal bir örnek: iş kazası geçiren bir çalışan için mahkeme 900.000 TL maddi tazminata hükmeder, SGK ise aynı olay nedeniyle işverene 250.000 TL’lik rücu davası açar.
| Kalem | Tutar (TL) | Poliçeden ödenir mi? |
|---|---|---|
| SGK’nın çalışana yaptığı yardım | Ayrı, SGK tarafından karşılanır | Hayır, bu poliçenin konusu değil |
| Mahkemenin işverene yüklediği ek tazminat | 900.000 | Evet, poliçe limitine kadar |
| SGK’nın işverene açtığı rücu davası tutarı | 250.000 | Evet, poliçe limitine kadar |
Kaynak: İşveren Sorumluluk Sigortası Genel Şartları md. 1; tutarlar varsayımsal örnektir.
Aksine sözleşme yoksa teminat dışı kalan hâller
Genel Şartlar’ın 2. maddesi, sözleşmede aksi kararlaştırılmadıkça teminat dışında kalan hâlleri sayar: işverenin sağladığı taşıtla çalışanların toplu getirilip götürülmesi sırasındaki kazalar, çalışanın görevle başka bir yere gönderilmesi nedeniyle asıl işini yapmadığı zaman dilimindeki kazalar, Türkiye Cumhuriyeti sınırları dışında meydana gelen iş kazaları, meslek hastalıkları ve manevi tazminat talepleri. 3. madde ise her hâlde teminat dışı bırakılan durumları belirler: kasıtlı veya bilerek sebep olunan olaylar, sözleşmeden doğan sorumluluk ölçüsünü aşan talepler, harp ve iç karışıklık hâlleri, nükleer kaynaklı zararlar ile 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu kapsamındaki terör eylemlerinden doğan zararlar.
Tazminat sürecinde işverenin yükümlülükleri ve sigortacının onayı
İşveren, poliçe teminatına girebilecek bir iş kazasını öğrendiği andan itibaren beş gün içinde sigortacıya yazılı olarak bildirmekle yükümlüdür (md. 8). Sigortacının açık izni olmadan işveren, zarar görenin talebini kısmen veya tamamen kabul edemez, herhangi bir tazminat ödemesi yapamaz; dava açılırsa davayı sigortacının gösterdiği avukat takip eder ve masraflar sigortacıya aittir (md. 9). İşveren hasar ihbarına ilişkin yükümlülüklerini yerine getirmezse ve bu kusurun kendisinden kaynaklanmadığını ispat edemezse, sigortacı tazmin yükümlülüğünden kurtulur.
Zamanaşımı: on yıllık süre ve diğer sorumluluk sigortalarından farkı
İşveren sorumluluk sigortasından doğan bütün talepler on yılda zamanaşımına uğrar (md. 15); bu süre, çoğu sorumluluk sigortasındaki iki yıllık genel zamanaşımı süresinden belirgin biçimde uzundur, çünkü iş kazası sonrası tazminat süreçleri SGK’nın rücu davası açma süreleriyle birlikte uzun yıllara yayılabilir. İşveren sorumluluk sigortasının işyerinin diğer teminatlarıyla birlikte nasıl kurgulandığı sorumluluk sigortaları rehberinde ele alınır.
Sık sorulan sorular
İşveren sorumluluk sigortası SGK'nın ödediği tazminatın yerine mi geçer?
Hayır. Poliçe, SGK'nın çalışana veya hak sahiplerine sağladığı yardımların üstünde ve dışında kalan, işverenden ayrıca talep edilen tazminatı karşılar; SGK'nın kendi ödemesini üstlenmez (Genel Şartlar md. 1).
SGK'nın işverene açtığı rücu davası bu poliçeden karşılanır mı?
Evet. İş kazası nedeniyle SGK'nın işverene karşı açtığı rücu davası sonunda ödenecek tutar da poliçe limitine kadar teminata dahildir (Genel Şartlar md. 1).
Meslek hastalıkları bu poliçe kapsamında mı?
Hayır, aksine sözleşme yoksa meslek hastalıkları sonucundaki tazminat talepleri ve manevi tazminat talepleri teminat dışıdır (Genel Şartlar md. 2).
İşveren, çalışana kendi onayı olmadan tazminat ödeyebilir mi?
Hayır. Sigortacının açık izni olmadan işveren tazminat talebini kabul edemez veya ödeme yapamaz; aksi hâlde bu ödeme sigortacıya karşı ileri sürülemez.
İşveren sorumluluk sigortasında zamanaşımı süresi ne kadardır?
Sözleşmeden doğan bütün talepler on yılda zamanaşımına uğrar (Genel Şartlar md. 15); bu süre birçok diğer sorumluluk sigortasındaki iki yıllık genel süreden daha uzundur.
İlgili terimler
- Üçüncü şahıslara karşı mali mesuliyet sigortasıThird-party liability insurance
- Üçüncü şahıslara karşı mali mesuliyet sigortası, sigortalının poliçede belirtilen sıfat veya faaliyeti nedeniyle üçüncü kişilerin ölümüne, yaralanmasına veya mallarında zarara yol açması hâlinde doğan hukuki sorumluluğunu, poliçede yazılı meblağlara kadar karşılayan genel sorumluluk sigortasıdır.
- RücuRecourse
- Rücu, bir ödemeyi yapan tarafın bu ödemeyi nihai olarak sorumlu olan kişiden geri isteme hakkıdır.
- ZamanaşımıStatute of limitations
- Zamanaşımı, sigorta sözleşmesinden doğan tazminat ve bedel taleplerinin kanunda öngörülen süre içinde ileri sürülmezse dava yoluyla istenemez hâle gelmesidir; genel süre, alacağın muaccel olduğu tarihten itibaren iki yıldır.
- TeminatCoverage
- Teminat, sigortacının poliçe karşılığında üstlendiği ve belirli bir rizikonun gerçekleşmesi hâlinde tazminat veya bedel ödemeyi kapsayan güvencedir.
- Hasar ihbarıClaim notification
- Hasar ihbarı, sigortalının veya hak sahibinin bir rizikonun gerçekleştiğini sigorta şirketine bildirmesidir; süresi branşa göre değişir, süresinde yapılmazsa gecikme yüzünden büyüyen zarar tazminattan düşülebilir.