Temel Reasürans Bilgisi ve Sigorta Türleri soruları ve cevapları

Doğru cevap: B) Sigortacı zarar göreni sigorta bedeline kadar tam öder; tazminatı azaltan hâllerin sonucunu daha sonra sigortalıya rücu ederek alır

Zorunlu sorumluluk sigortalarında sözleşmeden veya kanundan doğan ve tazminatı kaldıran ya da azaltan hâller zarar görene karşı ileri sürülemez; sigortacı zarar göreni sigorta bedeline kadar tam öder ve bu hâllerin sonucunu sigortalıya rücu ederek geri alır. Bu kural, zarar görenin korunmasını sigortalı ile sigortacı arasındaki ilişkiden bağımsızlaştırır.

Dayanak: Tehlikeli Maddeler ve Tehlikeli Atık Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları B.3, B.5

Doğru cevap: C) 11.03.2010 tarihli ve 2010/190 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı

Tehlikeli Maddeler ve Tehlikeli Atık Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasının dayanağı, 11 Mart 2010 tarihli ve 2010/190 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı'dır; bu sigorta, kararda sayılan maddelerin üretimi, depolanması, satışı, taşınması veya kullanımıyla uğraşan gerçek ve tüzel kişilerce yaptırılır. 2918 sayılı Kanun trafik sigortasının, 1219 sayılı Kanun tıbbi kötü uygulama sigortasının dayanağıdır.

Dayanak: 11.03.2010 tarihli ve 2010/190 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı

Doğru cevap: D) 1219 sayılı Kanun ek md. 12

Tıbbi Kötü Uygulamaya İlişkin Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası, 1219 sayılı Kanun'un ek 12. maddesine dayanır; serbest çalışan veya kamu ya da özel sağlık kuruluşunda çalışan tabip, diş tabibi ve uzman tabipler bu sigortayı yaptırmakla yükümlüdür.

Dayanak: 1219 sayılı Tababet ve Şuabatı San'atlarının Tarzı İcrasına Dair Kanun ek md. 12

Doğru cevap: A) (C) yalnızca sayılan büyük olayları (yangın, gemi batması gibi) kapsar; (B) bunlara deprem ve su girmesi gibi ek doğal riskleri ekler; (A) ise istisnalar dışında kalan bütün kayıp ve hasar risklerini karşılar

ICC (C) yangın, geminin batması veya karaya oturması, çarpışma, genel avarya gibi sayılan büyük olayları kapsar. (B) bunlara ek olarak deprem, yıldırım, dalgayla denize sürüklenme ve su girmesi gibi riskleri ekler. (A) ise klozlardaki istisnalar saklı kalmak üzere, hırsızlık ve kasıtlı hasar dahil, istisnalar dışında kalan bütün kayıp ve hasar risklerini karşılar; bu nedenle en geniş teminat (A) klozundadır.

Dayanak: Institute Cargo Clauses (A), (B), (C), 1/1/09, md. 1, 4 ve 6

Doğru cevap: B) En az ICC (C) düzeyinde ve sözleşme bedelinin yüzde 110'u üzerinden yapılır

Incoterms 2020'de yalnızca CIF ve CIP kuralları satıcıya sigorta yaptırma yükümlülüğü getirir. CIF'te satıcı, alıcı lehine en az ICC (C) düzeyinde ve sözleşme bedelinin yüzde 110'u üzerinden, sözleşme para birimiyle sigorta yaptırmalıdır; CIP'te ise asgari düzey ICC (A)'dır.

Dayanak: ICC, Incoterms 2020, A5 hükümleri (CIF ve CIP)

Doğru cevap: C) Malın yükleme yerindeki bedeli, gemiye kadar olan masraflar, iadesi mümkün olmayan navlun, sigorta ücreti ve yüzde 10 kâr payı

Emtia Nakliyat Sigortası Genel Şartları md. 25'e göre mamul ve yarı mamul mallarda sigorta değeri, malın yükleme yerindeki bedeline gemiye kadar olan masraflar, iadesi mümkün olmayan navlun, sigorta ücreti ve yüzde 10 kâr payı eklenerek bulunur. Ham madde ve toprak ürünlerinde ise sigorta değeri malın varma yerindeki hasarsız piyasa değeridir.

Dayanak: Emtia Nakliyat Sigortası Genel Şartları md. 25

Doğru cevap: D) Malın brüt ağırlığının kilogramı başına 8,33 SDR ile; navlun ve gümrük masrafları ayrıca iade edilir

CMR Konvansiyonu md. 23'e göre taşıyıcı, kayıp veya hasarda malın brüt ağırlığının kilogramı başına 8,33 SDR ile sınırlı olarak sorumludur; navlun ve gümrük masrafları bu sınıra ek olarak ayrıca iade edilir. Kasıt veya kasta eşdeğer kusur hâlinde bu sınır uygulanmaz (md. 29).

Dayanak: CMR Konvansiyonu md. 23 ve 29

Doğru cevap: A) Ortak bir deniz yolculuğundaki gemi, yük ve navlunu birlikte tehdit eden bir tehlikeden korumak için bilerek ve makul biçimde yapılan olağanüstü fedakârlık veya gider

TTK md. 1272'ye göre genel avarya, ortak bir deniz yolculuğundaki gemi, yük ve navlunu birlikte tehdit eden bir tehlikeden korumak amacıyla bilerek ve makul biçimde yapılan olağanüstü fedakârlık veya giderdir; bu zarar ve giderler kurtarılan bütün değerler (gemi, yük, navlun) arasında paylaştırılır. Yükü hasar görmeyen yük sahibi de kurtarılan değerler arasında olduğu için pay öder.

Dayanak: 6102 sayılı TTK md. 1272

Doğru cevap: B) Geminin ve diğer deniz ve göl araçlarının poliçe süresinde uğradığı kayıp ve hasarı, teminata eklenmişse sorumluluk tazminatını ve bunlara bağlı masrafları

Tekne Sigortası Genel Şartları A.1 ve A.3'e göre bu sigorta, gemi ile diğer deniz ve göl araçlarının poliçe süresinde uğradığı kayıp ve hasarı, teminata eklenmişse sorumluluk tazminatını ve bunlara bağlı masrafları karşılar. Yükün kendisinin kayıp ve hasarı ise Emtia Nakliyat Sigortası Genel Şartlarının konusudur.

Dayanak: Tekne Sigortası Genel Şartları A.1, A.3

Doğru cevap: C) Tüzel kişiliği olan Tarım Sigortaları Havuzu (TARSİM)

5363 sayılı Tarım Sigortaları Kanunu md. 4 ve 14'e göre kanun kapsamındaki tarım sigortası teminatlarını yalnızca tüzel kişiliği olan Tarım Sigortaları Havuzu (TARSİM) verir; sözleşmeler havuzun belirlediği standart poliçelerle, üye sigorta şirketlerinin acenteleri aracılığıyla yapılır ve tahsil edilen prim havuza devredilir.

Dayanak: 5363 sayılı Tarım Sigortaları Kanunu md. 4 ve 14

Doğru cevap: D) Genel oran yüzde 50; don, köy bazlı verim sigortası ve Temel Sigorta Paketi'nde yüzde 70

10801 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı'na göre devlet, 2026'da kapsamdaki riskler için sigorta priminin genel olarak yüzde 50'sini Tarım ve Orman Bakanlığı bütçesinden karşılar. Don riskinde, köy bazlı verim sigortasında (Tekirdağ parsel bazlı pilotu dahil) ve Temel Sigorta Paketi'nde bu oran yüzde 70'e çıkar.

Dayanak: 10801 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı eki md. 2 (RG 31.12.2025/33124, 5. mükerrer)

Doğru cevap: A) Çiftçi Kayıt Sistemi (ÇKS)

Devlet destekli bitkisel ürün sigortası yalnızca Tarım ve Orman Bakanlığı kayıt sistemlerine kayıtlı çiftçiye düzenlenir; bitkisel üründe bu kayıt Çiftçi Kayıt Sistemi'dir (ÇKS). Beyan kayıtla uyuşmazsa poliçe, kayıt il veya ilçe müdürlüğünde düzeltildikten sonra düzenlenir.

Dayanak: TARSİM Sıkça Sorulan Sorular; Devlet Destekli Bitkisel Ürün Sigortası Genel Şartları A.6

Doğru cevap: B) 76.800 TL

Dolu teminatında tazminat, tespit edilen hasar oranından muafiyet oranı düşülerek hesaplanır: yüzde 40 hasardan yüzde 8 muafiyet düşülünce kalan oran yüzde 32 olur. Tazminat, 240.000 TL × 0,32 = 76.800 TL'dir.

Dayanak: TARSİM Bitkisel Ürün Sigortası Tarife ve Talimatları 2026, Tablo 3; Genel Şartlar B.5

Doğru cevap: C) Don hasarı en geç 10 gün, diğer hasarlar en geç 15 gün içinde bildirilir

Devlet Destekli Bitkisel Ürün Sigortası Genel Şartları B.1'e göre hasar, rizikodan sonra en kısa sürede ve en geç don hasarında 10 gün, diğer hasarlarda 15 gün içinde TARSİM'e bildirilir. Poliçe bitiş tarihinden 15 gün sonra yapılan ihbarlar kabul edilmez.

Dayanak: Devlet Destekli Bitkisel Ürün Sigortası Genel Şartları B.1

Doğru cevap: D) Köydeki bütün sigortalılara; köy ortalaması eşiğe eşit ya da üstündeyse hiç kimseye ödenmez

Köy bazlı verim sigortasında tazminat, bireysel parsel bazında değil köy ortalaması üzerinden belirlenir. Eksperin referans parsellerde ölçtüğü köy ortalama verimi eşik verimin altına düşerse köydeki bütün sigortalılar tazminat alır; köy ortalaması eşiğe eşit veya üstündeyse kimse tazminat alamaz.

Dayanak: TARSİM Sıkça Sorulan Sorular (köy bazlı verim sigortası)

Doğru cevap: B) Olayın ani olması, dıştan gelmesi ve sigortalının iradesi dışında ölüme ya da bedensel zarara yol açması

Ferdi Kaza Sigortası Genel Şartları md. 2'ye göre kaza; ani olan, dıştan gelen ve sigortalının iradesi dışında ölümüne ya da bedensel zarara yol açan olaydır. Hastalık ve bunun sonuçları ile kazanın gerektirmediği ameliyat kaza sayılmaz.

Dayanak: Ferdi Kaza Sigortası Genel Şartları md. 2

Doğru cevap: C) Vefat ve sürekli sakatlık

Ferdi Kaza Sigortası Genel Şartları md. 8'e göre poliçenin çekirdeğini vefat ve sürekli sakatlık teminatları oluşturur. Gündelik tazminat ve tedavi giderleri bunlara ek olarak, tek tek ya da birlikte poliçeye yazılabilen teminatlardır.

Dayanak: Ferdi Kaza Sigortası Genel Şartları md. 8

Doğru cevap: D) 1 yıl içinde

Ferdi Kaza Sigortası Genel Şartları md. 8/A'ya göre vefat bedeli, sigortalının kazadan hemen sonra ya da kaza tarihinden itibaren 1 yıl içinde ölmesi hâlinde ödenir. Bu süreden sonra gerçekleşen ölümde vefat teminatı işlemez.

Dayanak: Ferdi Kaza Sigortası Genel Şartları md. 8/A

Doğru cevap: A) 2 yıl içinde

Ferdi Kaza Sigortası Genel Şartları md. 8/B'ye göre sürekli sakatlık, kazadan hemen sonra ya da kaza tarihinden itibaren 2 yıl içinde ortaya çıkmalıdır; ödeme, tıbbi tedavi sona erip sakatlık kesin olarak belirlendikten sonra yapılır. Tazminat, poliçedeki sakatlık bedelinin cetveldeki oranla çarpılmasıyla bulunur.

Dayanak: Ferdi Kaza Sigortası Genel Şartları md. 8/B

Doğru cevap: B) İsteğe bağlı poliçede kaza öğrenilmesinden itibaren 5 gün içinde bildirim yeterliyken, zorunlu koltuk sigortasında bildirim süresi 30 iş günü (yurt dışında 60 iş günü)dür

İsteğe bağlı ferdi kaza poliçesinde kaza, öğrenildiği tarihten itibaren 5 gün içinde yazılı bildirilmelidir. Karayolu Yolcu Taşımacılığı Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigortasında ise bu süre 30 iş günü, yurt dışındaki olaylarda 60 iş günüdür; iki sigortanın teminat tutarları ve kapsamı da birbirinden farklıdır.

Dayanak: Ferdi Kaza Sigortası Genel Şartları md. 13/A; Karayolu Yolcu Taşımacılığı Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigortası Genel Şartları A.2, A.3