Temel Reasürans Bilgisi ve Sigorta Türleri soruları ve cevapları

Doğru cevap: A) Acente sigorta şirketi adına hareket ederken, broker sigorta veya reasürans sözleşmesi yaptırmak isteyenleri temsil eder

5684 sayılı Kanunun tanımlar maddesine göre acente, sigortacının nam ve hesabına sözleşmelere aracılık eden veya bunları sigortacı adına yapan kişidir; broker ise sigorta veya reasürans sözleşmesi yaptırmak isteyenleri temsil eder. Bu farklılık, acentenin sigorta şirketi tarafında, brokerin ise sigorta ettiren tarafında konumlanmasını ifade eder.

Dayanak: 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu md. 2 (tanımlar); md. 21

Doğru cevap: A) Zorunlu Trafik Sigortası limitlerinin üzerinde kalan sorumluluk risklerini ek teminat olarak karşılar

İhtiyari Mali Mesuliyet Sigortası, motorlu araç işletenin üçüncü kişilere verdiği zararlarda Zorunlu Trafik Sigortası teminat limitlerinin üzerinde kalan kısmı isteğe bağlı olarak ek teminat altına alır; zorunlu sigortanın yerine geçmez, onu tamamlar.

Dayanak: Genel sigortacılık literatürü; Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları ile birlikte uygulama pratiği

Doğru cevap: B) Taşınan malların kara, deniz, hava veya nehir yoluyla taşınması sırasında maruz kalabileceği zararları

Nakliyat sigortaları, emtia, taşıt veya navlun gibi değerlerin kara, deniz, hava veya nehir yoluyla bir yerden başka bir yere taşınması sırasında maruz kalabileceği hasar ve kayıpları teminat altına alan mal sigortası türüdür.

Dayanak: Genel sigortacılık literatürü — nakliyat sigortaları branşı tanımı

Doğru cevap: A) Acente, sigorta sözleşmelerine sigortacının nam ve hesabına aracılık eder veya bunları sigortacı adına yapar

Kanunun 2. maddesindeki tanıma göre acente; ticari mümessil, ticari vekil, satış memuru gibi bağımlı bir sıfatı olmaksızın, bir sözleşmeye dayanarak belirli bir yer veya bölge içinde sürekli olarak sigortacının nam ve hesabına sigorta sözleşmelerine aracılık etmeyi veya bunları sigortacı adına yapmayı meslek edinen kişidir.

Dayanak: 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu md. 2/1-m (bkz. Sigorta Acenteleri Yönetmeliği md. 3/a)

Doğru cevap: B) Sigorta teminatının hangi şirket tarafından verildiği ve rizikonun gerçekleşmesi hâlinde tazminatın kim tarafından ödeneceği

Yönetmeliğin 10. maddesinin dördüncü fıkrasına göre sigortanın mağazada sunulması hâlinde, müşteri tarafından görülebilecek yerlere konulacak görsellerle sigorta teminatının hangi şirket tarafından verildiği ve rizikonun gerçekleşmesi hâlinde tazminatın kim tarafından ödeneceği hakkında açıklamalara yer verilir.

Dayanak: Sigortacılık Kapsamında Değerlendirilecek Faaliyetler ve Mesafeli Akdedilen Sigorta Sözleşmeleri Hakkında Yönetmelik md. 10/4

Doğru cevap: C) İhtiyari reasüransta sedan şirket tek bir riski reasüröre sunar ve reasürör bu riski tek tek inceleyip kabul veya reddedebilirken; anlaşmalı reasüransta önceden tanımlanmış bir branş veya portföydeki her risk, tek tek incelenmeden anlaşmaya girer

İhtiyari (fakültatif) reasüransta sedan şirket tek bir riski reasüröre sunar; reasürör bu riski inceleyerek kabul eder, payını sınırlar veya reddeder. Anlaşmalı (trete) reasüransta ise taraflar önceden bir branş veya portföy tanımlar ve bu tanıma uyan her risk, reasürör tarafından ayrıca incelenmeden anlaşma kapsamına girer.

Dayanak: Genel reasürans uygulaması; ihtiyari ve anlaşmalı reasürans ayrımı

Doğru cevap: D) Portföydeki her poliçenin primi ve hasarı, anlaşmada belirlenen sabit bir oranla reasüröre devredilir

Kotpar (quota share) anlaşmasında portföydeki her poliçenin primi ve hasarı, anlaşmada önceden belirlenen sabit bir oranla reasüröre devredilir. Örneğin yüzde 60 kotparda, bir poliçenin priminin ve o poliçeden doğan hasarın yüzde 60'ı reasüröre geçer; şirkette kalan pay da aynı orandadır.

Dayanak: Genel reasürans uygulaması; bölüşmeli (orantılı) reasürans - kotpar anlaşması

Doğru cevap: A) Şirketin her risk için belirlediği saklama tutarını (hattı) aşan bedel oranına göre; bedel saklamanın altında kalan risklerde devir yapılmaz

Eksedan (surplus) anlaşmasında sigorta şirketi her risk için bir saklama tutarı (hat) belirler; bedelin bu tutarı aşan kısmı, anlaşmadaki hat sayısına kadar reasüröre devredilir. Bedeli saklama tutarının altında kalan küçük riskler için devir yapılmaz, prim ve hasarın tamamı şirkette kalır.

Dayanak: Genel reasürans uygulaması; bölüşmeli (orantılı) reasürans - eksedan anlaşması

Doğru cevap: B) Tek bir riskteki hasar, anlaşmada belirlenen önceliği aştığında, aşan kısmı anlaşmadaki limite kadar öder

Risk hasar fazlası (excess of loss) anlaşmasında poliçe primi paylaşılmaz; reasürör koruma karşılığında ayrı bir fiyat alır ve yalnızca tek bir riskteki hasar, anlaşmada belirlenen önceliği aştığında, aşan kısmı anlaşmadaki limite kadar öder. Örneğin '80 milyon TL XS 20 milyon TL' anlaşmasında 20 milyon TL'yi aşan hasar 80 milyon TL'ye kadar reasürörce karşılanır.

Dayanak: Genel reasürans uygulaması; bölüşmesiz (orantısız) reasürans - risk hasar fazlası anlaşması

Doğru cevap: C) Bir branşın yıldan yıla dalgalanabilen toplam yıllık hasar oranının belirli bir eşiği aşması riskini

Stop loss anlaşması, dolu gibi yıldan yıla dalgalanabilen bir branşın yıllık toplam hasar oranını sınırlamak için kullanılır; reasürör, yıllık hasar oranı anlaşmada belirlenen eşiği aştığında ve üst sınıra kadar ödeme yapar. Poliçe primi bu anlaşmada da paylaşılmaz; şirket koruma için ayrı bir reasürans fiyatı öder.

Dayanak: Genel reasürans uygulaması; bölüşmesiz (orantısız) reasürans - stop loss anlaşması

Doğru cevap: D) Retrosesyon

Retrosesyon, bir reasürörün üstlendiği riskin bir kısmını başka reasürörlere (retrosesyonerlere) devretmesidir; işleyişi sigorta şirketi ile reasürör arasındaki ilişkiyle aynıdır. 6305 sayılı Afet Sigortaları Kanunu'na göre DASK Yönetim Kurulu, Kurumun risk paylaşımı, reasürans ve retrosesyon planını onaylamakla görevlidir.

Dayanak: 6305 sayılı Afet Sigortaları Kanunu md. 5/1-c; genel reasürans uygulaması (retrosesyon)

Doğru cevap: A) Deneme devresinden sonra normal çalışır hâldeyken veya aynı işyerinde temizleme, bakım, revizyon ve yer değiştirme sırasında ya da dururken

Elektronik Cihaz Sigortaları Genel Şartları md. 1'e göre teminat, sigortalı elektronik makine, teçhizat veya bilgi işlem sistemlerinin deneme devresinden sonra normal çalışır hâlde iken veya aynı işyerinde temizleme, bakım, revizyon ve yer değiştirme esnasında ya da dururken, önceden bilinmeyen ani ve beklenmedik sebeplerden doğan ziya ve hasarları kapsar.

Dayanak: Elektronik Cihaz Sigortaları Genel Şartları md. 1

Doğru cevap: B) Teminat dışındadır

Elektronik Cihaz Sigortaları Genel Şartları md. 2/c'ye göre aksine sözleşme yoksa sigortalı kıymetlerin deprem neticesindeki ziya ve hasarları sigorta teminatı dışındadır. Genel Şartlar'ın 1. maddesinde sayılan doğal afetler arasında deprem açıkça hariç tutulmuştur; bu risk ancak ek sözleşmeyle teminata alınabilir.

Dayanak: Elektronik Cihaz Sigortaları Genel Şartları md. 2/c; md. 1/g

Doğru cevap: C) Sigortalı kıymetlerin (varsa nakliye, montaj, gümrük, resim, vergi ve harç masrafları dahil) yeni ikame bedeline

Elektronik Cihaz Sigortaları Genel Şartları md. 4'e göre sigorta bedeli, sigortalı kıymetlerin varsa nakliye, montaj, gümrük, resim, vergi ve harç masrafları dahil yeni ikame bedeline eşit olmalıdır. Hasar anında gerçek ikame bedeli sigorta bedelinden fazla çıkarsa hasarın bu farka tekabül eden kısmı sigortalı üzerinde kalır.

Dayanak: Elektronik Cihaz Sigortaları Genel Şartları md. 4

Doğru cevap: D) Teminat dışındadır; ancak bu arıza ve kırılmaların diğer sigortalı kıymetlerde yol açacağı ziya ve hasarlar teminata dahildir

Montaj Sigortaları Genel Şartları md. 2/f'ye göre aksine sözleşme yoksa montajın yapılması için kullanılan makine, alet ve teçhizatın mekanik veya elektriki arıza ya da kırılmaları teminat dışındadır; ancak bu arıza ve kırılmaların diğer sigortalı kıymetlerde yol açacağı ziya ve hasarlar teminat kapsamındadır.

Dayanak: Montaj Sigortaları Genel Şartları md. 2/f

Doğru cevap: A) Kesin teminat dışındadır; bu istisna yalnızca kusurlu parça ve kısımların tamir ve ikame masraflarıyla sınırlıdır, bu sebeple diğer sigortalı kıymetlerde meydana gelecek ziya ve hasarlar teminata dahildir

Montaj Sigortaları Genel Şartları md. 3/d'ye göre monte edilecek kıymetlerin kendi bünyesindeki konstrüksiyon, döküm, malzeme, hesap, atölye ve montaj hataları kesin teminat dışındadır; ancak bu istisna, yalnızca kusurlu parça ve kısımların tamir ve ikame masraflarına özgülenmiş olup diğer sigortalı kıymetlerde bu sebeplerle meydana gelecek ziya ve hasarları kapsamaz, yani onlar teminata dahildir.

Dayanak: Montaj Sigortaları Genel Şartları md. 3/d

Doğru cevap: B) Bu gibi makine ve tesisler için tecrübe devresi teminatı verilemez

Montaj Sigortaları Genel Şartları md. 4'e göre teminat müddetine, poliçede aksi belirtilmedikçe dört haftalık tecrübe devresi dahildir; ancak kullanılmış makine ve tesislerin montajının sigortaya konu olması hâlinde bu tür makine ve tesisler için tecrübe devresi teminatı verilemez.

Dayanak: Montaj Sigortaları Genel Şartları md. 4

Doğru cevap: C) Sigortalının hangi zarar görene karşı doğan hukuki sorumluluğunu güvence altına aldıklarına göre

Sorumluluk sigortaları, sigortalının kime karşı doğan sorumluluğunu güvence altına aldıklarına göre ayrılır. Genel sorumluluk çalışan dışındaki üçüncü kişileri, işveren sorumluluk iş kazası geçiren çalışanı ve SGK'yı, ürün sorumluluk üründen zarar görenleri, mesleki sorumluluk ise hizmet alan müşteriyi korur.

Dayanak: SEDDK sigortacılık genel şartları listesi (Eylül 2026); İşveren Sorumluluk ve Tıbbi Kötü Uygulama genel şartları

Doğru cevap: D) İşyerinde meydana gelen iş kazası nedeniyle çalışanın veya hak sahiplerinin SGK yardımlarının üstünde ve dışında işverenden istediği tazminatı ile SGK'nın işverene açtığı rücu davalarında ödenecek tutarı, poliçe limitine kadar

İşveren Sorumluluk Sigortası Genel Şartları md. 1'e göre poliçe, işyerinde meydana gelen iş kazası nedeniyle çalışanın veya hak sahiplerinin SGK yardımlarının üstünde ve dışında işverenden istediği tazminat ile SGK'nın işverene açtığı rücu davalarında ödenecek tutarı poliçe limitine kadar karşılar. Aksine sözleşme yoksa meslek hastalıkları ve manevi tazminat talepleri kapsam dışıdır.

Dayanak: İşveren Sorumluluk Sigortası Genel Şartları md. 1 ve md. 2

Doğru cevap: A) Riziko, zararın verildiği anda değil, sigortalıya tazminat talebinde bulunulduğunun öğrenildiği ya da zarar görenin doğrudan sigortacıya başvurduğu anda gerçekleşmiş sayılır

Talep esaslı (claims-made) poliçede riziko, zararı doğuran olayın gerçekleştiği anda değil, sigortalıya tazminat talebinde bulunulduğunun öğrenildiği ya da zarar görenin doğrudan sigortacıya başvurduğu anda gerçekleşmiş sayılır. Tıbbi Kötü Uygulama sigortası bu esasa göre, sözleşmeden önceki 10 yılda verilen zararlar için sözleşme süresinde yapılan talepleri karşılar.

Dayanak: Tıbbi Kötü Uygulamaya İlişkin Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları A.1, B.1