Tazminat gecikme faizi: kanuni faiz ve avans faizi
Geç ödenen sigorta tazminatının faizini temerrüt tarihinden ödeme gününe kadar kanuni faiz veya avans faizinin dönem oranlarıyla gün gün hesaplayın.
- Tazminat (anapara)
- 250.000,00 TL
- Faiz başlangıcı
- 15.11.2025
- Ödeme tarihi
- 15.09.2026
- Faiz işleyen gün
- 304 gün
- Ortalama yıllık oran
- %25,06
- Anapara ve faiz toplamı
- 302.178,08 TL
- Kanuni faizle
- 52.178,08 TL
- Avans faiziyle
- 84.215,75 TL
Nasıl hesaplandı?
Dönem dökümü
| Dönem ve dayanak | Gün | Oran | Faiz (TL) |
|---|---|---|---|
| 15.11.2025–30.07.2026 | 258 | %24 | 42.410,96 |
| 31.07.2026–14.09.2026 | 46 | %31 | 9.767,12 |
Bu araç yalnızca bilgilendirme amaçlıdır. Sonuçlar, TCMB ve Resmî Gazete tarafından yayımlanan 2026-07-31 tarihli parametrelere dayalı tahminî hesaplamalardır; bağlayıcı teklif, fiyat, poliçe veya hukuki/mali danışmanlık niteliği taşımaz. Kesin tutarlar ilgili sigorta şirketi, yetkili acente veya eksper tarafından belirlenir. Sigortalk bir sigorta şirketi, acentesi ya da brokeri değildir; girdiğiniz veriler sunucuya gönderilmez.
Sigorta tazminatında temerrüt ne zaman başlar?
Türk Ticaret Kanunu'nun 1427. maddesine göre tazminat, rizikoya ilişkin belgeler şirkete verilip şirketin araştırması bitince muaccel, yani istenebilir hâle gelir. Araştırma uzasa bile tazminat her hâlde hasar ihbarından 45 gün sonra muaccel olur; hayat ve ferdi kaza gibi can sigortalarında bu süre 15 gündür. Borç muaccel olduğu anda şirket ihtara gerek olmadan temerrüde düşer ve gecikme faizi o günden işlemeye başlar.
- İnceleme şirkete yüklenemeyen bir kusur yüzünden gecikmişse 45 günlük süre işlemez. Hasar dosyalarında araştırma çoğunlukla ekspertiz raporuyla tamamlanır.
- Araştırma ihbardan itibaren üç ay içinde bitmezse şirket, tespit edilecek hasarın en az %50'sini avans olarak öder (md. 1427/3).
- Şirketin temerrüt faizi ödemeyeceğini öngören sözleşme hükümleri geçersizdir (md. 1427/5).
Muacceliyet tarihi aynı zamanda zamanaşımının başladığı gündür: sigorta sözleşmesinden doğan talepler bu tarihten itibaren iki yılda zamanaşımına uğrar.
Kanuni faiz 2026: 30 Temmuz'a kadar %24, 31 Temmuz'dan itibaren %31
Kanuni faiz (yasal faiz), 3095 sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanun'un 1. maddesinde düzenlenir. Oran 1 Ocak 2006'dan itibaren Bakanlar Kurulu kararıyla yıllık %9, 1 Haziran 2024'ten itibaren Cumhurbaşkanı kararıyla yıllık %24 olarak uygulandı. 16 Temmuz 2026 tarihli 7589 sayılı Kanun maddeyi değiştirdi: 31 Temmuz 2026'dan itibaren kanuni faiz, TCMB'nin önceki yılın 31 Aralık günü uyguladığı reeskont oranının %80'idir. 30 Haziran'daki reeskont oranı 31 Aralık oranından 5 puan veya daha çok farklıysa yılın ikinci yarısında Haziran oranının %80'i uygulanır.
TCMB reeskont oranı 20 Aralık 2025'ten beri %38,75 ve 30 Haziran 2026'da da aynıydı; fark 5 puanın altında kaldığı için 2026'nın geri kalanında bu oranın %80'i olan %31 geçerli. İleriki yıllarda kanuni faiz her yıl önceki 31 Aralık reeskont oranının %80'iyle başlar ve 30 Haziran oranı bundan 5 puan veya daha çok saparsa 1 Temmuz'dan yıl sonuna kadar Haziran oranının %80'ine geçer. Tabloda son dönemlerin iki oranı yan yana:
| Dönem | Kanuni faiz | Avans faizi |
|---|---|---|
| 31.07.2026–31.12.2026 | %31 | %39,75 |
| 01.01.2026–30.07.2026 | %24 | %39,75 |
| 01.07.2025–31.12.2025 | %24 | %44,25 |
| 01.01.2025–30.06.2025 | %24 | %49,25 |
| 01.07.2024–31.12.2024 | %24 | %51,75 |
| 01.06.2024–30.06.2024 | %24 | %44,25 |
| 01.01.2024–31.05.2024 | %9 | %44,25 |
| 01.07.2023–31.12.2023 | %9 | %16,75 |
| 01.01.2023–30.06.2023 | %9 | %10,75 |
2006–2022 dönemi oranları
| Dönem | Kanuni faiz | Avans faizi |
|---|---|---|
| 01.01.2022–31.12.2022 | %9 | %15,75 |
| 01.01.2021–31.12.2021 | %9 | %16,75 |
| 01.01.2020–31.12.2020 | %9 | %13,75 |
| 01.07.2018–31.12.2019 | %9 | %19,50 |
| 01.01.2017–30.06.2018 | %9 | %9,75 |
| 01.01.2015–31.12.2016 | %9 | %10,50 |
| 01.01.2014–31.12.2014 | %9 | %11,75 |
| 01.01.2013–31.12.2013 | %9 | %13,75 |
| 01.01.2012–31.12.2012 | %9 | %17,75 |
| 01.01.2011–31.12.2011 | %9 | %15 |
| 01.01.2010–31.12.2010 | %9 | %16 |
| 01.07.2009–31.12.2009 | %9 | %19 |
| 01.01.2008–30.06.2009 | %9 | %27 |
| 01.01.2007–31.12.2007 | %9 | %29 |
| 01.01.2006–31.12.2006 | %9 | %25 |
Kaynak: 3095 sayılı Kanun md. 1–2; TCMB reeskont ve avans faiz oranları; Bakanlar Kurulu Kararı 2005/9831; Cumhurbaşkanı Kararı 8485. Avans faizi dönemleri 3095 md. 2'deki yarıyıl kuralıyla TCMB tablosundan belirlendi.
Anayasa Mahkemesi 22 Temmuz 2025 tarihli kararıyla eski 1. maddeyi, yani yıllık %12 oranını ve Cumhurbaşkanına bu oranı en fazla %24'e çıkarma yetkisini, sözleşmeden kaynaklanmayan borçlar yönünden iptal etmişti. Mahkeme, kuralda alacağın enflasyon karşısındaki değer kaybını telafi edecek bir güvence bulunmadığını ve bunun mülkiyet hakkıyla bağlantılı olarak etkili başvuru hakkını ihlal ettiğini belirtti. İptal hükmünün kararın Resmî Gazete'de yayımlanmasından dokuz ay sonra yürürlüğe girmesine karar verildi. Yeni metin kanuni faizi sabit oran yerine TCMB reeskont oranına bağlıyor.
Ticari işlerde avans faizi ve 5 puan kuralı
3095 sayılı Kanun'un 2. maddesine göre temerrüde düşen borçlu, sözleşmede aksi kararlaştırılmadıkça kanuni faiz oranında temerrüt faizi öder. Ticari işlerde ise TCMB'nin önceki yılın 31 Aralık günü kısa vadeli avanslara uyguladığı oran kanuni faizden yüksekse, sözleşme olmasa bile temerrüt faizi bu oran üzerinden istenebilir. Sözleşmedeki faiz bu oranlardan yüksekse temerrüt faizi sözleşme faizinin altında kalamaz.
Avans faizi yıl içinde her TCMB kararıyla değişmez. 31 Aralık oranı bütün yıl uygulanır; yalnızca 30 Haziran oranı 5 puan veya daha çok farklıysa yılın ikinci yarısında Haziran oranına geçilir. 2025'te fark tam 5 puan olduğu için ikinci yarıda %49,25 yerine %44,25 uygulandı; 2020'de fark 3,75 puanda kaldığı için bütün yıl %13,75 geçerli oldu.
Örnek hesap: 100.000 TL tazminatta 3, 6 ve 12 aylık gecikme
Şirketin 1 Eylül 2025'te temerrüde düştüğü 100.000 TL'lik bir tazminat için ödeme tarihine göre iki faiz türünün sonucu aşağıda. 12 aylık gecikmede kanuni faiz iki oranla (30 Temmuz 2026'ya kadar %24, sonra %31), avans faizi de iki oranla (2025 sonuna kadar %44,25, sonra %39,75) hesaplanır.
| Ödeme tarihi | Gün | Kanuni faiz (TL) | Avans faizi (TL) | Fark (TL) |
|---|---|---|---|---|
| 01.12.2025 (3 ay) | 91 | 5.983,56 | 11.032,19 | 5.048,63 |
| 01.03.2026 (6 ay) | 181 | 11.901,37 | 21.215,75 | 9.314,38 |
| 01.09.2026 (12 ay) | 365 | 24.613,70 | 41.254,11 | 16.640,41 |
Kaynak: Sigortalk hesabı; oranlar 3095 sayılı Kanun ve TCMB tablosundan. Uyuşmazlık tahkime gidecekse başvuru masrafını tahkim başvuru ücreti hesaplama aracıyla görebilirsiniz; süreç için sigorta tahkimi maddesine ve Sigorta Tahkim Komisyonu sayfasına bakın.
Sık sorulan sorular
Yasal faiz oranı 2026'da yüzde kaç?
1 Ocak–30 Temmuz 2026 arasında yıllık %24, 31 Temmuz 2026'dan itibaren yıllık %31. Yeni oran, 3095 sayılı Kanun'un 7589 sayılı Kanunla değişen 1. maddesine göre TCMB'nin 31 Aralık 2025'te uyguladığı %38,75 reeskont oranının %80'idir. Reeskont oranı 30 Haziran 2026'da değişmediği için yılın geri kalanında da %31 uygulanır.
Avans faizi oranı 2026'da kaç?
Yıllık %39,75. TCMB'nin 20 Aralık 2025'ten beri uyguladığı avans oranıdır. 30 Haziran 2026'daki oran 31 Aralık 2025 oranından 5 puan veya daha çok farklı olmadığı için 2026'nın ikinci yarısında da aynı oran geçerlidir (3095 md. 2/2).
Sigorta şirketi tazminatı geç öderse faiz hangi tarihten işler?
Tazminat, belgeler verilip şirketin araştırması bitince ve her hâlde ihbardan 45 gün sonra muaccel olur; can sigortalarında bu süre 15 gündür. Borç muaccel olunca şirket ihtara gerek olmadan temerrüde düşer ve faiz bu tarihten işler (TTK md. 1427). İnceleme şirkete yüklenemeyen bir kusur yüzünden gecikmişse süre işlemez.
Kanuni faiz mi, avans faizi mi uygulanır?
Sözleşmede başka oran yoksa temerrüt faizi kural olarak kanuni faiz oranıyla ödenir. Ticari işlerde TCMB avans oranı kanuni faizden yüksekse, sözleşme olmasa bile avans faizi istenebilir (3095 md. 2). Alacağın ticari iş sayılıp sayılmadığına mahkeme veya Sigorta Tahkim Komisyonu hakemi karar verir; talebinizi hazırlarken bir hukukçuya danışın.
Gecikme faizi bileşik mi hesaplanır?
Hayır. Kanuni faiz ve temerrüt faizi hesaplanırken mürekkep (bileşik) faiz yürütülemez; Türk Ticaret Kanunu'nun bu konudaki hükümleri saklıdır (3095 md. 3). Faiz yalnızca anapara üzerinden, her dönem için anapara × yıllık oran × gün / 365 formülüyle hesaplanır ve dönem tutarları toplanır.
Anayasa Mahkemesi kararı ve 7589 sayılı Kanun neyi değiştirdi?
Anayasa Mahkemesi 22 Temmuz 2025 tarihli kararıyla, yıllık %12 oranını ve Cumhurbaşkanına bu oranı en fazla %24'e çıkarma yetkisini düzenleyen eski 1. maddeyi sözleşmeden kaynaklanmayan borçlar yönünden iptal etti ve iptalin kararın Resmî Gazete'de yayımlanmasından dokuz ay sonra yürürlüğe girmesine hükmetti. 7589 sayılı Kanun 31 Temmuz 2026'dan itibaren kanuni faizi TCMB reeskont oranının %80'ine bağladı.
2027'de hangi oran uygulanacak?
2027 kanuni faizi TCMB'nin 31 Aralık 2026'da uygulayacağı reeskont oranının %80'i, avans faizi aynı günkü avans oranı olacak. 30 Haziran 2027'deki oranlar 5 puan veya daha çok farklı olursa yılın ikinci yarısında Haziran oranları geçerli olur. Oranlar belli olunca araç güncellenir; o zamana kadar hesap 31 Aralık 2026'ya kadar yapılır.