Nakliyat Sigorta Bedeli Hesaplama
Mal bedeli, navlun, sigorta ücreti ve kâr payı oranıyla nakliyat sigortası bedelini (CIF/CIP mantığıyla) hesaplayın; eksik sigortanın etkisini görün.
- Ara toplam (mal + masraf + navlun + ücret)
- 200.000 EUR
- Kâr payı tutarı
- 20.000 EUR
- Mevcut/planlanan bedel
- 200.000 EUR
- Bedel ÷ sigorta değeri oranı
- %90,91
- Örnek hasarda ödenecek tazminat
- 40.000 EUR
Adım adım döküm
- 1. Ara toplam (mal bedeli + masraflar + navlun + sigorta ücreti)
200.000 + 0 + 0 + 0 (Genel Şartlar md. 25/b). - 200.000 EUR
- 2. Kâr payı (%10)
Ara toplam × kâr payı oranı; genel şartlarda mamul/yarı mamul mallar için yüzde on olarak yazılıdır. - 20.000 EUR
- 3. Sigorta değeri (asgari gerekli sigorta bedeli)
Ara toplam + kâr payı (md. 25/b); CIF/CIP'te Incoterms 2020'nin asgari %110 kuralıyla aynı sonuca götürür. - 220.000 EUR
- 4. Eksik sigorta: bedel yetersiz
Mevcut bedel ÷ sigorta değeri = %90,91; tazminat noksan sigorta nispetinde azalır (md. 25). - 200.000 EUR
Sigorta bedeli oranına göre örnek tazminat
| Bedel ÷ sigorta değeri | Sigorta bedeli | Oran | Örnek hasarda ödenecek tazminat |
|---|---|---|---|
| %90 | 198.000 | %90 | 39.600 |
| %100 | 220.000 | %100 | 44.000 |
| %110 | 242.000 | %100 | 44.000 |
| %125 | 275.000 | %100 | 44.000 |
Bu araç yalnızca bilgilendirme amaçlıdır. Sonuçlar, SEDDK, Emtia Nakliyat Sigortası Genel Şartları md. 25 tarafından yayımlanan 2002-05-11 tarihli parametrelere dayalı tahminî hesaplamalardır; bağlayıcı teklif, fiyat, poliçe veya hukuki/mali danışmanlık niteliği taşımaz. Kesin tutarlar ilgili sigorta şirketi, yetkili acente veya eksper tarafından belirlenir. Sigortalk bir sigorta şirketi, acentesi ya da brokeri değildir; girdiğiniz veriler sunucuya gönderilmez.
Nakliyat sigorta bedeli nasıl hesaplanır: mal bedeli, navlun, sigorta ücreti ve %10 kâr payı
Emtia Nakliyat Sigortası Genel Şartları madde 25/b, mamul ve yarı mamul mallarda sigorta değerini şöyle tanımlar: malların yükleme yerindeki ve yükleme zamanındaki bedeline gemiye kadar olan bütün masraflar, iadesi mümkün olmayan navlun, sigorta ücreti ve yüzde on kâr payı eklenerek bulunan tutar. Ham madde ve toprak ürünlerinde ise sigorta değeri farklıdır: malın varma yerindeki ve boşaltma zamanındaki hasarsız piyasa kıymetidir (md. 25/a); bu araç yalnızca mamul/yarı mamul mallardaki hesabı yapar.
| Kalem | Tutar (EUR) |
|---|---|
| Mal bedeli | 200.000 |
| Gemiye kadar masraflar | 0 |
| Navlun | 0 |
| Sigorta ücreti | 0 |
| Ara toplam | 200.000 |
| Kâr payı (%10) | 20.000 |
| Sigorta değeri | 220.000 |
Kaynak: Emtia Nakliyat Sigortası Genel Şartları md. 25/b. Bu tutarlar nakliyat sigortası rehberindeki CIF örneğiyle aynıdır; kavramın tanımı emtia nakliyat sigortası sözlük maddesinde anlatılır.
CIF ve CIP'te asgari teminat: sözleşme bedelinin %110'u
Yaygın uygulama Incoterms 2020'deki 11 teslim kuralından yalnızca CIF ve CIP satıcıya sigorta yaptırma yükümlülüğü getirir. Her iki kuralın A5 hükmüne göre satıcının yaptıracağı sigorta sözleşme bedelinin en az %110'unu, sözleşmenin para birimiyle kapsamalıdır; CIF'te asgari ICC (C), CIP'te ICC (A) düzeyi aranır. ICC'nin resmî kural metni yalnızca satın alınabilir bir kitap olarak yayımlandığından bu oran burada birincil metinden değil, hukuki analiz ve ihracatçı birliği çevirisi gibi ikincil kaynaklardan doğrulanmıştır; bu nedenle yaygın uygulama olarak işaretlenir.
| Kural | Risk alıcıya ne zaman geçer? | Satıcının sigorta yükümlülüğü |
|---|---|---|
| FOB / CFR | Mal yükleme limanında gemiye yüklenince | Yok |
| CIF | Mal yükleme limanında gemiye yüklenince | Alıcı lehine en az ICC (C), bedelin %110'u |
| CIP | Mal ilk taşıyıcıya teslim edilince | Alıcı lehine ICC (A), bedelin %110'u |
Sigorta değeri md. 25/b'deki CIF-benzeri formülle bulunduğunda ortaya çıkan %10 kâr payı, Incoterms'in %110 asgari teminat kuralıyla aynı sonuca götürür; bu nedenle araç tek bir kâr payı oranı alanı kullanır. Kuralların tamamı nakliyat sigortası rehberinde karşılaştırılır.
Eksik sigorta örneği: 200.000 EUR bedelle 220.000 EUR gerekirse ne olur?
Senaryo (varsayımsal): İstanbul'daki bir üretici, Hamburg'daki alıcıya CIF Hamburg şartıyla satış yapıyor; sözleşmedeki bedel 200.000 EUR. Satıcı sigortayı yalnızca bu fatura bedeli üzerinden yaptırmış olsun. Md. 25/b'ye göre sigorta değeri %10 kâr payıyla 220.000 EUR'dir; mevcut bedel gerekenin %91'i kalır. Yolculukta 44.000 EUR'lik kısmi hasar oluşursa tazminat aynı oranla azalır ve 40.000 EUR öder; aradaki 4.000 EUR sigortalının üzerinde kalır. Bu tutarlar nakliyat sigortası rehberindeki örnekle birebir aynıdır. Eksik sigortanın genel mantığı eksik sigorta ve muafiyet hesaplama aracında da işlenir.
ICC (A), (B) ve (C) klozlarında kapsam farkı
Uluslararası yük sigortasında teminatın genişliği, Lloyd's Market Association ve International Underwriting Association'ın yayımladığı Institute Cargo Clauses (ICC) klozlarıyla belirlenir. Üç setin ortak temeli aynıdır; fark, hangi risklerin ek olarak kapsandığındadır (LMA/IUA klozları, madde 1, 2, 4 ve 6).
| Risk | ICC (A) | ICC (B) | ICC (C) |
|---|---|---|---|
| Yangın veya infilak | Var | Var | Var |
| Geminin karaya oturması, batması veya alabora olması | Var | Var | Var |
| Kara taşıtının devrilmesi veya raydan çıkması | Var | Var | Var |
| Genel avarya fedakârlığı ve kurtarma giderleri | Var | Var | Var |
| Deprem, yıldırım veya yanardağ püskürmesi | Var | Var | Yok |
| Deniz/nehir suyunun gemiye, konteynere veya depoya girmesi | Var | Var | Yok |
| Yükleme/boşaltmada denize düşen bir dengin tam kaybı | Var | Var | Yok |
| Hırsızlık ve kasıtlı hasar | Var | Yok | Yok |
Kaynak: Institute Cargo Clauses (A) CL382, (B) CL383, (C) CL384, 1/1/09, madde 1 ve 4. ICC (C) yalnızca sayılan büyük olayları kapsar; hırsızlık ve kasıtlı hasar yalnızca (A)'da teminat altındadır. Klozların tam listesi nakliyat sigortası rehberinde karşılaştırılır.
Döviz çevrimi ve BSMV istisnası
Sigorta değeri ve tazminat, girdiğiniz para biriminde hesaplanır; araç bir varsayılan döviz kuru uygulamaz. TL karşılığını görmek isterseniz güncel kuru "Kur" alanına siz girersiniz; boş bırakırsanız yalnızca seçtiğiniz para biriminde sonuç gösterilir. İhracata ait nakliyat sigortaları banka ve sigorta muameleleri vergisinden (BSMV) istisnadır (6802 sayılı Kanun md. 29/1-i); bu istisna yurt içi taşıma ve ithalat sigortalarını kapsamaz. Sigorta ücretindeki BSMV yükü genel olarak net–brüt prim hesaplama aracında görülebilir.
Sık sorulan sorular
Nakliyat sigortası bedeli nasıl hesaplanır?
Emtia Nakliyat Sigortası Genel Şartları madde 25/b'ye göre mamul ve yarı mamul mallarda sigorta değeri, malın yükleme yerindeki bedeline gemiye kadar olan bütün masraflar, iadesi mümkün olmayan navlun, sigorta ücreti ve yüzde on kâr payı eklenerek bulunur. 200.000 EUR tutarındaki bir sevkiyatta ek masraf yoksa sigorta değeri 220.000 EUR olur.
CIF ve CIP'te sigorta bedelinin sözleşme bedelinin en az %110'u olması şartı nereden geliyor?
Incoterms 2020'nin CIF ve CIP kurallarındaki A5 hükmü, satıcının yaptıracağı sigortanın sözleşme bedelinin en az %110'unu kapsamasını ister. ICC'nin resmî kural metni yalnızca satın alınabilir bir kitap olarak yayımlandığından bu oran burada birincil metinden değil, ikincil hukuki kaynaklardan (hukuki analiz ve ihracatçı birliği çevirisi) doğrulanmıştır; araçta yaygın uygulama olarak işaretlenir.
ICC (A), (B) ve (C) klozları arasındaki fark nedir?
Institute Cargo Clauses'ın üç setinde de yangın, infilak, geminin batması/karaya oturması, çatışma ve genel avarya teminat altındadır. (B) buna deprem, yıldırım, deniz suyunun girmesi ve yüklemede düşen bir dengin tam kaybını ekler; (C) bu ek riskleri kapsamaz. Hırsızlık ve kasıtlı hasar yalnızca (A)'da teminat altındadır (LMA/IUA klozları md. 1).
Sigorta bedeli sigorta değerinden düşükse ne olur?
Genel Şartlar madde 25'e göre sigorta bedeli sigorta değerinden düşükse sigortacıya düşen tazminat noksan sigorta oranında azalır; değeri aşarsa aşan kısım hükümsüzdür. 200.000 EUR üzerinden (yalnızca fatura bedeliyle) yaptırılan bir sigortada gerekli 220.000 EUR'ye oranı %91 kalır; 44.000 EUR'lik kısmi hasarda 40.000 EUR öder.
İhracat nakliyat sigortasından BSMV alınır mı?
Hayır. 6802 sayılı Gider Vergileri Kanunu madde 29/1-i uyarınca ihracata ait nakliyat sigortaları banka ve sigorta muameleleri vergisinden (BSMV) istisnadır. Bu istisna yurt içi taşıma ve ithalat sigortalarını kapsamaz.
Sigorta ücretini (primi) araç kendisi mi hesaplıyor, döviz kurunu nereden alıyor?
Hayır. Sigorta ücretini sigorta şirketinizden aldığınız teklife göre siz girersiniz; araç bir binde oranından prim üretmez. Döviz çevrimi de yalnızca sizin gireceğiniz kurla yapılır, hesaplamaya varsayılan bir kur konmaz; kur alanını boş bırakırsanız sonuç yalnızca seçtiğiniz para biriminde gösterilir.
FOB veya CFR şartıyla mal alıyorsam sigortayı ben mi yaptırmalıyım?
Evet. FOB ve CFR'de risk, mal yükleme limanında gemiye yüklenince alıcıya geçer ve Incoterms taraflardan hiçbirine sigorta yükümlülüğü getirmez; ana taşımadaki riski taşıyan alıcı olarak kendi nakliyat poliçenizi yaptırmanız gerekir. Yalnızca CIF ve CIP'te sigorta yükümlülüğü satıcıdadır.