Hasar/prim oranı ve bileşik rasyo hesaplayıcı
Ödenen ve muallak hasarı, kazanılmış prim ve faaliyet giderini girin; hasar/prim oranını, gider oranını ve bileşik rasyoyu TSB verileriyle karşılaştırın.
- Gerçekleşen hasar (ödenen + muallak)
- 68.000.000 TL
- Teknik sonuç (kâr/zarar)
- 8.000.000 TL
- Seçili branş, TSB 2025 hasar/prim oranı
- %63,30
- Sizinle sektör arasındaki fark
- +4,70 puan
Nasıl hesaplandı?
TSB 2025 verileriyle branş bazında hasar/prim oranı
| Branş | 2024 | 2025 |
|---|---|---|
| Sektör toplamı | %64,90 | %63,30 |
| Zorunlu trafik sigortası | %136,60 | %140,20 |
| Kara araçları (kasko) | %67,90 | %69,40 |
| Hastalık-sağlık | – | %74,00 |
| Yangın ve doğal afetler | – | %24,70 |
| Kaza | – | %7,20 |
| Genel zararlar | – | %32,80 |
| Genel sorumluluk | %78,40 | %120,50 |
| Kara araçları sorumluluk (ana branş) | – | %121,00 |
Bu araç yalnızca bilgilendirme amaçlıdır. Sonuçlar, TSB sektör verileri tarafından yayımlanan 2025-12-31 tarihli parametrelere dayalı tahminî hesaplamalardır; bağlayıcı teklif, fiyat, poliçe veya hukuki/mali danışmanlık niteliği taşımaz. Kesin tutarlar ilgili sigorta şirketi, yetkili acente veya eksper tarafından belirlenir. Sigortalk bir sigorta şirketi, acentesi ya da brokeri değildir; girdiğiniz veriler sunucuya gönderilmez.
Hasar/prim oranı ve bileşik rasyo nasıl hesaplanır?
Hasar/prim oranı, bir dönemde gerçekleşen hasarların (ödenen hasar + muallak hasar karşılığı) kazanılmış prime bölünmesiyle bulunur. Bileşik rasyo bu orana, komisyon, personel ve genel yönetim gibi üretim ve işletme maliyetlerinden oluşan gider oranını ekler. Bileşik rasyo %100'ün altındaysa portföy yatırım geliri hesaba katılmadan da teknik kâr üretir; üzerindeyse teknik zarar vardır. Ayrıntılı tanım için hasar/prim oranı sözlük terimine bakabilirsiniz.
Örnek hesap: 100 milyon TL kazanılmış primli bir portföy
Kazanılmış prim 100 milyon TL, ödenen hasar 60 milyon TL, muallak hasar karşılığı 8 milyon TL, faaliyet gideri 24 milyon TL olsun; bu tutarlar yalnızca örnektir.
| Kalem | Tutar (milyon TL) | Prime oranı |
|---|---|---|
| Kazanılmış prim | 100 | %100 |
| Gerçekleşen hasar (60 + 8) | 68 | %68 |
| Faaliyet gideri | 24 | %24 |
| Bileşik rasyo | 92 | %92 |
Bu portföyde bileşik rasyo %92 çıkar ve teknik sonuç 100 − 68 − 24 = 8 milyon TL kâr olur. Hasar oranı %85'e çıkarsa (örneğin 80 milyon TL ödenen + 5 milyon TL muallak) aynı gider yapısıyla bileşik rasyo %109'a çıkar ve portföy teknik zarara döner; yukarıdaki formu değiştirerek bu senaryoyu kendiniz deneyebilirsiniz.
TSB'nin 2025 verileriyle branş bazında hasar/prim oranı karşılaştırması
TSB'nin 2025 mali ve teknik tablolarına göre sektörün brüt hasar/prim oranı %64,9'dan %63,3'e geriledi; trafik sigortasında %136,6'dan %140,2'ye, kaskoda %67,9'dan %69,4'e çıktı. Yukarıdaki formdaki branş seçiciyle kendi oranınızı bu verilerle kıyaslayabilirsiniz; ayrıntı TSB 2025 teknik kâr haberinde yer alır.
Muallak hasar karşılığı hesaba nasıl katılır?
Bu araç, girdiğiniz muallak hasar karşılığı tutarını doğrudan ödenen hasara ekleyen basitleştirilmiş bir yöntem kullanır. Şirketlerin teknik tablolarında gerçekleşen hasar genellikle muallak hasar karşılığının dönem başı ile dönem sonu bakiyesi arasındaki fark alınarak hesaplanır; bu araç o gelişim tablosunu üretmez. Branş bazında ayrıntılı hasar gelişimi için şirketinizin aktüerya veya mali işler biriminin hesaplarına başvurun.
Bileşik rasyo %100'ün altında olsa da yatırım geliri sonucu değiştirir
Bileşik rasyo yalnızca sigortacılık faaliyetini ölçer; şirketlerin topladığı primleri değerlendirdiği yatırım gelirini kapsamaz. TSB'nin 2025 verisine göre trafik sigortasında hasar/prim oranı tek başına %140,2 olduğu için bileşik rasyo da bu oranın üzerindedir; buna karşın sektörün toplam mali kârı 56,8 milyar TL'ye ulaştı. Bu yüzden bir şirketi değerlendirirken hem bileşik rasyoya hem de yatırım getirisine birlikte bakmak gerekir.
Girdiğiniz tutarlar net mi brüt mü olmalı?
Oran brüt (reasüransa devirden önceki) veya net (reasürans payı düşüldükten sonraki) tutarlarla hesaplanabilir; bu araç ikisini birbirinden ayırmaz, girdiğiniz hasar ve prim tutarları hangi bazdaysa sonuç da o baza göre çıkar. TSB'nin yukarıdaki karşılaştırma tablosunda yayımladığı sektör oranları brüt bazlıdır; kendi net oranınızı brüt sektör oranıyla doğrudan kıyaslamak yanıltıcı olabilir.
Sık sorulan sorular
Hasar/prim oranı nasıl hesaplanır?
Bir dönemde ödenen ve muallak (karşılık ayrılan) hasarların toplamı, aynı dönemde kazanılmış prime bölünür ve yüzde olarak ifade edilir. Kazanılmış prim, o dönemde risk taşınan süreye karşılık gelen prim tutarıdır; yazılan primle karıştırılmamalıdır.
Bileşik rasyo hasar/prim oranından neden her zaman yüksek çıkar?
Bileşik rasyo, hasar/prim oranına faaliyet gideri oranını (komisyon, personel, genel yönetim gibi üretim ve işletme maliyetleri) ekler; gider oranı sıfırdan büyük olduğu sürece bileşik rasyo hasar/prim oranına eşit veya ondan yüksek çıkar.
2025'te Türkiye'de trafik sigortasının hasar/prim oranı kaç?
TSB'nin 2025 verisine göre trafik sigortasında brüt hasar/prim oranı %140,2'dir; 2024'te bu oran %136,6 idi (TSB, 9 Özet 2025-4 tablosu, 21.04.2026 revize veri).
Bileşik rasyosu %100'ün üzerinde olan bir şirket yine de kâr açıklayabilir mi?
Evet. Bileşik rasyo yalnızca sigortacılık faaliyetini ölçer, yatırım gelirini kapsamaz. TSB'nin 2025 verisine göre trafik sigortasında hasar/prim oranı tek başına %140,2 olsa da sektörün toplam mali kârı 56,8 milyar TL'ye ulaştı; yatırım geliri teknik zararı telafi edebilir.
Muallak hasar karşılığı bu araca nasıl dahil edilir?
Araç, girdiğiniz muallak hasar karşılığı tutarını ödenen hasara ekleyerek basit bir toplam kullanır. Tam teknik hesapta muallak hasar karşılığının dönem başı ile dönem sonu bakiyesi arasındaki fark alınır; branş bazında ayrıntılı hasar gelişimi için şirketinizin aktüerya biriminin hesaplarına bakın.
Girdiğim tutarlar net mi brüt mü olmalı?
Araç bunu varsaymaz; girdiğiniz hasar ve prim tutarları hangi bazdaysa (brüt veya reasürans sonrası net) sonuç da o baza göre çıkar. TSB'nin yayımladığı sektör oranları brüt bazlıdır; kıyaslama yaparken bunu göz önünde bulundurun.